Taem Fasin Blong Stap Kwaet i Toktok Bigwan
BUK ya Betrayal—German Churches and the Holocaust i tokbaot ol samting we skul oli mekem long taem blong ol Nasi. Hem i talemaot klia se: “Plante Kristin oli sapotem rul blong gavman ya, mo fulap long olgeta oli no talem wan tok nating blong agensem fasin ya blong mekem i nogud long ol man Jiu. Long saed ya, fasin blong stap kwaet i toktok bigwan.”
?Wanem nao i pulum ol man we oli talem se oli Kristin blong sapotem rul blong Nasi? Semfala buk ya i talem se, plante long ol man ya, “ol loa mo rul blong ol man Jemani,” we Hitler i stanemap, i pulum tingting blong olgeta. Buk ya i gohed i se: “Hem i agensem ol rabis pija long saed blong seks, ol woman blong rod, fasin blong kilim pikinini i ded long bel, man i slip wetem man no woman i slip wetem woman, mo ol ‘doti’ pija blong tede we ol man oli pentem. Hem i givim brons, silva, mo gol medol long ol woman we oli gat fo, sikis, mo eit pikinini. Hem i mekem olsem blong leftemap tingting blong olgeta blong holem kastom we oli stap folem long haos blong olgeta. Tok ya i makem ol gudfala kastom, mo fasin we ol ami oli tinghae long kantri blong olgeta. Hitler i talem tok ya blong ansa long tok we Versailles Treaty i talem blong daonem ol nesen. Samting ya i mekem se National Socialist gavman i pulum tingting blong plante man Jemani, mo bighaf blong ol man ya oli ol Kristin.”
I gat wan grup blong man we i defren olgeta long ol narafala man. Betrayal i talem se: “Ol Witnes blong Jeova, oli no wantem joen long faet mo oli no wantem holem ol tul blong faet olsem ol ami.” From samting ya, ol man oli mekem i nogud tumas long smol grup ya, mo plante memba blong olgeta oli go long ol rabis kalabus. Be ol narafala we oli talem se oli man blong Kraes, oli jes stap kwaet, lukluk olsem nomo, oli no talem wan tok nating. Buk ya i gohed i se: “Ol Katolik mo Protestan oli no sore long ol Witnes blong Jeova, be oli soem se oli no laekem nating ol Witnes, mo oli joenem Hitler long ol strong fasin we hem i mekem, be oli no joenem ol Witnes blong no joen long faet.” Taswe fasin blong ol Katolik mo Protestan blong stap kwaet i givim moa paoa long gavman blong Nasi blong mekem i nogud tumas long ol Witnes.
Ol jos we oli joen long gavman blong Nasi, oli gohed blong stap olsem stamba blong fasin agens. Nating se i olsem, Betrayal i kolem ol Witnes blong Jeova se “wan grup blong skul we oli no wantem agri no joen wetem gavman ya.”