MUKANDA UMBAJINJI WA BALOPWE
1 Ino Mulopwe Davida wadi ke mununu+ wa myaka mingi,* nansha byobadi bamupūta bisandi, kadipo wivwana kyanga. 2 Ebiya bengidi bandi bamunena’mba: “Mfumwetu mulopwe akimbilwe’ko kansongwakaji kajike, kengidile mulopwe ne kwikala muledi wandi. Kakalāla mu makasa obe mwanda wa mfumwetu mulopwe evwane kyanga.” 3 Penepo bakimba kansongwakaji kayampe mpala mu ntanda yonso ya Isalela, batana Abishake+ mwine Shuneme+ bamutweja mudi mulopwe. 4 Kansongwakaji’ka kadi kayampe mpala kashā, kaikala ke kamuledi ka mulopwe, kekamwingidila, ino mulopwe kalēlepo nako.
5 Mu kine kitatyi’kya, Adoniya+ mwanā Hakite wezunzula aye mwine kanena’mba: “Nsa kwikala mulopwe!” Walongeja dikalo dyandi pamo ne bantu bakandanga pa tubalwe ne bana-balume 50 ba kwenda lubilo ku meso andi.+ 6 Ino shandi kamukandilepo* nansha dimo na kunena’mba: “Kyowalongela nankyo i kika?” Nandi wadi muyampe mpala bininge, kadi inandi wamubutwile kupwa kwa Abisalome. 7 Weivwanikile na Yoabe mwanā Zeluya ne na kitobo Abiatala,+ nabo bakwasha Adoniya kadi bekupa kwadi.+ 8 Ino kitobo Zadoki,+ Benaya+ mwanā Yehoyada, mupolofeto Natana,+ Shimei,+ Lei, ne ba bulwi bakomokomo+ ba Davida kebekupilepo ku mutamba wa Adoniya.
9 Mwenda mafuku Adoniya watapa kitapwa+ kya mikōko, kya bañombe, ne kya banyema banune dya ku dibwe dya Zohelete, didi kubwipi na Ene-Longele, waita ne banababo bonso bana ba mulopwe, ne bana-balume bonso ba Yuda bengidi ba mulopwe. 10 Ino kaityilepo mupolofeto Natana, ne Benaya, ne ba bulwi bakomokomo, nansha ke Solomone mwanabo mwine. 11 Penepo Natana+ wanena Bafe-Sheba,+ inandya Solomone+ amba: “Le kwivwenepo amba Adoniya+ mwanā Hakite wabikala ke mulopwe, ino mfumwetu Davida kayukilepo kintu nansha kimo pa uno mwanda? 12 Shi ke pano, nakwisāshila, iya nkudingile mwanda wa upandije būmi bobe ne būmi bwa* obe mwana Solomone.+ 13 Katwele mudi mulopwe Davida umusapwile amba, ‘Mwene i abe, a mfumwami mulopwe, watyipīle mwingidi obe amba: “Obe mwana Solomone ye ukekala mulopwe kupwa ami, kadi ye aye ukashikata pa lupona lwami”?+ Penepa mwanda waka Adoniya waikala mulopwe?’ 14 Posa kwikala ukīsamba na mulopwe, nsa kutwela kunyuma kobe mingije binenwa byobe.”
15 Ebiya Bafe-Sheba watwela mwadi mulopwe, mu kyumba kyandi kya bunka. Mulopwe wadi ke mununu bininge, kadi Abishake+ mwine Shuneme wadi wingidila mulopwe. 16 Penepo Bafe-Sheba wafukata pa nshi kaevukwila ku meso a mulopwe, mulopwe nandi wamwipangula’mba: “Le i bika byosaka kulomba?” 17 Nandi amba: “Mfumwami, i abe watyipīle mwingidi obe mu dijina dya Yehova Leza obe amba, ‘Obe mwana Solomone ye ukekala mulopwe kupwa ami, kadi ye aye ukashikata pa lupona lwami.’+ 18 Ino tala! Adoniya wabikala ke mulopwe, kadi mfumwami mulopwe kayukilepo kintu nansha kimo pa uno mwanda.+ 19 Walambula bañombe, banyema banune, ne mikōko mivule kadi waite bana bonso ba mulopwe ne kitobo Abiatala ne Yoabe mukata wa kibumbo kya divita;+ ino ketyilepo mwingidi obe Solomone.+ 20 Shi ke pano, a mfumwami mulopwe, meso a Isalela ense adi podi, wibasapwile mwine usa kushikata pa lupona lwa mfumwami mulopwe amupingakene. 21 Shi bitupu, pakalādikwa’tu mfumwami mulopwe mwanda wa kukōkolokwa na bakulutuba bandi, ami ne wami mwana Solomone tukamonwa bu bandalandala.”
22 Paadi ukīsamba na mulopwe, mupolofeto Natana watwela.+ 23 Ponkapo basapwila mulopwe amba: “Mupolofeto Natana au keye!” Nandi watwela ku meso a mulopwe wevukwila kudi mulopwe mpala pa nshi. 24 Kupwa Natana wanena’mba: “A mfumwami mulopwe, le wanenene amba, ‘Adoniya usa kwikala mulopwe kupwa ami, kadi ye aye ukashikata pa lupona lwami’?+ 25 Mwanda dyalelo watūka kukalambula+ bañombe, banyema banune, ne mikōko mivule mpata, ne kadi waite bana bonso ba mulopwe ne bakata ba kibumbo kya divita ne kitobo Abiatala.+ Aba badya batoma pamo nandi, banena’nka kunena’mba, ‘Mulopwe Adoniya ufwa bununu!’ 26 Ino kangityilepo ami, mwingidi obe, nansha kitobo Zadoki, nansha Benaya+ mwanā Yehoyada, nansha ke mwingidi obe Solomone mwine. 27 Lelo mfumwami mulopwe waletele luno lupusa pampikwa kusapwila mwingidi obe muntu mwine ufwaninwe kushikata pa lupona lwa mfumwami mulopwe amupingakane?”
28 Penepo mulopwe Davida walondolola’mba: “Ngityilei Bafe-Sheba.” Ponkapo nandi watwela waimana ku meso a mulopwe. 29 Ebiya mulopwe watyipa mutyipo amba: “Bine ne Yehova byadi mūmi, mwine waunkūdile* mu tusua tonso,+ 30 monka monakutyipīle’kyo mu dijina dya Yehova Leza wa Isalela amba, ‘Obe mwana Solomone ye ukekala mulopwe kupwa ami, kadi ye aye ukashikata pa lupona lwami pa kyaba kyami!’ mo monsa kulongela dyalelo’di.” 31 Kupwa Bafe-Sheba wafukata mpala pa nshi kaevukwila ku meso a Mulopwe, kanena’mba: “Mfumwami Mulopwe Davida ekale’ko nyeke!”
32 Ponka na ponka Mulopwe Davida wanena’mba: “Ngityilei kitobo Zadoki, ne mupolofeto Natana, ne Benaya+ mwanā Yehoyada.”+ Ebiya nabo batwela ku meso a mulopwe. 33 Mulopwe webasapwila’mba: “Selai bengidi ba mfumwenu, kandijai wami mwana Solomone pa kimbulu,*+ mutūkile nandi ku Ngiona.+ 34 Kitobo Zadoki ne mupolofeto Natana bakamushinge māni+ kwine’kwa ke mulopwe pa Isalela; kupwa ilai lusengo munene amba, ‘Mulopwe Solomone+ ufwa bununu!’ 35 Kupwa mulondei kunyuma, nandi usa kutwela ashikate pa lupona lwami; kadi ukekala mulopwe pa kyaba kyami, nami nsa kumutūla bu mutangidiji pa Isalela ne pa Yuda.” 36 Ponkapo Benaya mwanā Yehoyada wanena mulopwe amba: “Amena! Yehova Leza wa mfumwami mulopwe etabije kino. 37 Monka mwaikadile Yehova na mfumwami mulopwe, ekale ne na Solomone+ enka namino, abaije lupona lwandi kupita lupona lwa mfumwami Mulopwe Davida.”+
38 Kupwa kitobo Zadoki, ne mupolofeto Natana, ne Benaya+ mwanā Yehoyada, ne bene Keleta ne bene Peletyi+ batūka, bakandija Solomone pa kimbulu kya Mulopwe Davida,+ baenda nandi ku Ngiona.+ 39 Penepo Zadoki kitobo wasela lusengo lwa māni+ mu pema,+ washinga Solomone māni,+ ebiya bashilula kwila lusengo, kadi bantu bonso nabo bashilula kutūta kyungwe amba: “Mulopwe Solomone ufwa bununu!” 40 Kupwa papo bantu bonso bamulonda benda bakanda, bēla nshiba ne kusangala bikatampe, enka ne ntanda yaladika mwanda wa lunwa lwabo.+
41 Adoniya ne bonso bawaityile baivwana lunwa abo pa kupwa kudya.+ Yoabe pa kwivwana’tu kuvuma kwa lusengo, wanena’mba: “Mwanda waka mu kibundi mutūta kyungwe kikatampe nenki?” 42 Aye ukīsamba, Yonafane+ mwanā kitobo Abiatala waiya. Penepo Adoniya wamunena’mba: “Twela, mwanda abe wi muntu muyampe,* ye uno ubaiya na myanda miyampe.” 43 Ino Yonafane walondolola Adoniya amba: “Mhm! Mfumwami Mulopwe Davida wabikika Solomone bu mulopwe. 44 Mulopwe wamutumanga ende na kitobo Zadoki, na mupolofeto Natana, na Benaya mwanā Yehoyada, ne na bene Keleta ne bene Peletyi, nabo abamukandija pa kimbulu kya mulopwe.+ 45 Penepo kitobo Zadoki ne mupolofeto Natana abamushinga māni mu Ngiona a bu mulopwe. Kupwa abakanda batamba kwine’kwa na nsangaji, kadi mu kibundi monso mudi kyungwe. Lo lunwa lowaivwana’lo. 46 Ne kadi, Solomone washikata pa lupona lwa bulopwe. 47 Kintu kikwabo i kino, bengidi ba mulopwe abatwelanga kufwija’ko mfumwetu Mulopwe Davida amba, ‘Leza obe atumbije mpata dijina dya Solomone kupita dijina dyobe, kadi abaije lupona lwandi kupita lupona lobe!’ Ponkapo mulopwe wevukwila pa kitanda. 48 Mulopwe wanenanga kadi amba, ‘Yehova Leza wa Isalela atendelwe, mwine washikatyija muntu pa lupona lwami dyalelo’di ne kulengeja meso ami amone’kyo!’”
49 Bantu bonso baityilwe na Adoniya bakwatwa moyo, muntu ne muntu wataluka waenda. 50 Adoniya nandi waivwana moyo pa mwanda wa Solomone, ebiya wataluka waenda kukakwata ku masengo a ku kisōkelo.+ 51 Penepo basapwila Solomone amba: “Tala Adoniya waivwana Mulopwe Solomone moyo; kadi wakwata ku masengo a ku kisōkelo, kanena’mba, ‘Mulopwe Solomone antyipile bidi amba kasapo kwipaya mwingidi wandi na kipete.’” 52 Ebiya Solomone wanena’mba: “Shi eendeje mu muswelo mufwaninwe, kekudipo lunywene lwandi nansha lumo lukapona pa nshi; ino shi bibi bibatanwa mwadi,+ nabya ufwaninwe kufwa.” 53 Penepo Mulopwe Solomone watuma bantu bakamutūkije ku kisōkelo. Ebiya watwela wevukwila kudi Mulopwe Solomone, kupwa Solomone wamunena’mba: “Enda ku yobe njibo.”
2 Davida paadi kadi kubwipi na kufwa, wapele wandi mwana Solomone buno bulombodi amba: 2 “Kensa kufwa.* Shi ke pano wikomeje+ kadi ikala mwana-mulume.+ 3 Ufwaninwe kulama misoñanya ikusoñanya Yehova Leza obe na kunangila mu mashinda andi, na kulama bitungo byandi, mbila yandi, butyibi bwandi, ne bivulujo byandi monka mobilembēlwe mu Bijila bya Mosesa;+ nankyo ukanekenya* mu byonso byolonga ne konso kokālamukila. 4 Kadi Yehova ukafikidija mulao waandaile amba: ‘Shi bobe bana bate mutyima ku dishinda dyabo na kunanga na kikōkeji ku meso ami na mutyima wabo onso ne muya* wabo onso,+ nabya kekukabulwepo nansha dimo muntu wa ku musuku obe* wa kushikata pa lupona lwa Isalela.’+
5 “Kadi uyukile senene byaunongele Yoabe mwanā Zeluya, byaalongele bakata babidi ba kibumbo kya divita kya Isalela—Abinele+ mwanā Nele ne Amasa+ mwanā Yetele. Webepaile, wamwanga mashi+ a divita mu kitatyi kya ndoe, washinga mashi a divita ku mukaba wa mu kifuka kyandi ne ku bikwabilo bya ku maulu andi. 6 Abe ufwaninwe kulonga bintu mungya tunangu tobe kadi kokaleka mvwi yandi itūkile mu Kibundu*+ mu ndoe.
7 “Inoko bana ba Balezilai+ mwine Ngileade, ufwaninwe kwibalombola buswe bwa ndamatyidile, bafwaninwe kwikala mu bantu badya ku meza obe, mwanda mo mobaidile kondi+ ponadi nyema mwanenu Abisalome.+
8 “Kadi udi ne na Shimei mwanā Ngela mwine Benjemani wa ku Bahudime. Ye aye waumfingile mafingo+ asansa difuku dyonadi ñenda ku Mahanaimi;+ ino paatūkile kwiya kunsambakana ku Yodano, namutyipīle mu dijina dya Yehova amba: ‘Nkikakwipayapo na kipete.’+ 9 Shi ke pano kokamuleka pampikwa kumupa mfuto,+ mwanda abe wi muntu wa tunangu kadi uyukile kyofwaninwe kumulonga; ufwaninwe kutūkija mvwi yandi mu Kibundu* na mashi.”+
10 Ebiya Davida walādikwa mwanda wa kukōkolokwa na bakulutuba bandi, wajīkwa mu Kibundi kya Davida.+ 11 Davida wabikele pa Isalela mu bula* bwa myaka 40. Mu Hebelona+ wabikele’mo myaka 7, mu Yelusalema namo myaka 33.+
12 Penepa Solomone washikata pa lupona lwa shandi Davida, bulopwe bwandi bwadi bwenda bukomejibwa pototo.+
13 Mwenda mafuku Adoniya mwanā Hakite waiya kudi Bafe-Sheba, inandya Solomone. Nandi wamwipangula’mba: “Le ubaiya mu ndoe?” Aye nandi amba: “I mu ndoe.” 14 Ebiya Adoniya wanena’mba: “Ndi na mwanda wa kukusapwila.” Nandi amba: “Nena.” 15 Penepa wanena’mba: “Uyukile biyampe amba bulopwe bwadi bwa kwikala bwami, kadi Isalela ense wadi utengele* ami ngikale mulopwe;+ ino bulopwe bwansombolokele bubaikala ke bwa mwanetu, mwanda i Yehova wamupēle’bo.+ 16 Ino pano kudi kintu kimo’tu kyonkulomba. Kokampelela.” Nandi wamunena’mba: “Nena.” 17 Penepo wanena’mba: “Nakwisāshila, nena mulopwe Solomone—mwanda kasapo kukupelela—ampe Abishake+ mwine Shuneme ekale wami mukaji.” 18 Pa kino Bafe-Sheba wanena’mba: “Biyampe mpata! Nsa kukakunenena kwa mulopwe.”
19 Ebiya Bafe-Sheba watwela kwisamba na Mulopwe Solomone mwanda wa kunenena Adoniya. Ponkapo Mulopwe waimana kukamusambakana, wevukwila kwadi. Kupwa washikata pa lupona lwandi, watūdija ne lupona lwa kushikata’po inandya mulopwe, amba ashikate ku lundyo lwandi. 20 Ebiya inandi wanena’mba: “Kudi kintu kityetye’tu kyonkulomba. Kokampelela.” Ponkapo mulopwe wamunena’mba: “Lomba’kyo, a mama; nkisapo kukupelela.” 21 Wanena’mba: “Bapāne Abishake mwine Shuneme kudi mwanenu Adoniya ekale ke wandi mukaji.” 22 Penepo Mulopwe Solomone walondolola inandi amba: “Mwanda waka ulombela Adoniya Abishake mwine Shuneme? Mulombele’tu ne bulopwe bwine+ mwanda aye i tutu,+ kadi udi na bamwitabīle, kitobo Abiatala ne Yoabe+ mwanā Zeluya.”+
23 Pa kino Mulopwe Solomone watyipa mu dijina dya Yehova amba: “Leza anongele monka ne kubweja’ko shi Adoniya kalombelepo kino kintu mwanda wa kujimija būmi bwandi.* 24 Shi ke pano, bine ne Yehova byadi mūmi, mwine wankomeja pototo+ ne wanshikatyija pa lupona lwa tata Davida ne kunongela njibo* monka mwaalaile’kyo,+ Adoniya usa kwipaibwa+ dyalelo dino’di.” 25 Mulopwe Solomone watuma ponka na ponka Benaya+ mwanā Yehoyada, nandi watamba wakupila Adoniya* wafwa.
26 Ino mulopwe wanena kitobo Abiatala+ amba: “Enda ku obe madimi mu Anatote!+ Abe ufwaninwe kufwa, inoko nkisapo kukwipaya dyalelo mwanda waselele Sanduku wa Mfumu Mwinē Lupusa Lonso Yehova ku meso a tata Davida+ ne kadi mwanda wasusukile mu masusu onso asusukile tata.”+ 27 Penepo Solomone watalula Abiatala pa mwingilo wa bu kitobo wa Yehova, mwanda wa kufikidija kinenwa kyanenene Yehova pa njibo ya Edi+ mu Shilo.+
28 Myanda pa kufika kudi Yoabe—mwanda Yoabe waitabile Adoniya+ ino kaitabilepo Abisalome+—Yoabe wanyemena ku pema wa Yehova+ washipila ku masengo a ku kisōkelo. 29 Kupwa balombola Mulopwe Solomone amba: “Yoabe wanyemena ku pema wa Yehova, yewa kokwa dya ku kisōkelo.” Penepa Solomone watuma Benaya mwanā Yehoyada, amba: “Enda, kamwipaye!” 30 Ponkapo Benaya waenda ku pema wa Yehova kanena Yoabe amba: “Mulopwe wanena namino amba, ‘Tamba!’” Ino aye wanena’mba: “Aa! Ami mfwila kuno.” Benaya wajokeja musapu kudi mulopwe amba: “Bino byo byanena Yoabe, kadi bino byo byawanondolola.” 31 Ebiya mulopwe wamunena’mba: “Longa’nka mwaanenena’mo; mwipaye umujīke, ntalwile ami ne njibo ya tata mashi amwangile Yoabe mwanda ke mwanda.+ 32 Yehova usa kulubwila mashi andi pa mutwe wandi, mwanda pampikwa tata Davida kuyuka, aye wakupile ne kwipaya na kipete bana-balume babidi boloke kadi balumbuluke kumupita: ba Abinele+ mwanā Nele, mukata wa kibumbo kya divita kya Isalela,+ ne Amasa+ mwanā Yetele, mukata wa kibumbo kya divita kya Yuda.+ 33 Mashi abo akajokela pa mutwe wa Yoabe ne pa mutwe wa lutundu* lwandi nyeke ne nyeke;+ ino kudi Davida ne ku lutundu* lwandi, ne ku njibo yandi, ne ku lupona lwandi, kwikale nyeke ne nyeke ndoe itamba kudi Yehova.” 34 Penepo Benaya mwanā Yehoyada wakanda wakupila Yoabe wamwipaya, bamujīka ku njibo yandi mu ntanda mutuputupu. 35 Kupwa mulopwe watūla Benaya+ mwanā Yehoyada bu mukata wa kibumbo kya divita pa kyandi kyaba, kadi mulopwe watūla kitobo Zadoki+ pa kyaba kya Abiatala.
36 Ebiya mulopwe waityija Shimei+ wamunena’mba: “Wiubakile njibo mu Yelusalema, kadi shikata monka; kokatamba’mo wende kuntu kukwabo. 37 Difuku dyokatamba ne kutyibuluka Musanza wa Kidelone,+ yuka na bubine amba ukafwa. Mashi obe akekala pa mutwe obe abe mwine.” 38 Shimei watentulula mulopwe amba: “Byowanena i byoloke. Mwingidi obe usa kulonga mwanenena mfumwami mulopwe.” Ebiya Shimei washikata mu Yelusalema mafuku mavule.
39 Ino ku mfulo kwa myaka isatu, bapika babidi ba Shimei banyemena kwa Akishi+ mwanā Maka mulopwe wa Ngata. Pa kusapwila Shimei amba: “Tala! Bapika bobe badi mu Ngata,” 40 ponka na ponka Shimei walongolola kishikato kya mpunda wandi waenda kukatala Akishi mu Ngata mwanda wa kusokola bapika bandi. Shimei pa kujokela ku Ngata na bapika bandi, 41 basapwila Solomone amba: “Shimei watambenga mu Yelusalema waenda ku Ngata kadi wajoka.” 42 Ponkapo mulopwe waityija Shimei kamunena’mba: “Mwene nakutyipīje mu dijina dya Yehova nakudyumuna’mba: ‘Difuku dyokatamba muno wende kuntu kukwabo, yuka na bubine amba ukafwa’? Kadi mwene wauntentulwile amba, ‘Byowanena i byoloke; nsa kukōkela’?+ 43 Penepo, mwanda waka kwalēmekelepo mutyipo wa Yehova ne musoñanya onakusoñenye?” 44 Kupwa mulopwe wanena Shimei amba: “Uyukile’tu mu mutyima obe bibi byonso byowalongele tata Davida,+ Yehova nandi usa kukulubwila bino bibi pa mutwe obe.+ 45 Ino Mulopwe Solomone ukeselwa,+ kadi lupona lwa Davida lukakomejibwa pototo ku meso a Yehova nyeke ne nyeke.” 46 Ponkapo mulopwe wasoñanya Benaya mwanā Yehoyada, nandi watamba wamukupila wafwa.+
Enka nenki bulopwe bwakomejibwa pototo mu makasa a Solomone.+
3 Solomone wasamba kipwano kya busongi na Felo mulopwe wa Edipito. Wasonga* mwanā Felo,+ wamuselela mu Kibundi kya Davida+ enka ne byaapwile kūbaka njibo+ yandi ne njibo ya Yehova,+ ne lubumbu lujokolokele Yelusalema.+ 2 Ino bantu badi bakitapila bitapwa pa mitenta,+ mwanda kufika ne kine kitatyi’kya njibo ya dijina dya Yehova yadi keyaubakilwe.+ 3 Solomone waendelela kusanswa Yehova na kunangila mu bitungo bya shandi Davida, inoko wadi utapa bitapwa ne kufitwila mwishi wa byamulambu pa mitenta.+
4 Mulopwe waenda ku Ngibeone kukatapila bitapwa kwine’kwa, mwanda wadi mutenta mutumbe*+ kutabuka. Solomone walambula bitapwa bisōkwe 1 000 pa kisōkelo’kya.+ 5 Mu Ngibeone Yehova wamwekela Solomone bufuku mu kilotwa, kadi Leza wamunena’mba: “Lomba kyokya kyosaka nkupe.”+ 6 Ponkapo Solomone wanena’mba: “Walombwele mwingidi obe tata Davida buswe bwa ndamatyidile bukatampe ponso paadi unangila ku meso obe na kikōkeji ne na boloke ne na bululame bwa mutyima. Wamulombwele nyeke buno buswe bwa ndamatyidile bukatampe kufika ne dyalelo pa kumupa mwana wa kushikata pa lupona lwandi.+ 7 Shi ke pano, a Yehova Leza wami, ubabikika mwingidi obe pa kifuko kya tata Davida, nansha byonakidi nkasampe* kadi wampikwa bwino.*+ 8 Mwingidi obe udi mu bantu bobe bowatongele,+ bantu bavule mpata kebabwanikapo kubalwa nansha kuyukwa bungi. 9 Nanshi pá mwingidi obe mutyima wa kikōkeji mwa kutyibila bantu bobe mambo,+ ne mwa kujingulwila biyampe ne bibi,+ mwanda i ani ubwanya kutyibila bantu bobe bangi* mambo?”
10 Yehova wasangele pamulombele Solomone kino kintu.+ 11 Ebiya Leza wamunena’mba: “Mwanda ubalombe kino, kwilombēlepo būmi bulampe* nansha bupeta nansha lufu* lwa balwana nobe, ino ubalombe’ko ñeni ya kwivwanija mambo a kutyiba,+ 12 nsa kukupa byowalomba.+ Nsa kukupa mutyima wa tunangu ne wa ñeni,+ monka kemwaikadile’ko nansha dimo muntu udi bwa abe kumeso kobe, kekukekalapo monka muntu udi bwa abe.+ 13 Ne kadi, nsa kukupa ne byobya byokulombelepo,+ bupeta ne ntumbo mine,+ kekukekalapo mulopwe mukwabo udi bwa abe mu mafuku okidi mūmi.*+ 14 Kadi shi unangile mu mashinda ami na kulama bijila ne mbila yami, monka mwanangīle shobe Davida,+ nkakupa ne būmi bulampe.”*+
15 Solomone pa kubūka, wajingulula’mba kyadi kilotwa. Penepa waenda ku Yelusalema waimana ku meso a sanduku wa kipwano kya Yehova, walambula bitapwa bisōkwe ne byamulambu bya kipwano,+ watēkela ne bengidi bandi bonso masobo.
16 Mu kine kitatyi’kya bandumba babidi baiya kwa mulopwe, baimana ku meso andi. 17 Mwana-mukaji mubajinji wanena’mba: “Nakwisāshila, a mfumwami, uno mwana-mukaji ne ami tushikatanga mu njibo imo, ami nabutwile aye papo mu njibo. 18 Ami pa kupwa kubutula, mu difuku dya busatu uno mwana-mukaji nandi wabutula. Twadi pamo, enka batwe bubidi kete; ketwadipo na muntu mukwabo mu njibo. 19 Bufuku, mwanā uno mwana-mukaji wafwa, mwanda wamufikīle. 20 Penepo wabūka mu bukata bwa bufuku, wayata wami mwana ku lubavu lwami papo umpika obe mwana-mukaji ulēle, wamulādika mu makasa andi,* kupwa walādika wandi mwana mufwe mu makasa ami. 21 Ami pa kubūka lubanga kwamisha wami mwana, namona’mba i mufwe. Penepo namubandaula biyampe, namona’mba ke wami mwanapo onabutwile.” 22 Ino mwana-mukaji mukwabo’wa wanena’mba: “Aa, wami mwana ye mūmi, ino obe mwana ye mufwe!” Ino mwana-mukaji mubajinji wanena’mba: “Aa, obe mwana ye mufwe, ino wami mwana ye mūmi.” Mo mobadi bepatenya ku meso a mulopwe.
23 Ku mfulo mulopwe wanena’mba: “Yeu wanena’mba, ‘Uno i wami mwana, uno mūmi, ino obe mwana ye mufwe!’ mukwabo nandi amba, ‘Aa, obe mwana ye mufwe, ino wami mwana ye mūmi!’” 24 Penepo mulopwe wanena’mba: “Ndetelei kipete.” Ebiya baletela mulopwe kipete. 25 Kupwa mulopwe wanena’mba: “Lalai mwana mūmi’u pabidi, pai mwana-mukaji umo kipindi kimo, mukwabo nandi kipindi kikwabo.” 26 Ponkapo mwana-mukaji mwinē mwana mūmi’wa wazenza mulopwe, mwanda waivwanine wandi mwana lusa. Kanena’mba: “Nakwisāshila, a mfumwami! Mupei mwana mūmi’u! Kafwaninwepo kwipaibwa nansha dimo!” Ino mwana-mukaji mukwabo’wa wanena’mba: “Kasapo kwikala wami nansha obe! Wibaleke bamulale pabidi!” 27 Penepo mulopwe watentulula’mba: “Pai mwana-mukaji mubajinji mwana mūmi! Kafwaninwepo kwipaibwa nansha dimo, mwanda aye ye inandi.”
28 Ebiya Isalela ense waivwana myanda ya butyibi bwatyibile mulopwe, baakamwa* mulopwe,+ mwanda bamwene amba tunangu twa Leza twadi nandi pa kutyiba mambo mu boloke.+
4 Mulopwe Solomone wabikele pa Isalela ense.+ 2 Bano bo badi bengidi bakatampe ba bulēme:* Azadia mwanā Zadoki+ wadi kitobo; 3 Ediholefa ne Ahiya bana ba Shisha badi balembi;+ Yehoshafata+ mwanā Ahiluda wadi musoneki; 4 Benaya+ mwanā Yehoyada wadi mukata wa kibumbo kya divita; ba Zadoki ne Abiatala+ badi babitobo; 5 Azadia mwanā Natana+ wadi utala bampingakani; Zabude mwanā Natana wadi kitobo kadi mulunda na mulopwe;+ 6 Ahishala wadi utala ba mu njibo; ne Adonilama+ mwanā Abeda wadi utala boba batungīlwe mingilo ya kuningilwa.+
7 Solomone wadi na bampingakani 12 ba kutala Isalela ense, badi baletela mulopwe ne ba mu njibo yandi byakudya. Muntu ne muntu wadi na kiselwa kya kuleta byakudya bya kweji umo pa mwaka.+ 8 Ano o majina abo: Mwanā Hula, mu ntanda ya ngulu ya Efelaimi; 9 mwanā Dekele, mu Makaza, Shalabime,+ Bete-Shemeshe, ne Elone-Bete-Halane; 10 mwanā Hesede, mu Alubote (wadi utala Soko ne ntanda yonso ya Hefele); 11 mwanā Abinadaba, mu matēlo onso a Dola (Tafate mwanā Solomone waikele ke wandi mukaji); 12 Baana mwanā Ahiluda, mu Tanake, Mekido,+ ne Bete-Sheane+ ense, udi kubwipi na Zaletane munshi mwa Yezelele, tamba ku Bete-Sheane kufika ne ku Abele-Mehola dya ku ntanda ya Yokemeame;+ 13 mwanā Ngebe, mu Lamote-Ngileade+ (wadi utala bibundi bya mapema bya Yaila+ mwanā Manase, bidi mu Ngileade;+ kadi wadi utala ne ntanda ya Alekoba,+ idi mu Bashane:+ bibundi bikatampe 60 bidi na mumbu ne mikabo ya mukuba); 14 Ahinadaba mwanā Ido, mu Mahanaimi;+ 15 Ahimaza, mu Nafatale (wayete Basemati, mwana mukwabo wa Solomone ke wandi mukaji); 16 Baana mwanā Hushai, mu Ashela ne Bealota; 17 Yehoshafata mwanā Palua, mu Isakala; 18 Shimei+ mwanā Ele, mu Benjemani;+ 19 Ngebe mwanā Udi, mu ntanda ya Ngileade,+ ne ntanda ya Shihone+ mulopwe wa bene Amole ne ya Oka+ mulopwe wa Bashane. Kadi kwadi ne mpingakani umo wadi utala bampingakani bonso mu ntanda’ya.
20 Yuda ne Isalela badi bangi bininge pamo bwa musenga wa ku dijiba;+ badi badya batoma ne kusangala.+
21 Solomone wadi ubikele malopwe onso tamba ku Munonga*+ kufika ne ku ntanda ya bene Fidishitia ne ku mukalo wa Edipito. Badi baleta mulambu ne kwingidila Solomone mu mafuku a būmi bwandi bonso.+
22 Byakudya bya Solomone bya ku difuku ne difuku i bipimo bya kola* 30 bya bukula bupēla ne bipimo bya kola 60 bya bukula, 23 bañombe 10 banune, bañombe 20 ba mu madyo, ne mikōko 100, kutentekela’po ne tumbalambala, tusha, bantengu, ne byoni binune. 24 Mwanda wadi uludika bintu byonso buno bukila bwa Munonga,*+ tamba ku Tifisa kufika ne ku Ngaza,+ kubadila’mo ne balopwe bonso ba buno bukila bwa Munonga; kadi wadi na ndoe mu ntanda yonso, ku mitamba yonso.+ 25 Yuda ne Isalela baikala talala nyā, muntu ne muntu munshi mwa muñanza wandi ne munshi mwa kikuyu kyandi, tamba ku Dani kufika ne ku Bela-Sheba, mu mafuku onso a Solomone.
26 Kadi Solomone wadi na bipopole 4 000* bya tubalwe twa makalo andi ne tubalwe* 12 000.+
27 Bano bampingakani badi baleta byakudya bya Mulopwe Solomone ne bya boba bonso badi badya ku meza a Mulopwe Solomone. Ense wadi na kiselwa mu kweji wandi kadi wadi ulonga buninge amba kekwakabulwa kintu nansha kimo.+ 28 Kadi badi bāya ne na mebele a buluba ne biyombo ponso padi pasakilwa’byo tubalwe ne tubalwe tukutwa ku mpungu, muntu ne muntu mungya buvule bumutungīlwe.
29 Penepo Leza wapa Solomone tunangu ne kusansanya mu ludingo lukatampe mpata ne bukatampe bwa mutyima* pamo bwa musenga wa ku mukunko wa dijiba.+ 30 Tunangu twa Solomone twadi tutabuke tunangu twa bantu bonso ba Kutunduka ne tunangu tonso twa Edipito.+ 31 Wadi na tunangu kupita bantu bonso, wa tunangu kupita Etana+ mwine Zela ne Hemana,+ Kalekole,+ ne Daleda, ne bana ba Mahole; ntumbo yandi yasambakana mu mizo+ yonso yadi koku ne koku. 32 Wabundile* nkindi+ 3 000 kadi ñimbo+ yandi yadi 1 005. 33 Wadi wisambila pa mityi, tamba ku mutyi wa sedele udi mu Lebanona kufika ne ku hisopa+ imena ku lubumbu; wadi wisambila pa banyema,+ pa byoni,*+ pa bintu bilandala,*+ ne pa mwita. 34 Bantu ba mu mizo yonso badi bāya kwivwana tunangu twa Solomone, enka ne balopwe batamba ku ntanda yonso baivwene myanda ya tunangu twandi.+
5 Hilama mulopwe wa Tyila+ pa kwivwana’mba Solomone washingwa māni ke mulopwe pa kyaba kya shandi, watuma bengidi bandi kudi Solomone, mwanda Hilama wadi nyeke mulunda na Davida.*+ 2 Solomone nandi watumina Hilama+ musapu amba: 3 “Abe mwine uyukile biyampe amba tata Davida kabwenyepo kūbaka njibo ya dijina dya Yehova Leza wandi mwanda wa mavita obadi bamutamba ku mitamba yonso kufika ne byatūdile Yehova balwana nandi munshi mwa binyantyilo bya maulu andi.+ 4 Ino pano Yehova Leza wami waumpe kukōkolokwa ku mitamba yonso.+ Kekudipo muntu undwa nansha kintu kibi kilongeka.+ 5 Shi ke pano nañanga kūbaka njibo ya dijina dya Yehova Leza wami, monka mwalaile’kyo Yehova kudi tata Davida, amba: ‘Obe mwana onkatūla pa lupona lobe pa kyobe kyaba, ye aye ukōbaka njibo ya dijina dyami.’+ 6 Pano soñanya bantu bobe bantētele mityi ya sedele ya mu Lebanona.+ Bengidi bami bakengila pamo na bengidi bobe, kadi nsa kufuta mfutwa ya bengidi bobe mungya bungi bokantunga, mwanda uyukile amba motudi kemudipo muntu uyukile kutēta mityi pamo bwa bene Shidona.”+
7 Hilama pa kwivwana binenwa bya Solomone, wasangala bininge, kanena’mba: “Yehova atendelwe dyalelo dino’di, mwanda wape Davida mwana wa tunangu wa kuludika bano bantu bavule!”*+ 8 Penepo Hilama watumina Solomone musapu amba: “Naivwana musapu owantumina. Nsa kulonga byonso byosaka ne kukupa mityi ya sedele ne ya jenevidiye.+ 9 Bengidi bami bakeitambija ku Lebanona beitūkijije ku dijiba, kadi nkeikutyila pamo bīta byeje pa dijiba kufika ne ku kifuko kyokanombola. Nkeikutulwija kwine’kwa, nobe ukeisela. Abe nobe ukaleta byakudya bya ba mu njibo yami byonkalomba.”+
10 Ebiya Hilama waleta mityi yonso ya sedele ne ya jenevidiye yadi isaka Solomone. 11 Penepo Solomone wapa Hilama bipimo bya kola* 20 000 bya ñano bya kudya ba mu njibo yandi ne bipimo bya kola 20 bya māni a mpafu malumbuluke mpata.* Bino byo bintu byadi bipāna Solomone kudi Hilama mwaka ne mwaka.+ 12 Penepa Yehova wapa Solomone tunangu, monka mwaamulaile’kyo.+ Kadi kwadi ndoe pa bukata bwa Hilama ne Solomone, abo bonso bubidi baikele kwiivwanika.*
13 Mulopwe Solomone wasela mu Isalela ense bantu ba kwingila mingilo ya kuningilwa; kwaselwa bantu 30 000.+ 14 Wadi wibatuma ku Lebanona mu bisumpi bya bantu 10 000 bepingakana kweji ne kweji. Badi bapityija kweji umo ku Lebanona, myeji ibidi ku abo mobo; kadi Adonilama+ ye wadi utala boba baselelwe kwingila mingilo ya kuningilwa. 15 Solomone wadi na bengidi 70 000 ba kwingila mingilo mikwabo* ne 80 000 ba kusōnga mabwe+ mu ngulu,+ 16 ne bampingakani batupita+ 3 300 ba Solomone badi bengila bu bakulu ba kutala bengila. 17 Mungya musoñanya wa mulopwe, badi bakola mabwe makatampe, mabwe a lupoto,+ mwa kushimikila kyalwilo+ kya njibo na mabwe masōnge.+ 18 Ebiya bōbaki ba Solomone ne bōbaki ba Hilama ne bene Ngebale+ badi basōnga mabwe, kadi bateakenye mityi ne mabwe mwanda wa kūbaka njibo.
6 Mu mwaka wa 480 kupwa kwa bene Isalela* kutamba mu ntanda ya Edipito,+ mu mwaka wa buná Solomone papo ke mubikale bulopwe pa Isalela, mu kweji wa Zive*+ (ko kunena’mba, kweji wa bubidi), washilula kūbaka njibo ya Yehova.*+ 2 Njibo yobaubakīle Yehova kudi Mulopwe Solomone yadi na maboko* 60 mu bula, maboko 20 mu bunkimbwa, ne maboko 30 mu bwimwa.+ 3 Kibidi kya pa kibelo kya kumeso+ kwa tempelo* kyadi na maboko 20 mu bula,* mungya bunkimbwa bwa njibo.* Kyadi na bula bwa maboko dikumi shi upima kutamba kumeso kwa njibo.
4 Walongele madidisha a njibo a makadelema+ enda atyepa ku mfulo.* 5 Ne kadi, waubakile kyūbakwa kya mufula ku lubumbu lwa njibo; kyadi kijokoloke mumbu ya njibo, yoya ya tempelo* ne kyumba kya munda bininge,+ kadi walonga ne tubyumba twa mufula tujokoloke konso.+ 6 Tubyumba twa mufula twa munshi twadi na bukata bwa maboko atano, twa pa bukata twadi na bukata bwa maboko asamba, twa peulu nato twadi na bukata bwa maboko asamba-abidi, mwanda wapungile tumilomo twa ku lubumbu* kufulakufula kwa njibo, enka nenki kekwadipo kintu kyadi kilamete ku mumbu ya njibo.+
7 Njibo yaubakilwe na mabwe makole malongololwe kala,+ kutyina’mba bitotwa nansha tusolwa nansha bingidilwa byo-byonso bya kyuma byakevwanikwa mu njibo poyadi yūbakwa. 8 Kibelo kya kyumba kya mufula kya munshi kyadi ku mutamba wa kunshi* wa njibo,+ kadi lukala lujokoloke lwadi lutwala pa kapala ka pa bukata, kadi kutamba pa kapala ka pa bukata lwakanda kufika pa kapala ka busatu. 9 Waendelela kūbaka njibo weipwa,+ ebiya watenga njibo na makomba a mityi ya sedele ne milongo ya mbao ya mityi ya sedele.+ 10 Waubaka tubyumba twa mufula kufulakufula kwa njibo,+ kakyumba ne kakyumba kadi na maboko atano mu bwimwa, kadi twadi tukwete ku njibo na mityi ya sedele.
11 Mu kine kitatyi’kya kinenwa kya Yehova kyaiya kudi Solomone amba: 12 “Pa mwanda utala ino njibo youbaka, shi unangile mu bitungo byami, kadi ufikidije butyibi bwami, ulame ne mbila yami yonso na kwiilonda,+ nabya nami nkafikidija podi mulao onalaile shobe Davida,+ 13 nkekala mu bukata mwa bene Isalela,+ kadi nkikelapo bantu bami bene Isalela.”+
14 Solomone waendelela kūbaka njibo mwanda wa apwe’yo. 15 Waubaka mumbu ya munda mwa njibo na mbao ya mityi ya sedele. Wabamba mityi ku mumbu ya munda, tamba panshi pa njibo kufika ne ku mikabo ya palafo, walamika mbao ya mityi ya jenevidiye panshi pa njibo.+ 16 Ebiya waubaka kipindi kya bula bwa maboko 20 kunyuma kwa njibo na mbao ya mityi ya sedele, kutamba panshi kufika ne ku mikabo, waubaka munda mwakyo* kyumba kya munda bininge,+ Kijila Nakampata.+ 17 Kadi tempelo*+—kipindi kya ku njibo kyadi kumeso kwakyo—yadi na bula bwa maboko 40. 18 Mityi ya sedele yadi munda mwa njibo yadi misōngele’ko bifwatulo bya myungu+ ne bya maluba metoyole.+ Byonso byadi bya mutyi wa sedele, kekwadipo dibwe dyadi dimweka.
19 Kadi walongolwele munda mwa njibo kyumba kya munda bininge+ mwanda wa kutūla’mo sanduku wa kipwano kya Yehova.+ 20 Kyumba kya munda bininge kyadi na maboko 20 mu bula, maboko 20 mu bunkimbwa,+ ne maboko 20 mu bwimwa; kadi walamikile’ko olo* yonkayonka; walamika mityi ya sedele ku kisōkelo.+ 21 Solomone walamika olo yonkayonka munda mwa njibo, wapityija miyololo ya olo+ kumeso kwa kyumba kya munda bininge,+ kine kyadi kilamikwe olo’kya. 22 Walamika njibo yonso olo enka ne byapwile njibo yonso; kadi walamika olo ku kisōkelo+ kyonso kyadi kubwipi na kyumba kya munda bininge.
23 Wapunga bakelubi+ babidi ba mutyi wa pine* mu kyumba kya munda bininge, umo ne umo wadi na bula bwa maboko dikumi mu bwimwa.+ 24 Dipapa dimo dya kelubi dyadi na bula bwa maboko atano, dikwabo nadyo na bula bwa maboko atano. Tamba ku nsongo ya dipapa dimo kutūla ne ku nsongo ya dipapa dikwabo i bula bwa maboko dikumi. 25 Kelubi wa bubidi nandi wadi na bula bwa maboko dikumi. Bakelubi bonso babidi badi na kimano kimo ne muswelo umo. 26 Kelubi umo wadi na bula bwa maboko dikumi mu bwimwa, bo bula bwadi ne na kelubi mukwabo mwine. 27 Kupwa watūla bakelubi’ba+ mu njibo ya munda.* Mapapa a bakelubi adi mebāle, dipapa dya kelubi umo ditenge ku lubumbu lumo ne dipapa dya kelubi mukwabo ditenge ku lubumbu lukwabo, ne kadi mapapa abo adi mebāle dya pa bukata bwa njibo, enka nenki mapapa’a adi metenge. 28 Penepo walamika olo ku bakelubi.
29 Kadi kujokoloka ku mumbu yonso ya njibo ku byumba bya munda ne bya panja bine,* wasōngela’ko bifwatulo bya bakelubi,+ bya tunkindu,+ ne bya maluba metoyole.+ 30 Walamika olo panshi pa njibo mu byumba bya munda ne bya panja. 31 Kadi pa kibelo kya kyumba kya munda bininge wapungila’po milango ya mutyi wa pine, bikomo bya mufula, ne ñunji, bu kipindi kya butano.* 32 Milango ibidi yadi ya mutyi wa pine, kadi wasōngela’ko bifwatulo bya bakelubi, bya tunkindu, ne bya maluba metoyole, walamika’ko ne olo; kupwa wapopela olo pa bakelubi ne pa tunkindu. 33 Pa mwanda wa kibelo kya tempelo,* mo mwaapungile ñunji ya mutyi wa pine, ya ku kipindi kya buná.* 34 Kadi wapunga milango ibidi ya mutyi wa jenevidiye. Mulango umo wadi na bipindi bibidi byadi bishitukila pa bijokolokelo, kadi mulango mukwabo wadi na bipindi bibidi byadi bishitukila pa bijokolokelo.+ 35 Wasōnga bifwatulo bya bakelubi, bya tunkindu, ne bya maluba metoyole, kadi walamika ne bipāpo bya olo pa bisōngwa’pa.
36 Waubaka kipango+ kya munda na milongo isatu ya mabwe masōnge ne mulongo umo wa makomba a mityi ya sedele.+
37 Mu mwaka wa 4, mu kweji wa Zive,* njibo ya Yehova yaadilwe byalwilo byayo;+ 38 kadi mu mwaka 11, mu kweji wa Bule* (ko kunena’mba, kweji wa mwānda), njibo yapwa mu kantu ne kantu ne mungya bupunga bwayo.+ Enka nenki walonga myaka isamba-ibidi pa kwiyubaka.
7 Solomone pa kūbaka njibo* yandi,+ byamulombele myaka 13 kufika ne byapwile njibo yandi yonso.+
2 Waubaka Njibo ya Ditó dya Lebanona+ ya maboko* 100 mu bula, maboko 50 mu bunkimbwa, ne maboko 30 mu bwimwa pa milongo iná ya bikomo bya mityi ya sedele; kadi kwadi ne makomba+ a mityi ya sedele pa bikomo’pa. 3 Njibo yadi mibambwe pangala na mityi ya sedele pa mikamba yadi itūdilwe pa bikomo; buvule bwayo i 45, ko kunena’mba 15 ku mulongo umo. 4 Kwadi milongo isatu ya madidisha a makadelema, dididisha ne dididisha dyadi ditadidile na dididisha dikwabo mu mikuku isatu. 5 Bibelo byonso ne ñunji byadi na makadelema a mitamba iná ya bula bumo,* monka mwadi mwikadile kumeso kwa madidisha adi etadidile na makwabo mu mikuku isatu.
6 Kadi waubakile Njibo* ya Bikomo ya maboko 50 mu bula ne maboko 30 mu bunkimbwa, kumeso kwayo kwadi ne kibidi kya pa kibelo na bikomo ne lukūngu.
7 Waubakile ne Njibo* ya Lupona,+ mwaadi utyibila mambo—Njibo ya Butyibi+—wabamba’ko mityi ya sedele tamba panshi kutūla ne ku mikabo.
8 Njibo* yaadi wa kushikata’mo, mu kipango+ kikwabo, yadi misonsoloke ku Njibo ya Butyibi, kadi yadi na mūbakilo umo. Waubakila ne mwanā Felo, waselelwe na Solomone bu mukaji,+ njibo miifwane na ino Njibo Mikatampe.
9 Bino byonso byalongelwe na mabwe a lupoto+ masōnge mungya bukata bwao, malongololwe panja ne munda na masó a mabwe, tamba ku kyalwilo kufika ne ku mulandala-mpanya, panja napo kutūla ne ku kipango kikatampe.+ 10 Kadi kyalwilo kyaubakilwe na mabwe makatampe bininge, a lupoto; mabwe amo adi na bula bwa maboko dikumi, mabwe makwabo nao maboko mwānda. 11 Pangala pao padi mabwe a lupoto, masōnge mungya bukata bwao, pamo ne mityi ya sedele. 12 Kufulakufula kwa kipango kikatampe kwadi milongo isatu ya mabwe masōnge ne mulongo umo wa makomba a mityi ya sedele, ye monka mwadi mwikadile ne kipango+ kya munda kya njibo ya Yehova ne kibidi kya pa kibelo kya njibo.+
13 Mulopwe Solomone waityija Hilama,+ wamuseleja kutamba ku Tyila. 14 Wadi mwanā wa kishala wa ku kisaka kya Nafatale, ino shandi wadi sendwe wa mikuba+ mwine Tyila; kadi wadi na bwino bukatampe, ne ñeni,+ wadi ujingulwile mingilo ya miswelo yonso ya mukuba.* Ebiya waiya kwa Mulopwe Solomone wamwingidila mingilo yandi yonso.
15 Walonga bikomo bibidi bya mukuba;+ kikomo ne kikomo kyadi na maboko 18 mu bwimwa, byadi bilomba monji wa kupima nao wa bula bwa maboko 12 pa kujokoloja kikomo ne kikomo kya pa bikomo bibidi’bya.*+ 16 Kadi walonga ne mitwe ya bikomo ya mukuba musungulule ya kutūla pangala pa bikomo. Mutwe umo wadi na maboko atano mu bwimwa, mutwe mukwabo nao wadi na maboko atano mu bwimwa. 17 Mutwe wa pangala pa kikomo ne kikomo wadi na bukonde bwa nsambo pamo ne miyololo misuke;+ isamba-ibidi ku mutwe umo ne isamba-ibidi ku mutwe mukwabo. 18 Kadi walonga ne bipa bya mangelenade mu milongo ibidi ijokolokele bukonde bumo mwanda wa kupūta mitwe yadi pangala pa bikomo; walonga enka nenki ku mitwe yonso ibidi ya bikomo. 19 Mitwe ya pangala pa bikomo bya ku kibidi kya pa kibelo yadi pamo bwa maluba a maboko aná mu bwimwa. 20 Mitwe’ya yadi ku bikomo bibidi, pangala’tu pa kintu kibumbakane kyadi kilamete ku bukonde; kadi kwadi bipa bya mangelenade 200 bijokolokele mu milongo ku mutwe ne mutwe wa kikomo.+
21 Washimika bikomo ku kibidi kya pa kibelo kya tempelo.*+ Washimika kikomo kya ku lundyo* wekinika bu Yakine,* kupwa washimika kikomo kya ku lunkuso wekinika bu Boaza.*+ 22 Kadi pangala pa bikomo padi bintu bidi bwa maluba. Enka nenki mwingilo wa bikomo wapwa.
23 Kupwa walonga Dijiba* dya byuma bisungululwe.+ Dyadi dijokoloke, tamba ku mulomo umo kutūla ku mulomo mukwabo dyadi na maboko 10, ne maboko 5 mu bwimwa, byadi bilomba lukamba lwa kupima nalo lwa bula bwa maboko 30 pa kwidijokoloja.*+ 24 Kadi kwadi bidyangulwa bya myungu+ kunshi kwa mulomo, bijokoloke ku mulomo onso, dikumi mu bula bwa kuboko kumo bijokoloke ku Dijiba dyonso, ne milongo ibidi ya myungu misungulule pamo nadyo bu kintu kimo. 25 Dyadi ditentamine pa bañombe 12,+ bañombe 3 batadidile kungala, 3 batadidile kushika, 3 batadidile kunshi, ne 3 batadidile kutunduka; kadi Dijiba dyadi ditenteke pobadi, ne bya matako byabo byonso byadi bitadidile pa bukata. 26 Kadi mutyika wadyo wadi na bula bwa bunkimbwa bwa dikasa;* ne milomo yadyo nayo yadi mipunge pamo bwa milomo ya kitomeno, pamo bwa maluba metōyole. Dyadi dibwanya kutweja mabate* 2 000.
27 Kupwa wapunga matempa*+ dikumi a mukuba. Ditempa ne ditempa dyadi na maboko aná mu bula, maboko aná mu bunkimbwa, ne maboko asatu mu bwimwa. 28 Matempa adi mapungwe uno muswelo: Adi na malata a mu mbavu, ne malata a mu mbavu’a adi pa bukata bwa tumikabo. 29 Kadi pa malata a mu mbavu pa bukata bwa tumikabo padi bantambo,+ bañombe, ne bakelubi,+ kadi bino bifwatulo bimo byonka byadi ne pa tumikabo. Pangala ne munshi mwa bantambo ne bañombe padi bilukwa bitunuke. 30 Ditempa ne ditempa dyadi na matonto aná a mukuba ne mikamba ya mikuba, kadi byuma biná bya mu mafinko byo byadi bu mikonzo. Munshi mwa kyoilo mwadi mikonzo, misungulwile pamo na bilukwa ku mutamba wa umo ne umo. 31 Kyakanwa kyakyo kyadi munda mwa kilukwa, na bula bwa kuboko kumo dya mūlu; kyakanwa kyakyo kyadi kijokoloke, kikele na bula bwa kuboko kumo ne kipindi mu bwimwa, kadi ku milomo yakyo kwadi bifwatulo. Ne malata ao a mu mbavu adi na mitamba iná ya bula bumo, keadipo majokoloke. 32 Matonto aná adi munshi mwa malata a mu mbavu, kadi mikonzo ya matonto yadi milamate ku ditempa, ne kadi ditonto ne ditonto dyadi na bula bwa kuboko kumo ne kipindi. 33 Matonto adi mapungwe pamo bwa matonto a dikalo. Mikonzo yao, ne majante,* ne nsambo, ne myaye byadi byonso bya byuma bisungululwe. 34 Kwadi mikonzo iná ku mafinko aná a ditempa ne ditempa; mikonzo yadyo yadi misungululwe bu kipindi kya ku* ditempa. 35 Pangala pa ditempa padi mombololo mijokoloke ya bula bwa kipindi kya kuboko mu bwimwa, kadi pangala pa ditempa, bipindi byadyo bya makadelema ne malata adyo a mu mbavu byadi bisungululwe bu kipindi kya ku* ditempa. 36 Pa bipindi byadyo bya makadelema ne pa malata adyo a mu mbavu padi pafwatule bakelubi, bantambo, ne tunkindu mungya byaba bishele pa kipindi ne kipindi, ne bilukwa bijokoloke kufulakufula.+ 37 Muno mo mwaalongele matempa dikumi;+ onso adi masungululwe muswelo umo,+ na bula bumo ne mupungilo umo.
38 Wapunga ne byoilo dikumi bya mukuba;+ mu kyoilo ne kyoilo mwadi mubwanya kuyula mabate 40. Kyoilo ne kyoilo kyadi na bula bwa maboko aná.* Matempa onso dikumi adi na kyoilo kimo kimo. 39 Kupwa watūla matempa atano ku lundyo lwa njibo, atano makwabo ku lunkuso lwa njibo, watūla Dijiba ku lundyo lwa njibo, dya pa bukata bwa kunshi ne kutunduka.+
40 Kadi Hilama+ wapunga byoilo, bipawa,+ ne ngeso.+
Enka nenki Hilama wapwa mwingilo onso wawaingidile Mulopwe Solomone ku njibo ya Yehova:+ 41 bikomo bibidi+ ne mitwe ya bikomo idi bwa ngeso yadi pangala pa bikomo bibidi’bya; makonde+ abidi a kupūta mitwe ibidi idi bwa ngeso yadi pangala pa bikomo; 42 bipa bya mangelenade+ 400 bya ku makonde abidi, milongo ibidi ya bipa bya mangelenade bya ku bukonde ne bukonde bwa kupūta mitwe ibidi ya bikomo idi bwa ngeso yadi pa bikomo bibidi; 43 matempa+ dikumi ne byoilo+ dikumi pa matempa; 44 Dijiba+ ne bañombe 12 munshi mwa Dijiba; 45 ne bininga bya buto, ne bipawa, ne ngeso, ne bipungwa byonso bya mukuba mukundule byobalongēle Mulopwe Solomone kudi Hilama pa mwanda wa njibo ya Yehova. 46 Mulopwe webisungulwila mu bikombola bya dilongo mu kipindi kya ntanda ya Yodano, pa bukata bwa Sukote ne Zaletane.
47 Solomone waleka kupima bulēmi bwa bipungwa byonso mwanda byadi bipite’byo bungi. Bulēmi bwa mukuba kebwadipo buyukene.+ 48 Solomone wapunga bipungwa byonso bya njibo ya Yehova: kisōkelo+ kya olo; meza+ a olo pa kutūla mikate milombolwe; 49 bitūlwa-binanu+ bya olo yonkayonka, bitano ku lundyo ne bitano bikwabo ku lunkuso kumeso kwa kyumba kya munda bininge; ne maluba,+ ne binanu, ne tunkwato,* byonso bya olo;+ 50 byoilo, ne mikashi ya kubula nayo mudilo,+ ngeso, ne bitomeno,+ ne bininga bya mudilo,+ byonso bya olo yonkayonka; ne mapuki a milango a njibo ya munda,+ ko kunena’mba, Kijila Nakampata, ne milango ya njibo ya tempelo,+ byonso bya olo.
51 Enka nenki Mulopwe Solomone wavuya mingilo yonso yaadi unenwe kwingila pa mwanda wa njibo ya Yehova. Kupwa Solomone watweja bintu byapandwile shandi Davida,+ kadi watūla ndalama, olo, ne bintu mu bibīko bya byabulēme bya njibo ya Yehova.+
8 Mu kine kitatyi’kya Solomone wakongakanya+ bakulumpe ba Isalela, mitwe yonso ya bisaka, bamfumu ba mobo a bashandya bene Isalela.+ Baiya kudi Mulopwe Solomone ku Yelusalema kusela sanduku wa kipwano kya Yehova ku Kibundi kya Davida,+ ko kunena’mba Ziona.+ 2 Bantu bonso ba Isalela bebunga ku meso a Mulopwe Solomone ku masobo* mu kweji wa Etanime,* ko kunena’mba, kweji wa busamba-bubidi.+ 3 Ebiya bakulumpe bonso ba Isalela baiya, penepo babitobo batekuna Sanduku.+ 4 Bakandija Sanduku wa Yehova, ne pema wa kubungakena’ko,+ ne bipungwa byonso bijila byadi mu pema. Babitobo ne bene Levi bakanda nabyo. 5 Mulopwe Solomone ne kitango kyonso kya Isalela kyaityilwe kwitana nandi badi ku meso a Sanduku. Penepo balambula bitapwa+ bivule mpata bya mikōko ne bañombe kebibwanyapo kuyukwa bungi nansha kubalwa.
6 Kupwa babitobo bakatūla sanduku wa kipwano kya Yehova pa kifuko kyayo,+ mu kyumba kya munda bininge kya njibo, mu Kijila Nakampata, munshi mwa mapapa a bakelubi.+
7 Penepo mapapa a bakelubi adi mabāle pangala pa kifuko kyadi’po Sanduku, enka nenki bakelubi badi bapūte Sanduku ne mitembo yayo mu mwemba.+ 8 Mitembo+ yadi milampe bininge o mwanda nsongo ya mitembo yadi imweka mu Kijila kumeso kwa kyumba kya munda bininge, inoko keyadipo imweka panja. Kadi ikidi’ko ne dyalelo. 9 Mu Sanduku kemwadipo kintu, ino mwadi’nka bipāpo bya mabwe+ bibidi byatūdile’mo+ Mosesa ku Holeba, pāsambile Yehova kipwano+ na bantu ba Isalela pobādi batamba mu ntanda ya Edipito.+
10 Babitobo pa kutamba mu kifuko kijila, dikumbi+ dyayula mu njibo ya Yehova.+ 11 Babitobo bakomenwa kwimana kwingila pa mwanda wa dikumbi’dya, mwanda ntumbo ya Yehova yayudile mu njibo ya Yehova.+ 12 Mu kine kitatyi’kya Solomone wanena’mba: “Yehova wanenene amba ukekala mu mfindi idi bwī.+ 13 Nabwanya kukūbakila njibo ya ntumbo, kifuko kyobe kikomejibwe kya kwikala’mo nyeke.”+
14 Kupwa mulopwe waalamuka kaesela kipwilo kyonso kya Isalela papo kipwilo kyonso kya Isalela kimene.+ 15 Wanena’mba: “Yehova Leza wa Isalela atendelwe, mwine walaile tata Davida na kyakanwa kyandi, ne wafikidija na kuboko kwandi, amba, 16 ‘Tamba difuku dyonātambije bantu bami bene Isalela mu Edipito, nkyatongele kibundi mu bisaka byonso bya Isalela mwa kūbaka njibo ya kwikala’mo dijina dyami,+ ino natonge Davida abikale bantu bami bene Isalela.’ 17 Mutyima wa tata Davida wasakile kūbaka njibo ya dijina dya Yehova Leza wa Isalela.+ 18 Ino Yehova wanena tata Davida amba, ‘Mutyima obe wasakile kūbaka njibo ya dijina dyami, kadi walongele biyampe pa kusaka kino mu mutyima obe. 19 Inoko ke abepo ukōbaka njibo, ino obe mwana okabutula* ye aye ukōbaka njibo ya dijina dyami.’+ 20 Yehova wafikidija mulao waalaile, mwanda napingakena tata Davida kadi nashikata pa lupona lwa Isalela, monka mwalaile’kyo Yehova. Naubaka ne njibo ya dijina dya Yehova Leza wa Isalela+ 21 kadi nalongolola’ko kifuko kya Sanduku mudi kipwano+ kyāsambile Yehova na bakulutuba betu paādi wibatambija mu ntanda ya Edipito.”
22 Penepo Solomone waimana kumeso kwa kisōkelo kya Yehova ku meso a kipwilo kyonso kya Isalela, wabāla makasa andi mūlu,+ 23 kanena’mba: “A Yehova Leza wa Isalela, kekudipo Leza pamo bwa abe+ momwa mūlu nansha pano panshi, ulama kipwano ne kulombola buswe bwa ndamatyidile+ ku bengidi bobe bananga ku meso obe na mutyima wabo onso.+ 24 Ubalama mulao owalaile mwingidi obe tata Davida. Walaile mulao na kyakanwa kyobe, kadi dyalelo’di ubafikidija’o na kuboko kobe.+ 25 Shi ke pano, a Yehova Leza wa Isalela, lama mulao owalaile mwingidi obe tata Davida powanenene amba: ‘Kekukabulwepo nansha dimo muntu wa ku musuku obe wa kushikata pa lupona lwa Isalela, shi’tu bobe bana bate mutyima ku dishinda dyabo na kunangila ku meso ami, monka mowanangile abe ku meso ami.’+ 26 Shi ke pano, a Leza wa Isalela, nakwisāshila, mulao owalaile mwingidi obe tata Davida wikale ukulupilwa.
27 “Ino le bine Leza ukashikata pano panshi?+ Tala! Madiulu, bine, diulu dya madiulu, keakokejapo kukubwana;+ le ino njibo yonaubaka papo ke pepi!+ 28 Pano tá mutyima ku milombelo ya mwingidi obe ne ku kulomba kwalomba kutōkelwa mutyima, a Yehova Leza wami, teja kwabija ne milombelo ikulomba mwingidi obe dyalelo’di. 29 Meso obe apūtukile dya ku ino njibo bufuku ne dyuba, dya ku kifuko kyowanenene amba, ‘Dijina dyami dikekala konka,’+ uteje milombelo ikulomba mwingidi obe dya ku kino kifuko.+ 30 Kadi teja kulomba kukulomba mwingidi obe kutōkelwa mutyima ne kulomba kwa bantu bobe bene Isalela kobalombela dya ku kino kifuko, kadi ivwana kwako ku kīkalo kyobe, mwamo mūlu;+ bine ivwana ne kwibalekela.+
31 “Shi muntu walubila mukwabo, nandi wamutyipija mutyipo* ne kumūminija mutyipo* wandi, ino shi pākidi mu mutyipo* waiya kumeso kwa kisōkelo kyobe mu ino njibo,+ 32 ivwana’po mwamo mūlu ne kulonga’po kintu ne kutyibila bengidi bobe mambo na kulambika mambo yewa mubi ne kujokeja pa mutwe wandi byobya byaalongele, ne kubingija moloke na kumutela bu wampikwa mambo* ne kumupala mpalo mungya boloke bwandi.+
33 “Shi bantu bobe bene Isalela abanekenibwa na walwana pa mwanda wa mambo obakupya’nka kukupya,+ ino shi abajokela kodi ne kutumbija dijina dyobe+ kebalombela ne kukwisāshila mu ino njibo+ amba wibatōkelwe mutyima, 34 ivwana’po mwamo mūlu ne kulekela bantu bobe bene Isalela bubi ne kwibajokeja mu ntanda yowapele bakulutuba babo.+
35 “Shi madiulu abashitwe ne kekukidipo mvula+ mwanda wa mambo obakupya’nka kukupya,+ ino shi abalombela dya ku kino kifuko ne kutumbija dijina dyobe, abavundamina bubi bwabo mwanda webafwijije bumvu,*+ 36 ivwana’po mwamo mūlu ne kulekela bengidi bobe bubi, ke bwa bantu bobe bene Isalela kadi, mwanda ukebafundija+ dishinda dyobe diyampe dyobafwaninwe kwenda’mo; ne kuleta mvula pa ntanda yobe+ yowapele bantu bobe bu bupyani.
37 “Shi kipupo kya nzala kibaponena ntanda,+ nansha kipupo kya misongo, kyanga kyūmija bidibwa, mūndila,+ kibumbo kya njie, nansha njie* ya kyonakanya; nansha shi walwana nabo webatēkela kasāla mu kibundi kampanda kya mu ntanda* yabo nansha shi kipupo kyo-kyonso nansha misongo yo-yonso ibapone,+ 38 milombelo yo-yonso, ne kulomba ko-konso kwa kutōkelwa mutyima+ kukalomba muntu ye-yense nansha bantu bobe bonso bene Isalela (mwanda muntu yense uyukile kilonda kya ku mutyima wandi)+ pobabāla makasa abo dya ku ino njibo, 39 ivwana’po mwamo mūlu, mu kīkalo kyobe,+ wibalekele+ ne kulonga’po kintu; ne kupala muntu yense mungya mashinda andi onso,+ mwanda uyukile mutyima wandi (abe bunka bobe uyukile senene mutyima wa muntu ne muntu),+ 40 amba bakutyine mafuku onso obekele mu ntanda yowapele bakulutuba betu.
41 “Kadi pa mwanda wa mweni kabadilwapo mu bantu bobe bene Isalela, utamba ku ntanda ya kulampe pa mwanda wa dijina dyobe*+ 42 (mwanda bakevwana myanda ya dijina dyobe dikatampe+ ne ya dikasa dyobe dya bukomokomo ne kuboko kobe kōlole), shi waiya ne kulombela ku ino njibo, 43 ivwana’po mwamo mūlu, mu kīkalo kyobe,+ kadi longa byonso bikulomba mweni’wa, mwanda wa bantu bonso ba pano pa ntanda bayuke dijina dyobe ne kukutyina+ mukutyinina bantu bobe bene Isalela, kadi bayuke amba dijina dyobe dityilwanga pa ino njibo yonaubaka.
44 “Shi bantu bobe abakalu na walwana nabo mu dishinda dyokebatuma,+ ino abalombela+ kudi Yehova batadidile ku kibundi kyowatongele+ ne dya ku njibo yonaubaka pa mwanda wa dijina dyobe,+ 45 ivwana’po mwamo mūlu milombelo yabo ne kulomba kobakulomba wibatōkelwe mutyima kadi fikidija butyibi pa mwanda wabo.
46 “Shi abakupi mambo (mwanda kekudipo muntu kaloñangapo bubi),+ nobe ubebalobela ne kwibapāna kudi walwana nabo, kadi balwana nabo abebaselela bu misungi mu ntanda ya walwana, kulampe nansha kubwipi;+ 47 ino abajokeja ñeni yabo mu ntanda yobebaselēle’mo bu misungi,+ abajokela kodi+ kebakuzenze wibatōkelwe mutyima mu ntanda ya boba bebaselele,+ amba, ‘Tubapi mambo kadi tubaluba; tubalonga bibi,’+ 48 kadi shi abajokela kodi na mutyima wabo+ onso ne muya* wabo onso mu ntanda ya balwana nabo bebaselele bu misungi, abalombela kodi batadidile ku ntanda yabo yowapele bakulutuba babo ne ku kibundi kyowatongele ne ku njibo yonaubaka pa mwanda wa dijina dyobe,+ 49 ivwana’po mwamo mūlu, mu kīkalo kyobe,+ milombelo yabo ne kulomba kobakulomba wibatōkelwe mutyima, kadi fikidija butyibi pa mwanda wabo 50 ne kadi lekela bantu bobe bakulubila, wibalekele kujilula kwabo konso kobajilwile kodi. Ukalengeja boba bebaselele bebafwile lusa, nabo bakebafwila lusa+ 51 (mwanda i bantu bobe ne kipyanwa kyobe,+ bowatambije mu Edipito,+ mu nkelwa isungulula byuma).+ 52 Meso obe apūtukile ku kulomba kukulomba bengidi bobe wibatōkelwe mutyima+ ne kulomba kukulomba bantu bobe bene Isalela wibatōkelwe mutyima na kwivwana kitatyi kyonso kyobakwita.*+ 53 Mwanda webapandwile ke kipyanwa kyobe mu bantu bonso ba pano panshi,+ monka mowanenene’kyo kupityila kudi Mosesa mwingidi obe powadi utambija bakulutuba betu mu Edipito, abe Mfumu Mwinē Lupusa Lonso Yehova.”
54 Solomone pa kupwa’tu kulombela kudi Yehova ino milombelo yonso ne kulomba kutōkelwa mutyima, waimana wataluka kumeso kwa kisōkelo kya Yehova, kwine kwaadi ufukete mu manwi koku ubādile makasa mūlu.+ 55 Kupwa waimana waesela kipwilo kyonso kya Isalela na diwi dikatampe amba: 56 “Yehova atendelwe, mwine wapa bantu bandi Isalela kifuko kya kukōkolokwa, monka mwaalaile’kyo.+ I kutupu kinenwa nansha kimo kyakankelwe mu milao yandi yonso miyampe yaalaile kupityila kudi Mosesa mwingidi wandi.+ 57 Yehova Leza wetu ekale netu monka mwawaikadile na bakulutuba betu.+ Kaketwela nansha kwitwilwa.+ 58 Akokele mityima yetu kwadi aye mwine,+ tunangile mu mashinda andi onso kadi tulame mbila yandi, bijila byandi, ne butyibi bwandi, byaasoñenye bakulutuba betu amba balame’byo. 59 Bino byami binenwa byonazenza nabyo Yehova etutōkelwe mutyima bikale kubwipi na Yehova Leza wetu dyuba ne bufuku, amba afikidije butyibi pa mwanda wa bengidi bandi ne pa mwanda wa bantu bandi Isalela mungya bisakibwa bya difuku ne difuku, 60 amba bantu bonso ba pano panshi bayuke amba Yehova ye Leza wa bine.+ Kekudipo mukwabo!+ 61 Shi ke pano mutyima wenu wikale mubwane+ kudi* Yehova Leza wetu na kunangila mu bijila byandi ne kulama mbila yandi motulamine’yo dyalelo’di.”
62 Penepo mulopwe ne Isalela yense pamo nandi balambula bitapwa bivule mpata ku meso a Yehova.+ 63 Solomone walambula bitapwa bya kipwano+ kudi Yehova: Walambula bañombe 22 000 ne mikōko 120 000. Enka nenki mulopwe ne bene Isalela bonso bafikidija njibo ya Yehova.+ 64 Mu dine difuku’dya mulopwe wapandula pa bukata bwa kipango kidi ku meso a njibo ya Yehova, mwanda wadi wa kulambwila’po bitapwa bisōkwe, byamulambu bya miseke, ne bipindi binune bya bitapwa bya kipwano, mwanda kisōkelo kya mukuba+ kidi ku meso a Yehova kyadi kityetye bininge pa kubwana’po bitapwa bisōkwe, byamulambu bya miseke, ne bipindi binune+ bya ku bitapwa bya kipwano. 65 Mu kine kitatyi’kya Solomone wasoba masobo+ pamo na Isalela yense, kipwilo kikatampe kutamba ku Lebo-Hamata* kufika ne ku Kinekaneka* kya Edipito,+ ku meso a Yehova Leza wetu mafuku 7 ne mafuku makwabo 7, pa onso i mafuku 14. 66 Mu difuku dilonda’ko,* wajokeja bantu, nabo baesela mulopwe, bajokela ku mobo abo basangale ne kusepelela ku mutyima pangala pa buyampe+ bonso bwalombwele Yehova kudi mwingidi wandi Davida ne bantu bandi bene Isalela.
9 Solomone pa kupwa’tu kūbaka njibo ya Yehova, ne njibo* ya mulopwe,+ ne bintu byonso byadi bisaka Solomone kulonga,+ 2 Yehova wamwekela Solomone musunsa wa bubidi monka mwaamumwekēle mu Ngibeone.+ 3 Yehova wamunena’mba: “Naivwana milombelo yobe ne kulomba kounomba kutōkelwa mutyima. Napandula ino njibo yowaubaka na kutūla’po dijina dyami lonso,+ kadi meso ami ne mutyima wami bikekala’po nyeke.+ 4 Ino abe, shi unange ku meso ami mwanangīle shobe Davida,+ na bululame bwa mutyima+ ne boloke,+ ne kulonga bintu byonso byonakusoñenye,+ ne kukōkela misoñanya yami ne butyibi bwami,+ 5 nabya nkakomeja nyeke lupona lwa bulopwe bobe pa Isalela, monka monalaile’kyo shobe Davida amba, ‘Kekukabulwepo nansha dimo muntu wa ku musuku obe wa kushikata pa lupona lwa Isalela.’+ 6 Ino shi banwe ne benu bana muleke kunonda, muleke ne kulama mbila yami ne bitungo byami byontūdile ku meso enu, kemwenda’ko kukengidila baleza bakwabo ne kwivukwila kobadi,+ 7 nabya nkatalula Isalela pa ntanda yonebapele,+ ne njibo yonapandula pa mwanda wa dijina dyami nkeifundula ku meso ami+ kadi Isalela ukekala ke kintu kya kuzobejibwa* ne kya kufutululwa mu bantu bonso.+ 8 Kadi ino njibo ikekala milwi ya masala.+ Ense ukapityila’ko ukatala kyakanwa pululu ne kwila muluji kanena’mba, ‘Mwanda waka Yehova walonga ino ntanda ne ino njibo namino?’+ 9 Penepo bakanena’mba, ‘I mwanda abaleka Yehova Leza wabo wātambije bakulutuba babo mu ntanda ya Edipito, kebalamata’ko baleza bakwabo ne kwivukwila kobadi ne kwibengidila. O mwanda Yehova webaletela bino byamalwa byonso.’”+
10 Ku mfulo kwa myaka 20 yaubakile Solomone mobo abidi, njibo ya Yehova ne njibo* ya mulopwe,+ 11 Hilama+ mulopwe wa Tyila wadi uletela Solomone mityi ya sedele ne ya jenevidiye ne olo mingi monka mwaadi usakila,+ Mulopwe Solomone nandi wapa Hilama bibundi 20 mu ntanda ya Ngadilea. 12 Ebiya Hilama watamba ku Tyila wakatala bibundi byamupēle Solomone, ino kebyamusangejepo.* 13 Wanena’mba: “Le bino nabyo i bibundi bya muswelo’ka byowampa, a mwanetu?” Penepo byaitwa bu Ntanda ya Kabule* kufika ne dyalelo. 14 Mu kine kitatyi’kya, Hilama watumina mulopwe talenta* 120 ya olo.+
15 Buno bo bungi bwa boba baselelwe na Mulopwe Solomone kwingila mingilo ya kuningilwa+ mwanda wa kūbaka njibo ya Yehova,+ ne yandi njibo,* ne Ndunduma,*+ ne lubumbu lwa Yelusalema, ne Hazola,+ ne Mekido,+ ne Ngezele.+ 16 (Felo mulopwe wa Edipito wakandile wakwata Ngezele wekisōka na mudilo, kupwa watapa ne bene Kenani+ badi bashikete mu kibundi’kya. Ebiya wekipāna bu kyabuntu kya kwishadika nakyo* kudi wandi mwana,+ mukaja Solomone.) 17 Penepo Solomone waubaka* Ngezele, ne Bete-Holone wa Kunshi,+ 18 ne Balata,+ ne Tamala mu ntanda mutuputupu, mu bukata mwa ntanda’ya, 19 kadi ne bibundi byonso bya bibīko bya Solomone, ne bibundi bya makalo,+ ne bibundi bya bakandanga pa tubalwe, ne byonso byadi bisaka kūbaka Solomone mu Yelusalema, ne mu Lebanona, ne mu ntanda yonso ya bulopwe bwandi. 20 Ino bantu bonso bashele ku bene Amole, ku bene Hiti, ku bene Pedizi, ku bene Hivi, ne ku bene Yebushi,+ boba kebadipo babadilwa mu bantu ba Isalela,+ 21 ntundu yabo yashele mu ntanda’ya—boba bokebabwenyepo konakanya kudi bene Isalela—baselelwe na Solomone ke ba kwingila mingilo ya kuningilwa bu bapika kufika ne dyalelo’di.+ 22 Ino Solomone katūdilepo mwine Isalela nansha umo bu umpika,+ mwanda badi bandi bantu ba bulwi, bengidi, bamfumu, basola bakwashi, ne bakata ba bantu bakandanga pa makalo ne pa tubalwe. 23 Kwadi bakata 550 ba bampingakani badi batala mingilo ya Solomone, ne ba kutangidila bantu badi bengila mingilo.+
24 Ino mwanā Felo mwana-mukaji+ watamba ku Kibundi kya Davida+ wakandila ku yandi njibo yamūbakīle Solomone; kupwa Solomone waubaka Ndunduma.*+
25 Solomone wadi ulambula misunsa isatu ku mwaka+ bitapwa bisōkwe ne bitapwa bya kipwano pa kisōkelo kyawaubakīle Yehova,+ kadi wadi ufitula mwishi wa bitapwa pa kisōkelo kyadi ku meso a Yehova, enka nenki wavuya njibo.+
26 Kadi Mulopwe Solomone wapunga ne byombo byenda kitānda mu Eziona-Kebele,+ udi dya ku Elote, ku mukunko wa Dijiba Dityila mu ntanda ya Edoma.+ 27 Hilama watuma bengidi bandi na byombo byenda kitānda,+ bengidi ba ku byombo ba bwino, ba kwingila pamo na bengidi ba Solomone. 28 Baenda ku Ofila+ basela’ko talenta 420 ya olo, bapaila’yo Mulopwe Solomone.
10 Ebiya mulopwe mukaji wa Sheba waivwana myanda ya Solomone kukwatañana na dijina dya Yehova,+ penepo waiya kumutompa na bipangujo bikutakane.*+ 2 Wafika mu Yelusalema na kibumbo kya bantu kikatampe bininge,*+ pamo ne bangamedia baselele māni a balasome+ ne olo mingi bininge ne mabwe malēme. Watwela kwa Solomone kamusapwila bintu byonso byadi ku mutyima wandi. 3 Penepa Solomone walondolola bipangujo byandi byonso. Kekwadipo kintu kikomo bininge kyatuninye* mulopwe kumushintulwila.
4 Mulopwe mukaji wa Sheba pa kumona tunangu tonso twa Solomone,+ njibo yawaubakile,+ 5 byakudya bya ku meza andi,+ mushikatyilo wa bengidi bandi, mwadi mwingidila bengidi bandi ba ku meza ne muvwadilo wabo, batuseya bandi, ne bitapwa byandi bisōkwe byaadi ulambula kyaba ne kyaba ku njibo ya Yehova, washala mu kanwa pululu.* 6 Ponkapo wanena mulopwe amba: “Myanda yonaivwene mu ntanda yami pa bintu byolongele* ne pa tunangu tobe i ya bine. 7 Ino nkyaitabijepo myanda’ya kufika’nka ne byonaiya ami mwine kwimwena’yo na meso ami. Ino tala! Myanda yobansapwidile keifikilepo ne pa bukata pene. Tunangu tobe ne bupeta bobe i bitabuke kulampe kwine myanda yonaivwene. 8 Bantu bobe i ba nsangaji, ne bengidi bobe bemananga kyaba ne kyaba ku meso obe, bateja tunangu tobe nabo i ba nsangaji!+ 9 Yehova Leza obe atendelwe,+ mwine wakusangedile wakutūla pa lupona lwa Isalela. Mwanda Yehova usenswe Isalela nyeke, o mwanda wakutūla bu mulopwe wa kutyiba mambo na bululame ne na boloke.”
10 Penepo wapa mulopwe talenta* 120 ya olo ne māni a balasome+ mangi mpata ne mabwe malēme.+ Kashā kwadi kekwaletelwe māni a balasome mangi nenki na obapele Mulopwe Solomone kudi mulopwe mukaji wa Sheba.
11 Byombo byenda kitānda bya Hilama byaile na olo ya ku Ofila+ byaselele ku Ofila ne mityi mingi mpata ya alengumu,+ ne mabwe malēme.+ 12 Mulopwe walonga na mityi ya alengumu’ya bya kukwatyija nabyo njibo ya Yehova ne njibo* ya mulopwe, ne nsense ne byombanwa bya myonji bya batuimba.+ Kwadi kekwaletelwe kashā nansha kumonwa mityi ya alengumu ya owa muswelo kufika ne ku dyalelo.
13 Kadi Mulopwe Solomone wapa mulopwe mukaji wa Sheba byonso byaadi usaka ne byaalombele, kutentekela pa byobya byaamupēle ku buntu.* Kupwa papo wataluka wajokela ku yandi ntanda pamo ne bengidi bandi.+
14 Bulēmi bwa olo yobadi baletela Solomone mu mwaka umo bwadi bufika pa talenta 666 ya olo,+ 15 kutalula’mo byobya byadi bileta bansunga ne tumweno twaadi usela ku bapoteja bintu ne ku balopwe bonso ba Balabu ne bambikavu ba ntanda.
16 Mulopwe Solomone wapunga mangabo makatampe 200 a olo misambakanye+ (ku ngabo ne ngabo kwadi kwelwa mashekele* 600 a olo)+ 17 ne mangabo matyematye* 300 a olo misambakanye (ku ngabo ne ngabo mityetye kwadi kwelwa mina* isatu ya olo). Kupwa mulopwe weatūla mu Njibo ya Ditó dya Lebanona.+
18 Kadi mulopwe wapunga lupona lukatampe lwa meno a banzovu+ walamika’ko ne olo mikundule.+ 19 Kwadi matabula asamba pa kufika ku lupona, kadi lupona lwadi na kya kusendalela’ko kijokoloke kunyuma kwalo, kwadi kadi ne pa kutūla maboko ku lubavu ne lubavu lwa kityi, ne bantambo+ babidi badi bemene dya popa pa kutūla maboko. 20 Kadi kwadi bantambo 12 badi bemene pa matabula asamba’a, ntambo ne ntambo ku mfulo kwa ditabula ne ditabula pa matabula asamba’a. Kekwadipo bulopwe bukwabo bwapungile kintu kidi namino.
21 Bipungwa byonso bya kutomena’mo bya Mulopwe Solomone byadi bya olo, ne bipungwa byonso bya mu Njibo ya Ditó dya Lebanona+ byadi bya olo yonkayonka. Kekwadipo kintu kipungwe na ndalama, mwanda ndalama yadi imonwa bu kintu kya bituputupu mu mafuku a Solomone.+ 22 Ke-pantu mulopwe wadi na byombo bya Talashishi+ byenda kitānda pa dijiba pamo na byombo bya Hilama. Musunsa umo mu myaka isatu, byombo byenda kitānda bya Talashishi byadi bīya byomeke olo ne ndalama, meno a banzovu,+ bampuya ne bapaone.
23 Enka nenki Mulopwe Solomone waikala mukatampe kutabuka balopwe bakwabo bonso ba pa ntanda mu bupeta+ ne mu tunangu.+ 24 Kadi bantu ba pano pa ntanda ponso badi bakimba kumona* Solomone mwanda wa kwivwana tunangu twandi twatūdile Leza mu mutyima wandi.+ 25 Muntu ne muntu wadi uleta kyabuntu—bintu bya ndalama, bintu bya olo, bivwalwa, byabulwi, māni a balasome, tubalwe, ne bimbulu—kadi bino byadi biletwa’nka kuletwa mwaka ne mwaka.
26 Kadi mulopwe Solomone wadi ungwija’nka kungwija makalo ne tubalwe;* wadi na makalo 1 400 ne tubalwe*+ 12 000, webitūdile mu bibundi bya makalo ne dya kubwipi na mulopwe mu Yelusalema.+
27 Mulopwe wavudija ndalama mu Yelusalema pamo bwa mabwe, ne mityi ya sedele nayo pamo bwa mityi ya shikama mu Shefela.+
28 Tubalwe twa Solomone twadi tuselwa mu Edipito, kadi kibumbo kya bansunga ba mulopwe kyadi kipota luombe* lwa tubalwe ku lupoto lumo.+ 29 Dikalo ne dikalo dyadi diselwa mu Edipito dyadi dipotwa ku bibese 600 bya ndalama, ino kabalwe kamo ku bibese 150; nabo badi baselela’byo ne balopwe bonso ba bene Hiti+ ne balopwe ba Shidea.
11 Ino Mulopwe Solomone wasanswa bana-bakaji bavule ba kungi+ kutentekela pa mwanā Felo:+ Bana-bakaji bene Moabu,+ bene Amone,+ bene Edoma, bene Shidona,+ ne bene Hiti.+ 2 Badi ba mu mizo yanene Yehova bene Isalela amba: “Kemufwaninwepo kutwela mu bukata mwabo,* kadi nabo kebafwaninwepo kutwela mu bukata mwenu, mwanda na bubine bakalamuna mityima yenu kemulonda baleza babo.”+ Ino Solomone webalamata ne kwibasanswa. 3 Solomone wadi na bakaji 700 ba ku bulopwe ne bakaji ba pafula 300, kadi bandi bakaji baalamuna bityebitye mutyima wandi.* 4 Solomone pa kununupa,+ bandi bakaji baalamuna* mutyima wandi kalonda baleza bangi,+ kadi mutyima wandi kewakidipo mubwane kudi* Yehova Leza wandi bwa mutyima wa shandi Davida. 5 Solomone wadi kalonda Ashetolete,+ leza mukaji wa bene Shidona, ne Milekome,+ leza wa mukenye wa bene Amone. 6 Kadi Solomone walonga bibibibi ku meso a Yehova, kalondelepo Yehova na mutyima onso* mwalongēle shandi Davida.+
7 Mu kine kitatyi’kya Solomone waubakila Kemoshi, leza wa mukenye wa Moabu mutenta+ pa lūlu lwitadidile na Yelusalema, waubakila ne Moleke,+ leza wa mukenye wa bene Amone.+ 8 Bino byo byaalongēle bakaji bandi bonso ba kungi badi bafitula mwishi wa bitapwa ne kulambula bitapwa ku baleza babo.
9 Yehova wakalabela Solomone, mwanda mutyima wandi wasāsukile kudi Yehova Leza wa Isalela+ wamumwekele misunsa ibidi+ 10 ne wamudyumwine pa uno mwanda amba kufwaninwepo kulonda baleza bangi.+ Ino aye kakōkelepo byamusoñenye Yehova. 11 Penepa Yehova wanena Solomone amba: “Byowalonga kino kadi kulaminepo kipwano kyami ne bitungo byami byonakusoñenye, binebine nsa kusana bulopwe butaluke kodi, kadi nsa kupāna’bo kudi umo wa mu bengidi bobe.+ 12 Inoko, pa mwanda wa shobe Davida, nkisapo kulonga’byo pokidi mūmi. Nkebusana ku makasa a obe mwana,+ 13 ino nkikasanapo bulopwe bonso.+ Nkapa obe mwana kisaka kimo+ pa mwanda wa Davida mwingidi wami ne pa mwanda wa Yelusalema, kibundi kyonatonga.”+
14 Kupwa Yehova waletela Solomone+ kinkwa, Hadada mwine Edoma, wa ku kisaka kya bulopwe bwa Edoma.+ 15 Davida paanekenye Edoma,+ Yoabe mukata wa kibumbo kya divita wakende kukajīka bantu batapwe, kadi wakimba kutapa bana-balume bonso mu Edoma. 16 (Mwanda Yoabe ne Isalela ense bashele kwine’kwa myeji isamba enka ne byawaipaile* bana-balume bonso mu Edoma.) 17 Ino Hadada wanyema na bengidi bamo ba shandi bene Edoma, baenda ku Edipito; papo Hadada ukidi nsongwalume. 18 Batambile ku Midyana bafika ku Palana. Basela bana-balume ku Palana+ bafika ku Edipito kwa Felo mulopwe wa Edipito, nandi wamupa njibo, wadi umupa ne mposo, kadi wamupa ne ntanda. 19 Felo watōkelwa Hadada mutyima bininge, wamusongeja’nka ne mwanabo na wandi mukaji Tapenese mulopwe mukaji.* 20 Mwenda mafuku mwanabo na Tapenese wamubutwila mwana mwana-mulume, Ngenubate, ebiya Tapenese wamutamijija* mu njibo ya Felo, kadi Ngenubate washikata mu njibo ya Felo pamo na bana ba Felo.
21 Hadada waivwana aye mu Edipito amba Davida walādikwa mwanda wa kukōkolokwa na bakulutuba bandi+ ne amba Yoabe mukata wa kibumbo kya divita wafu.+ Penepa Hadada wanena Felo amba: “Ntalule ñende ku ntanda yetu.” 22 Ino Felo wamunena’mba: “Le i kika kyobudilwe kuno kwami kyokosakila kwenda ku yenu ntanda?” Nandi wamulondolola’mba: “I kutupu kintu, ino nakwisāshila ndeke ñende.”
23 Kadi Leza waletela monka Solomone kinkwa,+ Lezone mwanā Ediada, wanyemene mfumwandi Hadadezele+ mulopwe wa Zoba. 24 Wakongela bana-balume kwadi aye mwine, waikala mukata wa kibumbo kya bañonaona pebanekenye* Davida.+ Penepo baenda ku Damakasa+ bashikata kwine’kwa, bashilula kubikala mu Damakasa. 25 Ebiya waikala kinkwa na Isalela mu mafuku onso a Solomone, kutentekela pa bibi byalongele Hadada, kadi washikwa Isalela bininge paadi ubikele pa Shidea.
26 Kadi kwadi ne Yeloboame+ mwanā Nebata, mwine Efelaimi wa ku Zeleda, mwingidi wa Solomone+ wadi na inandi witwa bu Zelua, mukaji wa kishala. Nandi waanza kutombokela* mulopwe.+ 27 Kino ye kyaatombokēle mulopwe: Solomone waubakile Ndunduma*+ ne kujika kipunzu kya Kibundi kya Davida shandi.+ 28 Ino uno Yeloboame wadi nkanka. Solomone pa kumona’mba uno nsongwalume i mwingidi mukatampe, wamutūla bu mutadi+ wa mingilo yonso ya kuningilwa ya njibo ya Yosefa. 29 Mu kine kitatyi’kya Yeloboame watamba mu Yelusalema, penepa mupolofeto Ahiya+ mwine Shilona wamutana mwishinda. Ahiya wadi uvwele kisandi kipya, kadi abo bonso bubidi badi kwa bunka bwabo mu ntanda. 30 Ahiya wayata kisandi kipya kyaadi uvwele’kya wekisana bipēta 12. 31 Kupwa wanena Yeloboame amba:
“Yata bipēta dikumi, mwanda Yehova Leza wa Isalela wanena namino amba: ‘Yeu nsana bulopwe ku makasa a Solomone, nsa kukupa bisaka dikumi.+ 32 Ino kisaka kimo kikashala kyandi+ pa mwanda wa mwingidi wami Davida+ ne pa mwanda wa Yelusalema, kibundi kyonatongele mu bisaka byonso bya Isalela.+ 33 Nsa kulonga namino mwanda abandeka+ kebevukwila’ko kudi Ashetolete leza mukaji wa bene Shidona, ne kudi Kemoshi leza wa Moabu, ne kudi Milekome leza wa bene Amone, kadi kebanangilepo mu mashinda ami na kulonga byobya byoloke ku meso ami ne kulama bitungo byami ne butyibi bwami mwalongēle shandi Davida. 34 Ino nkikayatapo bulopwe bonso ku makasa andi, nkamulama bu mfumu mafuku onso a būmi bwandi, pa mwanda wa Davida mwingidi wami onatongele,+ ke-muntu wakōkele mbila yami ne bitungo byami. 35 Ino nkayata bulopwe mu makasa a wandi mwana nkupe’bo abe, ko kunena’mba bisaka dikumi.+ 36 Nkapa wandi mwana kisaka kimo, mwanda wa Davida mwingidi wami ekale nyeke na kinanu ku meso ami mu Yelusalema,+ kibundi kyonetongēle bu kifuko kya kutūla’mo dijina dyami. 37 Nkakuyata, ukabikala pa bintu byonso byosaka,* kadi ukekala mulopwe pa Isalela. 38 Shi ukōkele byonso byonkusoñanya, unangile mu mashinda ami ne kulonga byobya byoloke ku meso ami na kukōkela bitungo byami ne mbila yami, monka mwalongēle Davida mwingidi wami,+ nabya nobe nkekala nobe. Nkakūbakila njibo ya myaka na myaka, monka monaubakīle ya Davida,+ kadi nkakupa Isalela. 39 Ne kadi nkafwija lutundu lwa Davida bumvu pa mwanda wa kino,+ ino ke nyekepo.’”+
40 Penepo Solomone watompa kwipaya Yeloboame, ino Yeloboame wanyemena ku Edipito, kudi Shishake+ mulopwe wa Edipito,+ washikata mu Edipito enka ne byafwile Solomone.
41 Myanda mikwabo ya mānga ya Solomone, byonso byaalongele ne tunangu twandi, mwene i milembwe mu mukanda wa mānga ya Solomone?+ 42 Solomone wabikele mu bula* bwa myaka 40 mu Yelusalema pa Isalela ense. 43 Kupwa Solomone walādikwa mwanda wa kukōkolokwa na bakulutuba bandi, wajīkwa mu Kibundi kya Davida shandi; ebiya wandi mwana Lehaboma+ wabikala pa kyandi kyaba.
12 Lehaboma waenda ku Shekema, mwanda Isalela yense waile kumubikika+ ku Shekema.+ 2 Yeloboame mwanā Nebata pa kwivwana’tu uno mwanda (wadi ukidi mu Edipito ke-pantu wanyemene pa mwanda wa Mulopwe Solomone kadi wadi kashikata mu Edipito),+ 3 bamwityija. Kupwa Yeloboame ne kipwilo kyonso kya Isalela kyaiya kudi Lehaboma, kebanena’mba: 4 “Shobe wetulēmeneje lupungu.+ Ino shi abe witupēlejeje’ko mwingilo mukomo wa shobe ne kwitupēlejeja’ko lupungu lulēma* lwaetutwikile, nabya tukakwingidila.”
5 Ebiya webanena’mba: “Endai bidi mafuku asatu; kupwa mujokele kondi.” Ponkapo bantu baenda.+ 6 Kupwa Mulopwe Lehaboma wesamba na bana-balume banunu* baingidile shandi Solomone paadi ukidi mūmi, webepangula’mba: “Le i madingi’ka omusa kuleta mwa kulondolwela bano bantu?” 7 Nabo bamulondolola’mba: “Shi dyalelo’di wikale mwingidi wa bano bantu, witabije byobakulomba ne kwibalondolola biyampe, nabya bakekala nyeke bengidi bobe.”
8 Inoko wapela madingi amudingile bana-balume banunu,* wakesamba na bansongwalume baatamine nabo badi pano ke bengidi bandi.+ 9 Webepangula’mba: “I madingi’ka omusa kuleta’po tuyuke mwa kulondolwela bano bantu baunenene amba, ‘Witupēlejeje’ko lupungu lwetutwikile shobe’?” 10 Bansongwalume baatamine nabo bamunena’mba: “Bino byo byokasapwila bano bantu bakunenene amba, ‘Shobe wetulēmeneje lupungu, ino abe ufwaninwe kwitupēlejeja’lo’; ukebalondolola namino amba, ‘Kamindwa kami kakekala kakatampe kupita kifuka kya tata. 11 Tata wemutwikile lupungu lulēma, ino ami nsa kubweja ku lupungu lwenu. Tata wemupēle mfuto na kwimukupila nsonde, ino ami nsa kwimupa mfuto na kwimukupila nsonde ya biseba.’”
12 Yeloboame ne bantu bonso baiya kudi Lehaboma mu difuku dya busatu, monka mwanenene mulopwe amba: “Jokelai kondi mu difuku dya busatu.”+ 13 Ino mulopwe walondolola bantu na kasumalomo, wapela madingi amudingile bana-balume banunu.* 14 Wesamba nabo mungya madingi a bansongwalume amba: “Tata walēmeje lupungu lwenu, ino ami nsa kubweja ku lupungu lwenu. Tata wemupēle mfuto na kwimukupila nsonde, ino ami nsa kwimupa mfuto na kwimukupila nsonde ya biseba.” 15 Enka nenki mulopwe kaivwenepo bantu, mwanda Yehova ye walengeje ino myanda yalamuke namino,+ mwanda wa kufikidija kinenwa kyanenene Yehova kupityila kudi Ahiya+ mwine Shilona kudi Yeloboame mwanā Nebata.
16 Isalela yense pa kumona’mba mulopwe wapele kwibevwana, bantu batentulula mulopwe amba: “Le i kyepelo’ka kyotudi nakyo mudi Davida? Ketudipo na bupyani mudi mwanā Yese. A Isalela, enda kudi baleza bobe. A Davida, pano sasaketa njibo yobe abe mwine!” Enka nenki Isalela wajokela kwabo.*+ 17 Ino Lehaboma waendelela kubikala bene Isalela badi bashikete mu bibundi bya Yuda.+
18 Kupwa Mulopwe Lehaboma watuma Adolama,+ wadi utala boba baselelwe kwingila mingilo ya kuningilwa, ino Isalela yense wamwasa mabwe wafwa. Mulopwe Lehaboma wakanda pa dikalo dyandi wanyemena ku Yelusalema.+ 19 Kadi bene Isalela batombokela+ njibo ya Davida kufika ne dyalelo.
20 Isalela yense pa kwivwana’tu amba Yeloboame wajoka, bamwityija ku kitango, penepo bamubikika bu mulopwe pa Isalela yense.+ Kekudipo muntu walondele njibo ya Davida poso’nka kisaka kya Yuda kete.+
21 Lehaboma pa kufika mu Yelusalema, wakongakanya ponka na ponka njibo yonso ya Yuda ne kisaka kya Benjemani, bantu ba bulwi bafundijibwe* 180 000, ba kulwa na njibo ya Isalela mwanda wa kujokejeja Lehaboma mwanā Solomone bulopwe.+ 22 Kupwa kinenwa kya Leza wa bine kyaiya kudi Shemaia+ muntu wa Leza wa bine, amba: 23 “Sapwila Lehaboma mwanā Solomone mulopwe wa Yuda ne njibo yonso ya Yuda ne Benjemani ne bantu bakwabo bonso amba, 24 ‘Yehova wanena namino amba: “Kemufwaninwepo kukanda kukalwa na banabenu bene Isalela. Muntu ne muntu ufwaninwe kujokela ku yandi njibo, mwanda ami ye walengeja kino kifike.”’”+ Ponkapo bakōkela kinenwa kya Yehova, bajokela kwabo monka mwebalombwedile Yehova.
25 Penepo Yeloboame waubaka* Shekema+ mu ntanda ya ngulu ya Efelaimi washikata monka. Watamba kwine’kwa waenda wakōbaka* Penuele.+ 26 Yeloboame wanena mu mutyima wandi amba: “Pano bulopwe busa kujokela ku njibo ya Davida.+ 27 Shi bano bantu bendelele kukanda kukalambula bitapwa ku njibo ya Yehova mu Yelusalema,+ mutyima wa bano bantu usa kadi kujokela kudi mfumwabo Lehaboma mulopwe wa Yuda. Bine, basa kungipaya, bajokele kudi Lehaboma mulopwe wa Yuda.” 28 Enka nenki mulopwe wesamba na badingidi bandi, kupwa walonga byana bya ñombe bibidi bya olo,+ kanena bantu amba: “Mukambanga bininge pa kukanda ku Yelusalema. A Isalela, Leza wenu au keye, wemutambije mu ntanda ya Edipito.”+ 29 Penepo watūla kyana kya ñombe kimo mu Betele,+ kikwabo nakyo mu Dani.+ 30 Kino kyo kine kyebalongeje bubi,+ kadi bantu badi benda ku Dani kukatōta’ko kyana kya ñombe kimo.
31 Ne kadi walonga mobo a kutōtela’mo pa mitenta, watonga babitobo mu bantu bo-bonso, boba kebadipo bene Levi.+ 32 Yeloboame watūla’ko ne masobo mu kweji wa mwānda, mu difuku dya 15 dya kweji, pamo bwa masobo a mu Yuda.+ Pa kisōkelo kyaalongele ku Betele,+ wadi ulambula’po bitapwa ku meso a byana bya ñombe byaalongele, kadi ku Betele’kwa watūla’ko ne babitobo ba kwingila pa mitenta yaalongele. 33 Washilula kulambula byamulambu pa kisōkelo kyaalongele ku Betele mu difuku dya 15 dya kweji wa mwānda, mu kweji waetūdile’ko aye mwine; kadi watūla’ko ne masobo pa mwanda wa bantu ba Isalela, wakanda ku kisōkelo mwanda wa kulambula byamulambu ne kufitula mwishi wa bitapwa.
13 Mungya kinenwa kya Yehova, muntu wa Leza+ watamba ku Yuda waiya ku Betele papo Yeloboame wimene dya ku kisōkelo+ mwanda wa kufitula mwishi wa bitapwa. 2 Penepo waela lubila ku kisōkelo mungya kinenwa kya Yehova kanena’mba: “A kisōkelo, kisōkelo! Yehova wanena namino amba: ‘Tala! Mu njibo ya Davida musa kubutulwa mwana witwa bu Yoshia!+ Ukela podi babitobo ba pa mitenta bu kitapwa, boba bafitula mwishi wa bitapwa podi, kadi ukasōka podi mikupa ya bantu.’”+ 3 Waleta kiyukeno* mu dine difuku’dya, kanena’mba: “Kino kyo kiyukeno* kyaleta Yehova amba: Tala! Kisōkelo kisa kuladika, ne buto* budipo busa kumwangika.”
4 Mulopwe pa kwivwana’tu binenwa bya mu lubila lwaelele muntu wa Leza wa bine ku kisōkelo ku Betele, Yeloboame waolola kuboko aye papo ku kisōkelo kanena’mba: “Mukwatei!”+ Ponka na ponka kuboko kwaadi umolwedile’kwa kwauma,* kabwenyepo kwikujokeja.+ 5 Ebiya kisōkelo kyaladika ne buto nabo bwamwangika pa kisōkelo mwendele kiyukeno* kyaletele muntu wa Leza wa bine mungya kinenwa kya Yehova.
6 Ponkapo mulopwe wanena muntu wa Leza wa bine amba: “Nakwisāshila, zenza Yehova Leza obe antōkelwe mutyima,* kadi nombelele amba kuboko kwami kujoke mokwadi kwikadile.”+ Penepo muntu wa Leza wa bine wazenza Yehova amutōkelwe mutyima, ebiya kuboko kwa mulopwe kwajoka enka mokwadi kwikadile dibajinji. 7 Kupwa mulopwe wanena muntu wa Leza wa bine amba: “Iya twende kwami udye’ko twakudya, kadi nkupe ne kyabuntu.” 8 Ino muntu wa Leza wa bine wanena mulopwe amba: “Nansha shi umpe kipindi kya yobe njibo, nkisapo kwenda nobe nansha kudya mukate nansha kutoma mema mu kino kifuko. 9 Mwanda bino ye byobansoñenye mungya kinenwa kya Yehova amba: “Kufwaninwepo kudya mukate nansha kutoma mema, kadi kufwaninwepo kujokela mu dishinda dyowaile’mo.’” 10 Penepo waenda dishinda dingi, kajokelepo mu dishinda dyawaile’mo ku Betele.
11 Kwadi mupolofeto umo mununu wadi ushikata mu Betele, bandi bana bajokela ku njibo kebamusapwila bintu byonso byalongele muntu wa Leza wa bine mu dine difuku’dya mu Betele ne binenwa byaanenene mulopwe. Abo pa kupwa kusapwila shabo bino, 12 shabo webepangula’mba: “Le waendanga dyepi?” Ebiya bandi bana bamulombola dishinda dyaendanga muntu wa Leza wa bine watambile ku Yuda. 13 Ponkapo wanena bandi bana amba: “Mvwikilei mpunda kishikato.” Nabo bamuvwikila mpunda kishikato, nandi wakanda’po.
14 Walonda muntu wa Leza wa bine, wamutana ushikete munshi mwa mutyi mukatampe. Penepo wamwipangula’mba: “Le abe ye muntu wa Leza wa bine utambile ku Yuda?”+ Nandi amba: “I ami.” 15 Wamunena’mba: “Iya twende kwami udye mukate.” 16 Ino aye wanena’mba: “Nkibwanyapo kujoka nobe nansha kwitabija lwito lobe, nansha ke kudya mukate ne kutoma nobe mema mu kino kifuko. 17 Mwanda nasapwidilwe mungya kinenwa kya Yehova amba, ‘Kufwaninwepo kudya mukate nansha kutoma mema kwako. Kadi kufwaninwepo kujokela mu dishinda dyowaile’mo.’” 18 Nandi wamunena’mba: “Ami nami ne mupolofeto pamo bwa abe, kadi mwikeulu wansapwilanga mungya kinenwa kya Yehova amba, ‘Mujokeje mwiye nandi ku yobe njibo adye mukate atome ne mema.’” (Wamongwele.) 19 Ponkapo wajoka pamo nandi kukadya mukate ne kutoma mema mu yandi njibo.
20 Pobadi bashikete ku meza, kinenwa kya Yehova kyaiya kudi mupolofeto wamujokeje’wa, 21 nandi kaela lubila kudi muntu wa Leza wa bine utambile ku Yuda amba, “Yehova wanena namino amba: ‘Byokukōkelepo musoñanya wa Yehova kadi kulaminepo mbila yakupele Yehova Leza obe, 22 ino abe ubajoka ubadi mukate ne kutoma mema mu kifuko mobakulombwele amba, “Kokidya mukate nansha kutoma mema,” umbidi obe mufwe keukatwelapo mu kibundu kya bakulutuba bobe.’”+
23 Muntu wa Leza wa bine pa kupwa kudya mukate ne kutoma, mupolofeto mununu wavwika mpunda wa mupolofeto waajokeje’wa kishikato. 24 Ebiya wataluka kaenda, ino ntambo wamusambakana mu dishinda wamwipaya.+ Umbidi wandi mufwe waelwa mu dishinda, kadi mpunda wadi wimene kubwipi nao; ntambo nandi wimene dya kubwipi na umbidi mufwe’wa. 25 Kwadi bantu badi bapita bamwene umbidi mufwe mwelwe mu dishinda ne ntambo wimene kubwipi na umbidi mufwe’wa. Ebiya baiya basapula’o mu kibundi mwadi mushikata mupolofeto mununu.
26 Mupolofeto wamujokeje mu dishinda pa kwivwana’o, wanena ponka na ponka amba: “I muntu wa Leza wa bine walekanga kukōkela musoñanya wa Yehova;+ o mwanda Yehova wamupāna kudi ntambo amusasamune ne kumwipaya, mwendele kinenwa kyamunenene Yehova.”+ 27 Ebiya wanena bandi bana’mba: “Mvwikilei mpunda kishikato.” Nabo bamuvwikila’ye. 28 Penepo waenda watana umbidi mufwe mwelwe mu dishinda, ne mpunda ne ntambo bemene kubwipi nao. Ntambo kadilepo umbidi mufwe’wa, nansha kusasamuna mpunda kwine mpika. 29 Mupolofeto watekuna umbidi mufwe wa muntu wa Leza wa bine weutenteka pa mpunda, waiya nandi mu kibundi kyabo mwanda wa kumudila ne kumujīka. 30 Ebiya walādika umbidi mufwe’wa mu kibundu kyandi, kebamudila’nka kumudila’mba: “Yō, i kya bulanda, a mwanetu!” 31 Pa kupwa kumujīka, wasapwila bandi bana’mba: “Shi nafu, mufwaninwe kunjīka momwa mwajīkwa muntu wa Leza wa bine. Mukalādika mikupa yami kubwipi na mikupa yandi.+ 32 Binenwa bya mu lubila lwawaelele mungya kinenwa kya Yehova ku kisōkelo mu Betele ne ku mobo onso a butōtyi a pa mitenta+ mu bibundi bya Samadia bisa kufikidila binebine.”+
33 Nansha ke papwile kulongeka bino, Yeloboame kalekelepo dishinda dyandi dibi, ino wadi ukitonga’nka kutonga babitobo pa mitenta mu bantu bo-bonso.+ Wadi utūla bu kitobo* muntu ye-yense wadi usaka’bo, kanena’mba: “Ekale umo wa mu babitobo ba pa mitenta.”+ 34 Buno bubi bwa ba mu njibo ya Yeloboame+ bwebafikije ku konakanibwa ne ku kutukijibwa fututu pangala pa ntanda.+
14 Mu kine kitatyi’kya Abidya mwanā Yeloboame wabela. 2 Ebiya Yeloboame wanena wandi mukaji amba: “Taluka’po bidi, wiinanye kutyina bakakuyuka bu mukaja Yeloboame, penepa wende ku Shilo. Tala! Ye kudi mupolofeto Ahiya. Aye ye wesambile nami myanda ya ami kwikala mulopwe pa bano bantu.+ 3 Sela mikate dikumi, ne mikate mikuswe’ko bya kukusa, ne katyibi ka būki wende kwadi. Penepa ukakulombola bisa kufikila mwana.”
4 Mukaja Yeloboame walonga byaamunenene. Wataluka waenda ku Shilo+ kupwa wafika ku njibo ya Ahiya. Meso a Ahiya adi matolomoke, kadipo ukibwanya kumona mwanda wadi ke mununu.
5 Ino Yehova wadi ke musapwile kala Ahiya amba: “Mukaja Yeloboame yao wiya kukwipangula myanda ya wandi mwana mwanda ubelanga. Nsa kukulombola byosa kumusapwila.* Pasa kufika, usa kwifya.”
6 Ahiya pa kwivwana’tu mishindo ya maulu andi paadi katwela pa kibelo, wanena’mba: “Twela a mukaja Yeloboame. Kyowifila i kika? I banombole kukusapwila musapu usansa. 7 Enda, kasapwile Yeloboame amba, ‘Mo mwanenena Yehova Leza wa Isalela namino amba: “Nakuzunzwile mu bukata bwa bantu bami nakutūla bu mutangidiji wa bantu bami bene Isalela.+ 8 Kadi nasanine bulopwe ku njibo ya Davida nakupa’bo.+ Ino kwikelepo bwa mwingidi wami Davida walamine mbila yami ne kunonda na mutyima wandi onso, ulonga enka byoloke ku meso ami.+ 9 Ino abe ubalonga bibi mpata kupita ne boba bonso bakubadikīle, kadi ubelongela leza mukwabo ne bankishi ba byuma* mwanda wa kunsanshija,+ ami ye owavundamina.+ 10 O mwanda yeu ndeta kyamalwa pa njibo ya Yeloboame, kadi nsa kutukija* mwana-mulume yense* kwa Yeloboame, ne mufudile ne muzoze mwine kumo mu Isalela, kadi nsa kukombeleja tō njibo ya Yeloboame,+ pamo bwa muntu utalula tuvwi enka ne byotupwa tonsololo! 11 Muntu yense wa kwa Yeloboame ufwila mu kibundi, bambwa bakamudya, ne yense ufwila mu ntanda, byoni bya mūlu bikamudya, mwanda Yehova wanena’kyo.”’
12 “Shi ke pano taluka; enda ku yobe njibo. Posa kutyimpa’tu lwayo mu kibundi, mwana usa kufwa. 13 Isalela yense ukamudila ne kumujīka, mwanda i aye kete mu kisaka kya Yeloboame ukalādikwa mu kibundu, mwanda mu njibo ya Yeloboame, i aye kete watanwa na kintu kiyampe mwadi na Yehova Leza wa Isalela. 14 Yehova usa kwiletela aye mwine mulopwe pa Isalela usa kufundula* njibo ya Yeloboame+ tamba dine difuku’dya, bine, nansha’tu pano. 15 Yehova usa kutukija Isalela pamo bwa dibungu ditenkena mu mema, kadi usa kujula Isalela mu ino ntanda miyampe yaapele bakulutuba babo,+ ne kwibapalankenya bukila bwa Munonga,*+ mwanda balongele byabo bipanda bikola,*+ basanshija Yehova. 16 Kadi ukela Isalela mwanda wa bubi bulongele Yeloboame ne bwalubije Isalela.”+
17 Ponkapo mukaja Yeloboame wataluka waenda, kupwa wafika ku Tiza. Aye pa kufika pa lukala lwa pa kibelo kya njibo, mwana’wa wafwa. 18 Ebiya bamujīka, kadi Isalela ense wamudila, mungya kinenwa kya Yehova kyaanenene kupityila kudi mwingidi wandi Ahiya mupolofeto.
19 Kadi myanda mikwabo ya mānga ya Yeloboame, mwaalwidile divita+ ne mwaabikadile, i milembwe mu mukanda wa mānga ya bitatyi bya balopwe ba Isalela. 20 Yeloboame wabikele mu bula* bwa myaka 22, kupwa walādikwa mwanda wa kukōkolokwa na bakulutuba bandi;+ ebiya wandi mwana Nadaba wabikala pa kyandi kyaba.+
21 Mu kine kitatyi’kya, Lehaboma mwanā Solomone wadi ubikele mu Yuda. Lehaboma wadi na myaka 41 paabikele, wabikele myaka 17 mu Yelusalema, kibundi kyatongele Yehova+ mu bisaka byonso bya Isalela bu kifuko kya kutūla’mo dijina dyandi.+ Dijina dya inandya Lehaboma i Naama mwine Amone.+ 22 Kadi Yuda wadi ulonga bibi ku meso a Yehova,+ bamukolomwene na bubi bobalongele kupita mwalongēle bakulutuba babo.+ 23 Nabo badi beubakila mitenta, bikomo bikola, ne bipanda bikola*+ pa mikuna+ yonso mitunduke ne munshi mwa mityi mivwambile.+ 24 Kwadi ne bana-balume bandumba* mu ntanda’ya.+ Badi balonga mungya bintu byonso bya munyanji bya mizo yapangile Yehova ku meso a bene Isalela.
25 Mu mwaka wa butano wa Mulopwe Lehaboma, Shishake+ mulopwe wa Edipito wakanda kulwa na Yelusalema.+ 26 Wasela byabulēme bya mu njibo ya Yehova ne byabulēme bya mu njibo* ya mulopwe.+ Wasela bintu byonso, ne mangabo onso a olo alongele Solomone mene.+ 27 Kupwa Mulopwe Lehaboma wapunga mangabo a mukuba a kupingakenya’po, wapa’o bakata ba balami* badi balama pa kibelo kya njibo ya mulopwe. 28 Ponso padi pāya mulopwe ku njibo ya Yehova, balami badi beasela, kupwa badi beajokeja mu kyumba kya balami.
29 Kadi myanda mikwabo ya mānga ya Lehaboma, byonso byaalongele, mwene i milembwe mu mukanda wa mānga ya bitatyi bya balopwe ba Yuda?+ 30 Ba Lehaboma ne Yeloboame badi belwa nyeke divita.+ 31 Kupwa Lehaboma walādikwa mwanda wa kukōkolokwa na bakulutuba bandi, bamujīka na bakulutuba bandi mu Kibundi kya Davida.+ Dijina dya inandi i Naama mwine Amone.+ Ebiya wandi mwana Abidyama*+ wabikala pa kyandi kyaba.
15 Mu mwaka wa 18 wa Mulopwe Yeloboame+ mwanā Nebata, Abidyama wabikala pa Yuda.+ 2 Wabikele myaka isatu mu Yelusalema. Dijina dya inandi i Maka+ munkanā Abishalome mwana-mukaji. 3 Wanangīle mu bubi bonso bwalongele shandi wamubadikidile, kadi mutyima wandi kewadipo mubwane kudi* Yehova Leza wandi pamo bwa mutyima wa mukulutuba wandi Davida. 4 Inoko, pa mwanda wa Davida,+ Yehova Leza wandi wamupele kinanu mu Yelusalema+ na kumuletela wandi mwana pa kupwa kwa aye ne kuleka Yelusalema ekale’ko nyeke. 5 Mwanda Davida wadi ulonga byoloke ku meso a Yehova, kadi kasāsukilepo ku kintu kyo-kyonso kyaamusoñenye mu mafuku onso a būmi bwandi, poso’nka mu mwanda wa Udia mwine Hiti.+ 6 Ba Lehaboma ne Yeloboame badi belwa nyeke divita mu mafuku onso a būmi bwandi.+
7 Myanda mikwabo ya mānga ya Abidyama, byonso byaalongele, mwene i milembwe mu mukanda wa mānga ya bitatyi bya balopwe ba Yuda?+ Kadi ba Abidyama ne Yeloboame badi belwa nyeke divita.+ 8 Kupwa Abidyama walādikwa mwanda wa kukōkolokwa na bakulutuba bandi, bamujīka mu Kibundi kya Davida; ebiya wandi mwana Asa+ wabikala pa kyandi kyaba.+
9 Mu mwaka wa 20 wa Yeloboame mulopwe wa Isalela, Asa wabikala pa Yuda. 10 Wabikele myaka 41 mu Yelusalema. Dijina dya nkambo wandi mwana-mukaji i Maka+ munkanā Abishalome. 11 Asa walongele byoloke ku meso a Yehova,+ pamo bwa mukulutuba wandi Davida. 12 Wapanga bana-balume bandumba* mu ntanda’ya+ ne kufundula bilezaleza byonso bya mukenye* byalongele bakulutuba bandi.+ 13 Wafundwile’nka ne nkambo wandi Maka+ pa kyaba kyandi kya bu ina mfumu,* mwanda walongele kilezaleza kya kiboja mwanda wa kutōta kipanda kikola.* Asa watyumuna kilezaleza kyandi kya kiboja’kya+ wekisōkela mu Musanza wa Kidelone.+ 14 Inoko mitenta keyafundwilwepo.+ Nansha nankyo, mutyima wa Asa wadi mubwane kudi* Yehova mu būmi bwandi bonso.* 15 Kadi watwejeje mu njibo ya Yehova bintu byaapandwile ne byapandwile shandi—ndalama, olo, ne bipungwa palapala.+
16 Ba Asa ne Baasha+ mulopwe wa Isalela badi belwa kitatyi kyonso divita. 17 Penepa Baasha mulopwe wa Isalela wakanda kulwa na Yuda, washilula kūbaka* Lama+ mwanda wa kukankaja muntu ense kutamba nansha kutwela kudi* Asa mulopwe wa Yuda.+ 18 Ponkapo Asa wayata ndalama yonso ne olo yonso yashele mu bibīko bya byabulēme bya njibo ya Yehova ne bibīko bya byabulēme bya njibo* ya mulopwe wapa’byo bengidi bandi. Kupwa Mulopwe Asa webatuma kudi Bene-Hadada mwanā Tabidimona mwanā Heziona, mulopwe wa Shidea,+ wadi ushikata mu Damakasa, kanena’mba: 19 “Kudi kwiivwanika* pa bukata bwa ami ne abe ne pa bukata bwa tata ne shobe. Nakutumina kyabuntu kya ndalama ne olo. Iya, tyiba kwiivwanika* kowiivwanikile na Baasha mulopwe wa Isalela mwanda wa antaluke.” 20 Bene-Hadada waivwana Mulopwe Asa, watuma bakata bandi ba bibumbo bya mavita bakatambe bibundi bya Isalela bulwi, nabo baonakanya Iyona,+ Dani,+ Abele-Bete-Maka, ne Kinelete ense, ne ntanda yonso ya Nafatale. 21 Baasha pa kwivwana’o, ponka na ponka waleka kūbaka* Lama, waendelela kushikata mu Tiza.+ 22 Ebiya Mulopwe Asa waityija Yuda ense—kekwashelepo muntu nansha umo—nabo basela mabwe ne mityi ya mu Lama byadi byūbaka nabyo Baasha, Mulopwe Asa waubaka* nabyo Ngeba+ mu Benjemani, ne Mizipa.+
23 Ino myanda mikwabo yonso ya mānga ya Asa, bukomokomo bwandi bonso ne byonso byaalongele ne bibundi byawaubakile,* mwene i milembwe mu mukanda wa mānga ya bitatyi bya balopwe ba Yuda? Inoko mu bununu bwandi wasusukile na misongo ya maulu.+ 24 Kupwa Asa walādikwa mwanda wa kukōkolokwa na bakulutuba bandi kadi wajīkwa nabo mu Kibundi kya Davida mukulutuba wandi; penepo wandi mwana Yehoshafata+ wabikala pa kyandi kyaba.
25 Nadaba+ mwanā Yeloboame wabikele pa Isalela mu mwaka wa bubidi wa Asa mulopwe wa Yuda, kadi wabikele pa Isalela myaka ibidi. 26 Wadi ulonga nyeke bibi ku meso a Yehova ne kunangila mu dishinda dya shandi+ ne mu bubi bwaalubije Isalela.+ 27 Baasha mwanā Ahiya wa mu njibo ya Isakala wamukutyila kitumba, kadi Baasha wamutapila pa Ngibetone+ kibundi kya bene Fidishitia, papo Nadaba ne Isalela ense badi batēkele Ngibetone kasāla. 28 Enka nenki Baasha wamwipaya mu mwaka wa busatu wa Asa mulopwe wa Yuda ne kubikala wabikala pa kyandi kyaba. 29 Aye pa kupwa’tu kubikala, watapa njibo yonso ya Yeloboame. Kashilepo muntu nansha umo wa kwa Yeloboame ufoma; webatukija fututu mungya kinenwa kya Yehova kyaesambile kupityila kudi mwingidi wandi Ahiya mwine Shilona.+ 30 Byadi namino mwanda wa bubi bwalongele Yeloboame ne bwaalubije Isalela ne mwanda wa kusanshija kwaasanshije bininge Yehova Leza wa Isalela. 31 Myanda mikwabo ya mānga ya Nadaba, byonso byaalongele, mwene i milembwe mu mukanda wa mānga ya bitatyi bya balopwe ba Isalela? 32 Asa ne Baasha mulopwe wa Isalela badi belwa divita kitatyi kyonso.+
33 Mu mwaka wa busatu wa Asa mulopwe wa Yuda, Baasha mwanā Ahiya waikala mulopwe mu Tiza pa Isalela ense, wabikala myaka 24.+ 34 Wadi ulonga nyeke bibi ku meso a Yehova+ ne kunangila mu dishinda dya Yeloboame ne mu bubi bwaalubije Isalela.+
16 Ebiya kinenwa kya Yehova kyaiya kudi Yehu+ mwanā Hanani+ pa mwanda wa Baasha amba: 2 “Nakutalwile mu luvumbi nakwikadija bu mutangidiji pa bantu bami bene Isalela,+ ino abe wadi unangila’nka kunangila mu dishinda dya Yeloboame ne kulongeja bantu bami bene Isalela bubi, nabo kebansashija na bubi bwabo.+ 3 O mwanda yeu nkombeleja tō Baasha ne njibo yandi, kadi nsa kulonga njibo yandi pamo bwa njibo ya Yeloboame+ mwanā Nebata. 4 Muntu yense wa kwa Baasha ufwila mu kibundi bambwa bakamudya; ne yense wa kwandi ufwila mu ntanda byoni bya mūlu bikamudya.”
5 Myanda mikwabo ya mānga ya Baasha, byaalongele ne bukomokomo bwandi, mwene i milembwe mu mukanda wa mānga ya bitatyi bya balopwe ba Isalela? 6 Kupwa Baasha walādikwa mwanda wa kukōkolokwa na bakulutuba bandi, wajīkwa mu Tiza;+ ebiya Elā wandi mwana wabikala pa kyandi kyaba. 7 Kadi, kupityila kudi mupolofeto Yehu mwanā Hanani, kinenwa kya Yehova kyaiya pa mwanda wa Baasha ne njibo yandi, mwanda wa bibi byonso byaalongele ku meso a Yehova pa kumusanshija na bilongwa bya makasa andi, waikala pamo bwa njibo ya Yeloboame, ne mwanda wa kwipaya kwaamwipaile.*+
8 Mu mwaka wa 26 wa Asa mulopwe wa Yuda, Elā mwanā Baasha wabikala pa Isalela mu Tiza, wabikele myaka ibidi. 9 Zimidi mwingidi wandi, mukata wa kipindi kya basola bakandanga pa makalo, wamukutyila kitumba aye papo utoma ukolwa mu Tiza ku njibo ya Alaza, mwine wadi utala ba mu njibo mu Tiza. 10 Zimidi watwela wamutapa ne kwipaya wamwipaya+ mu mwaka wa 27 wa Asa mulopwe wa Yuda, penepa aye wabikala pa kyandi kyaba. 11 Aye pa kubikala, ukishikata’tu pa lwandi lupona, waipaya njibo yonso ya Baasha. Kapandijepo mwana-mulume* nansha umo, ekale mubutule* nansha mulunda nandi mwine. 12 Enka nenki Zimidi watukija fututu njibo yonso ya Baasha mungya kinenwa kyanenene Yehova pa mwanda wa Baasha kupityila kudi mupolofeto Yehu.+ 13 Byaikele namino mwanda wa bubi bonso bwalongele Baasha ne wandi mwana Elā ne bubi bobalubije Isalela pa kusanshija Yehova Leza wa Isalela na bilezaleza byabo bya bitupu.+ 14 Myanda mikwabo ya mānga ya Elā, byonso byaalongele, mwene i milembwe mu mukanda wa mānga ya bitatyi bya balopwe ba Isalela?
15 Mu mwaka wa 27 wa Asa mulopwe wa Yuda, Zimidi wabikala mafuku asamba-abidi mu Tiza papo bibumbo bya basola byadi bitūdīle Ngibetone+ nkambi, kibundi kya bene Fidishitia. 16 Kupwa bibumbo bya basola byadi bitūdile nkambi byaivwana banena’mba: “Zimidi wakutenga kitumba kadi waipaya mulopwe.” Penepa Isalela ense wabikika Omidi+ mukata wa kibumbo kya divita pa Isalela enka mu dine difuku’dya mu nkambi. 17 Omidi ne Isalela ense pamo nandi bakanda tamba ku Ngibetone bakatēkela Tiza kasāla. 18 Zimidi pa kumona’mba kibundi kibakwatwa, wakatwela mu kiteba kikomejibwe kya ku njibo* ya mulopwe wesōkela mu njibo wafwa.+ 19 Kyaikele namino pa mwanda wa bubi bwaalongele pa kulonga bibi ku meso a Yehova na kunangila mu dishinda dya Yeloboame ne pa mwanda wa bubi bwaalubije Isalela.+ 20 Myanda mikwabo ya mānga ya Zimidi ne kitumba kyaakutyile, mwene i milembwe mu mukanda wa mānga ya bitatyi bya balopwe ba Isalela?
21 I mu kine kitatyi’kya kyeabenye bantu ba Isalela mu bisumpi bibidi. Kipindi kimo kya bantu kyalonda Tibini mwanā Nginate, kyasaka kumubikika, ino kipindi kikwabo kyalonda Omidi. 22 Ino bantu badi balonda Omidi bakomena bantu badi balonda Tibini mwanā Nginate. Penepo Tibini wafwa, ino Omidi wabikala.
23 Mu mwaka wa 31 wa Asa mulopwe wa Yuda, Omidi wabikala pa Isalela, wabikele myaka 12. Mu Tiza wabikele’mo myaka isamba. 24 Wapota lūlu lwa Samadia kwa Shemele ku talenta* ibidi ya ndalama, kadi waubaka kibundi pa lūlu’lwa. Wainika kibundi kyawaubakile’kya bu Samadia*+ mungya dijina dya Shemele mwinē* lūlu’lwa. 25 Omidi wadi ulonga nyeke bibi ku meso a Yehova, kadi wadi mubi mpata kutabuka bonso bamubadikidile.+ 26 Wanangīle mu mashinda onso a Yeloboame mwanā Nebata ne mu bubi bwaalubije Isalela pa kusanshija Yehova Leza wa Isalela na bilezaleza byabo bya bitupu.+ 27 Myanda mikwabo ya mānga ya Omidi, byaalongele ne bilongwa byandi bya bukomokomo, mwene i milembwe mu mukanda wa mānga ya bitatyi bya balopwe ba Isalela? 28 Kupwa Omidi walādikwa mwanda wa kukōkolokwa na bakulutuba bandi, wajīkwa mu Samadia; ebiya wandi mwana Ahaba+ wabikala pa kyandi kyaba.
29 Ahaba mwanā Omidi wabikala pa Isalela mu mwaka wa 38 wa Asa mulopwe wa Yuda, kadi Ahaba mwanā Omidi wabikele myaka 22 pa Isalela mu Samadia.+ 30 Ahaba mwanā Omidi wadi mubi mpata ku meso a Yehova kutabuka boba bonso bamubadikidile.+ 31 Kunangila mu bubi bwa Yeloboame+ mwanā Nebata byokwadi’nka na kintu kityetye bininge kwadi, wasela ne Yezebele+ mwanā Etebala mulopwe wa bene Shidona+ bu mukaji, kaingidila Bāla+ ne kwivukwila kwadi. 32 Ne kadi, waubakila Bāla+ kisōkelo ku njibo* ya Bāla yawaubakile mu Samadia. 33 Ahaba walonga ne kipanda kikola.*+ Ahaba walongele bintu bivule mpata bya kusanshija Yehova Leza wa Isalela kutabuka balopwe bonso ba Isalela bamubadikidile.
34 Mu mafuku andi, Hiele mwine Betele waubakulwile Yediko. Wajimija Abilama wandi mwana umbedi pa kwala kyalwilo kyakyo, kadi wajimija Sekuba mukala wandi pa kushimika bibelo byakyo, mungya binenwa bya Yehova byaesambile kupityila kudi Yoshua mwanā Nuna.+
17 Ebiya Ediya*+ mwine Tishibi, mwikadi wa ku Ngileade,+ wanena Ahaba amba: “Bine ne Yehova Leza wa Isalela mwine oñingidila* byadi mūmi, mu ino myaka kekusapo kwikala lumé nansha mvula poso’nka shi nanena’kyo!”+
2 Kinenwa kya Yehova kyaiya kwadi amba: 3 “Taluka kuno, enda dya kutunduka wifye ku Musanza wa Kedite,* kutunduka kwa Yodano. 4 Ufwaninwe kutoma mema a ku kamunonga, nsa kusoñanya binkombe bikuletele byakudya kwine’kwa.”+ 5 Ponkapo waenda walonga mungya mwamunenene Yehova; waenda wakashikata dya ku Musanza wa Kedite,* kutunduka kwa Yodano. 6 Binkombe byadi bimuletela mikate ne mwita wa ntanda lubanga, mikate ne mwita wa ntanda ku kyolwa, kadi wadi utoma mema a ku kamunonga’ka.+ 7 Ino kupwa kwa mafuku matyetye, kamunonga kaūma,+ mwanda kekwadipo kukinoka mvula mu yoya ntanda.
8 Ebiya kinenwa kya Yehova kyaiya kwadi amba: 9 “Taluka, enda ku Zelefata, kibundi kya Shidona wikale kwine’kwa. Tala! Nsa kunena mukaji wa kishala akupe byakudya.”+ 10 Penepo wataluka waenda ku Zelefata. Aye pa kufika ku kibelo kya kibundi, wamona mukaji wa kishala uboya nkuni. Ebiya wamwita kanena’mba: “Mpaile’kopo mema matyetye mu nkopo ntome.”+ 11 Aye paadi kaenda kukeasela, wamwita’mba: “Nakwisāshila, mpaile’ko ne kipindi kya mukate mu kuboko kobe.” 12 Nandi wamunena’mba: “Bine ne Yehova Leza obe byadi mūmi, nkidipo na mukate, ndi’nka na mukono umo wa bukula mu mulondo ne māni matyetye mu katyibi.+ Pano mboyanga nkuni mityetye, ñende nkatēke kami kakudya ne ka wami mwana. Shi tubapu kudya penepa ketufu.”
13 Kupwa Ediya wamunena’mba: “Kokikwatwa moyo. Enda ulonge’nka mowanenena’mo. Ino dibajinji nongele kamukate kajokoloke na tudibwa tudi’ko’to undetele’ko. Kupwa kolonga kobe ne ka obe mwana. 14 Mwanda mo mwanenena Yehova Leza wa Isalela namino amba: ‘Bukula kebukapupo mu mulondo, ne māni keakapupo mu katyibi ka māni kufika ne difuku dikanokeja Yehova mvula pa nshi.’”+ 15 Penepo waenda walonga monka mwamunenene Ediya, ebiya wadya nandi ne ba mu njibo yandi mu mafuku mavule.+ 16 Bukula kebwapwilepo mu mulondo, ne māni nao keapwilepo mu katyibi ka māni, mungya kinenwa kya Yehova kyaanenene kupityila kudi Ediya.
17 Kupwa kwa bino bintu, mwana wa mwana-mukaji mwinē njibo’wa wabela, kadi misongo yandi yaninga bininge waleka’nka ne kufoma.+ 18 Ponkapo wanena Ediya amba: “Le udi nami mwanda’ka,* abe muntu wa Leza wa bine? Le ubaiya kumvuluja mambo ami ne kungipaila mwana?”+ 19 Ino aye wamunena’mba: “Mpe obe mwana.” Penepo wamuyata ku makasa andi wakanda nandi mu kyumba kya pangala mwaadi ushikata, ebiya wamulādika pa butanda bwandi.+ 20 Waabija Yehova amba: “A Yehova Leza wami,+ le kosanshija kadi uno mukaji wa kishala onshikete nandi na kwipaya wandi mwana?” 21 Penepo wetamwina padi mwana misunsa isatu kaabija Yehova amba: “A Yehova Leza wami, nakwisāshila, leka būmi* bwa uno mwana bujokele mwadi.” 22 Yehova waivwana kulomba kwa Ediya,+ ne būmi* bwa mwana bwajokela mwadi, waikala monka mūmi.*+ 23 Ediya wasela mwana watūka nandi mu kyumba kya pangala, watwela mu njibo wapa’ye inandi; penepo Ediya wanena’mba: “Tala, obe mwana i mūmi.”+ 24 Ponkapo mwana-mukaji’wa wanena Ediya amba: “Pano nayuka amba bine wi muntu wa Leza+ ne amba kinenwa kya Yehova kidi mu kyakanwa kyobe i kya bine.”
18 Kitatyi kampanda pa kupita’po, mu mwaka wa busatu,+ kinenwa kya Yehova kyaiya kudi Ediya amba: “Enda, kelombole kudi Ahaba kadi nsa kutuma mvula pa nshi.”+ 2 Penepo Ediya wakelombola kudi Ahaba, papo kipupo kya nzala kyadi kikomo bininge+ mu Samadia.
3 Mu kine kitatyi’kya, Ahaba waita Obadia, mwine wadi utala ba mu njibo. (Ino Obadia wadi utyina Yehova bininge, 4 kadi Yezebele+ paadi wipaya* bapolofeto ba Yehova, Obadia wayete bapolofeto 100 webafya 50 mu mutá, 50 mu mutá, wadi wibapa mikate ne mema.) 5 Kupwa Ahaba wanena Obadia amba: “Enda upita mu ntanda ku masulo onso a mema ne mu misanza* yonso. Padi tubwanya kutana’ko biyombo mwanda wa kulama tubalwe ne bimbulu byūmi, kutyina’mba banyema betu bonso bakafwa.” 6 Ebiya beabanya ntanda ya kwenda’mo. Ahaba waenda dyandi bunka, Obadia nandi waenda dishinda dikwabo bunka.
7 Obadia paadi mu dishinda, Ediya wamusambakana. Ponkapo wamujiula, wapona mpala panshi kanena’mba: “I abe yao, a mfumwami Ediya?”+ 8 Nandi wamulondolola’mba: “I ami. Enda ukasapwile mfumobe amba: ‘Ediya udi kuno.’” 9 Ino aye wamunena’mba: “Le i bubi’ka bonalonga pa kusaka’mba upāne mwingidi obe kudi Ahaba amba angipaye? 10 Bine ne Yehova Leza obe byadi mūmi, kekudipo muzo nansha bulopwe kekwatuminwepo muntu na mfumwami kukukimba. Pobanenene amba, ‘Kadipo kuno,’ wanenene bulopwe ne muzo batyipe amba kebabwenyepo kukutana.+ 11 Ino pano konena’mba, ‘Enda ukasapwile mfumobe amba: “Ediya udi kuno.”’ 12 Shi tubeshiye nobe, mushipiditu wa Yehova usa kukuselela+ ku kifuko konkiyukilepo, kadi shi nasapwila Ahaba ino aye kakikutenepo, bine usa kungipaya. Ino, mwingidi obe utyinanga Yehova tamba pa bwanuke. 13 Le kebalombwelepo mfumwami byonalongele paipaile Yezebele bapolofeto ba Yehova, monafidile bapolofeto 100 ba Yehova mu bisumpi bya bantu 50 mu mutá nebapa nyeke mikate ne mema?+ 14 Ino pano konena’mba, ‘Enda ukasapwile mfumobe amba: “Ediya udi kuno.”’ Na bubine usa kungipaya.” 15 Ino Ediya wanena’mba: “Bine ne Yehova wa bibumbo mwine oñingidila* byadi mūmi, dyalelo nsa kukelombola kwadi.”
16 Penepo Obadia waenda kuketana na Ahaba wamusapwila’mo, Ahaba nandi waenda kuketana na Ediya.
17 Ahaba pa kumona’tu Ediya, wamunena’mba: “I abe yao, muntu uleta kavutakanya* kakatampe mu Isalela?”
18 Nandi watentulula’mba: “Ke amipo uleta kavutakanya mu Isalela, ino i abe ne njibo ya shobe, mwanda mubaleka mbila ya Yehova kemulonda Babāla.+ 19 Shi ke pano kongakenya Isalela ense kondi pa Lūlu lwa Kalamela,+ pamo ne bapolofeto 450 ba Bāla ne bapolofeto 400 ba ku kipanda kikola,*+ boba badyanga ku meza a Yezebele.” 20 Ebiya Ahaba watumina bantu bonso ba Isalela musapu, wabungila ne bapolofeto pamo ku Lūlu lwa Kalamela.
21 Kupwa Ediya wafwena kudi bantu bonso kanena’mba: “Le mukekala na mifutu ibidi*+ kufika ne kitatyi’ka? Shi Yehova ye Leza wa bine, nabya mulondei; ino shi i Bāla, nabya mulondei!”+ Ino bantu kebamutentulwilepo kishima nansha kimo. 22 Ebiya Ediya wanena bantu amba: “Ami ye mupolofeto wa Yehova ushele’ko kete,+ ino bapolofeto ba Bāla i bana-balume 450. 23 Betupe byana bya ñombe bibidi, kadi batonge kyana kya ñombe kimo bekisaye bisesobiseso ne kwikitenteka pa nkuni, ino kebafwaninwepo kwela’po mudilo. Nami nsa kuteakanya kyana kya ñombe nekitūle pa nkuni, ino nkisapo kwela’po mudilo. 24 Penepo mufwaninwe kwita pa dijina dya leza wenu,+ nami nsa kwita pa dijina dya Yehova. Leza ukalondolola na mudilo’wa ye ukemwekeja’mba i Leza wa bine.”+ Ponkapo bantu bonso balondolola’mba: “Byowanena i biyampe.”
25 Ebiya Ediya wanena bapolofeto ba Bāla amba: “Tongai kyana kya ñombe kimo, mubadikile kwikiteakanya, mwanda mwi bangi. Kupwa mwite pa dijina dya leza wenu, ino kemufwaninwepo kwela’po mudilo.” 26 Nabo bayata kyana kya ñombe kyobebapele, bekiteakanya, kebete’nka kwita pa dijina dya Bāla tamba lubanga kutūla ne dyuba mu mitwe amba: “A Bāla, witwitabe!” Ino kekwadipo diwi nansha muntu wa kwibalondolola.+ Badi badyomboka’nka kudyomboka kufulakufula kwa kisōkelo kyobalongele. 27 Kufika kubwipi na dyuba mu mitwe Ediya waanza kwibazawila’mba: “Itai na diwi dyenu dyonso! Mwanda aye i leza!+ Padi ye uno ulanga bininge nansha padi ye uno mwende kufula.* Pakwabo padi ye uno ulēle, usakilwa bakamulangule!” 28 Badi beta na diwi dyabo dyonso beketa na mpete ne mikobe, mungya kyabo kibidiji, enka ne byebasosele mashi pa ngitu yonso. 29 Dyuba dyadi ke dipite mu mitwe kadi abo badi bakibotakanya* kufika ne kitatyi kilambulwanga kyamulambu kya miseke kya kyolwa, ino kekwadipo diwi nansha muntu wa kwibalondolola; ne wa kwibata mutyima mwine.+
30 Mfulo mfulō Ediya wanena bantu bonso amba: “Mfwenei.” Penepo bantu bonso bamufwena. Ebiya walongolola kisōkelo kya Yehova kyabundwilwe’kya.+ 31 Kupwa Ediya wayata mabwe 12 mungya bungi bwa bisaka bya Yakoba, mwine obasapwidile kudi Yehova amba: “Uketwa dijina dya bu Isalela.”+ 32 Waubaka kisōkelo+ na mabwe’a mu dijina dya Yehova. Kupwa wakola luvwa kufulakufula kwa kisōkelo, kipindi kikatampe kibwanya kukunwa’po bipimo bya sea* bibidi bya nkunwa. 33 Kupwa waala nkuni senene, wasaya kyana kya ñombe bisesobiseso wekitūla pa nkuni.+ Ebiya wanena’mba: “Dingai mema mu milondo mikatampe iná mwiapungulwile pa kyamulambu kisōkwe ne pa nkuni.” 34 Kupwa wanena’mba: “Longai’kyo monka.” Nabo balonga’kyo monka. Kadi webanena dikwabo amba: “Longai’kyo musunsa wa busatu.” Nabo balonga’kyo musunsa wa busatu. 35 Penepo mema ajokoloka ku kisōkelo konso, kadi wayuja ne mema mu luvwa’lwa.
36 Kubwipi na kitatyi kilambulwanga kyamulambu+ kya miseke, mupolofeto Ediya wafwena kanena’mba: “A Yehova, Leza wa Abalahama,+ wa Izake,+ ne wa Isalela, dyalelo kiyukwe amba abe wi Leza mu Isalela ne amba ami ne mwingidi obe, ne kadi amba nalonga bino byonso mungya kinenwa kyobe.+ 37 Ngitabe, a Yehova! Ngitabe amba bano bantu bayuke amba abe, Yehova, ye Leza wa bine ne amba abe ujokejanga mityima yabo kodi.”+
38 Ponkapo mudilo wa Yehova wapona mūlu waloteja kyamulambu kisōkwe,+ ne nkuni, ne mabwe, ne luvumbi, walambidila ne mema adi mu luvwa mene.+ 39 Bantu bonso pa kumona kino, bapona ponka na ponka mapala pa nshi kebanena’mba: “Yehova ye Leza wa bine! Yehova ye Leza wa bine!” 40 Penepa Ediya webanena’mba: “Kwatai bapolofeto ba Bāla! Kemwakinyemejai muntu nansha umo!” Ponkapo bebakwata, ebiya Ediya watūkila nabo ku kamunonga* ka Kishone+ webatapila kwine’kwa.+
41 Penepo Ediya wanena Ahaba amba: “Kanda, dyá utome, mwanda kudi mikungulo ya kinya kikatampe kya mvula.”+ 42 Ebiya Ahaba wakanda, wadya watoma, papo Ediya nandi wakanda pa nsongo ya Kalamela wafukama pa nshi, ubandamine mpala pa bukata bwa manwi andi.+ 43 Kupwa wanena mwingidi wandi amba: “Kanda’po bidi utale dya ku dijiba.” Nandi wakanda watala kanena’mba: “I kutupu kintu nansha kimo.” Ediya wamunena misunsa isamba-ibidi amba, “Jokela’ko.” 44 Musunsa wa busamba-bubidi mwingidi wandi wanena’mba: “Tala! Kudi kadikumbi kadi pamo bwa dikasa dya muntu kakanda katamba pa dijiba.” Penepo nandi amba: “Enda, kasapwile Ahaba amba, ‘Teakanya dikalo! Tūka kutyina’mba mvula wakakujikila!’” 45 Mu kine kitatyi’kya, dikumbi dyafinda fututu mūlu, kivula kyatetuka, kwanoka ne kinya kikatampe kya mvula;+ papo Ahaba wadi’nka ukandile wenda ku Yezelele.+ 46 Ino kuboko kwa Yehova kwaiya padi Ediya, weninga* kivwalwa kyandi mu kifuka wanyema lubilo ku meso a Ahaba kufika’nka ne ku Yezelele.
19 Ebiya Ahaba+ wasapwila Yezebele+ byonso byalongele Ediya ne mwawaipaile bapolofeto bonso na kipete.+ 2 Ponkapo Yezebele watuma mukendi kudi Ediya amba: “Baleza banongele monka ne kubweja’ko shi kesha mu kino kitatyi’ki nkikulongelepo pamo bwa umo ne umo* wa mu abo!” 3 Penepo wazakala, wataluka wanyema mwanda wa kupandija būmi bwandi.*+ Wafika ku Bela-Sheba+ kibundi kya Yuda,+ washiya’ko mwingidi wandi. 4 Waenda lwendo lwa difuku dimo mu ntanda mutuputupu, wafika washikata munshi mwa kamutyi ka jené, penepa walomba’mba afwe.* Kanena’mba: “Kubapu! Pano, a Yehova, talula būmi bwami,*+ mwanda ami nkitabukilepo bakulutuba bami.”
5 Penepo walāla ne kuponena mu tulo bukū munshi mwa kamutyi ka jené. Ino mu kitulumukila mwikeulu wamutenga+ kamunena’mba: “Languka udye.”+ 6 Aye pa kutala, wamona ku mitwe mukate mujokoloke pa mabwe makabe ne kalondo ka mema. Wadya watoma kupwa walāla monka. 7 Ebiya mwikeulu wa Yehova waiya monka musunsa wa bubidi wamutenga kanena’mba: “Languka udye, mwanda lwendo lusa kukulepela bininge.” 8 Ponkapo walanguka, wadya watoma, na bukomo bwa byakudya’bya waenda mafuku 40 dyuba ne bufuku enka ne byaafikile ku Holeba, lūlu lwa Leza wa bine.+
9 Kwine’kwa watwela mu mutá+ walāla’mo bufuku; ino tala! kinenwa kya Yehova kyaiya kwadi, kyamusapwila’mba: “Le i bika byolonga kuno, a Ediya?” 10 Ebiya nandi amba: “Nadi mpyasakene na mutyima onso pa mwanda wa Yehova Leza wa bibumbo;+ mwanda bantu ba Isalela abaela kipwano kyobe,+ ababundula bisōkelo byobe, abaipaya ne bapolofeto bobe na kipete,+ ami kete ye washala’ko. Pano bakimbanga kuyata būmi bwami.”*+ 11 Ino Aye wamunena’mba: “Tamba, kemane pa lūlu ku meso a Yehova.” Ino tala! Yehova wadi upita+ kadi kivula kikatampe kadi kikomo kyadi kilala ngulu ne kulalakanya mabwe ku meso a Yehova,+ ino Yehova kadipo mu kivula’mwa. Kupwa kwa kivula, kwaikala kutenkana kwa ntanda,+ ino Yehova kadipo mu kutenkana kwa ntanda’kwa. 12 Kupwa kwa kutenkana kwa ntanda, kwaikala mudilo,+ ino Yehova kadipo mu mudilo’mwa. Kupwa kwa mudilo, kwaiya diwi dityetye kadi ditūke.+ 13 Ediya pa kwivwana’tu dino diwi, wepamba kivwalwa kyandi kya bupolofeto+ mu mpala, kupwa watamba waimana pa kibelo kya mutá. Penepa diwi dyamwipangula’mba: “Le i bika byolonga kuno, a Ediya?” 14 Ebiya nandi amba: “Nadi mpyasakene na mutyima onso pa mwanda wa Yehova Leza wa bibumbo; mwanda bantu ba Isalela abaela kipwano kyobe,+ ababundula bisōkelo byobe, abaipaya ne bapolofeto bobe na kipete, ami kete ye washala’ko. Pano bakimbanga kuyata būmi bwami.”*+
15 Yehova wamunena’mba: “Joka, enda mu ntanda mutuputupu ya Damakasa. Shi ubafika, shinga Hazaele+ māni ekale mulopwe pa Shidea. 16 Kadi ufwaninwe kushinga Yehu+ māni, munkanā Nimishi ekale mulopwe pa Isalela, ufwaninwe kushinga ne Edisha* māni mwanā Shafata wa ku Abele-Mehola ekale mupolofeto wa kukupingakena.+ 17 Yewa upanda ku kipete kya Hazaele,+ Yehu ukamwipaya;+ ne yewa upanda ku kipete kya Yehu, Edisha ukamwipaya.+ 18 Kadi nakishele na bantu 7 000 mu Isalela,+ boba bonso kebafukatyilepo Bāla+ mu manwi ne boba kebaikelepo kumufifya na byakanwa.”+
19 Ebiya watamba kwine’kwa watana Edisha mwanā Shafata paadi udima na bisumpi 12 bya bañombe babidi babidi kumeso kwandi, aye mwine wadi na kisumpi kya 12. Penepo Ediya waenda kwaadi wamwela kivwalwa kyandi kya bupolofeto.+ 20 Ponkapo washiya bañombe walonda Ediya lubilo kanena’mba: “Nakwisāshila, leka bidi nkafifye ba tata ne mama. Kupwa kenkulonda.” Nandi wamutentulula’mba: “Enda kajoke, le nalonga kika kya kukukankaja?” 21 Ebiya wajoka wasela lupungu lumo lwa bañombe webalambula, wasōka mityi ya lukasu ne lupungu watēka nayo mwita wa bañombe’ba, wapa’o bantu nabo badya. Kupwa wataluka wakalonda Ediya kamwingidila.+
20 Penepa Bene-Hadada+ mulopwe wa Shidea+ wakongakanya kibumbo kyandi kyonso kya bulwi pamo ne balopwe bakwabo 32 ne tubalwe twabo ne makalo; wakanda watēkela Samadia+ kasāla,+ walwa nandi. 2 Kupwa watuma mikendi ku kibundi kudi Ahaba+ mulopwe wa Isalela kamunena’mba: “Bene-Hadada wanena namino amba, 3 ‘Ndalama yobe ne olo yobe i yami, ne bobe bakaji ne bobe bana bayampe mpata bene kumo.’” 4 Ponkapo mulopwe wa Isalela watentulula’mba: “Enka mowanenena’mo, a mfumwami mulopwe, ami ne obe ne byonso byondi nabyo.”+
5 Kupwa mikendi yaiya monka keinena’mba: “Bene-Hadada wanena namino amba, ‘Nakutumina uno musapu amba: “Usa kumpa ndalama yobe, olo yobe, bakaji bobe, ne bobe bana bene kumo.” 6 Ino kesha mu kino kitatyi’ki, nsa kukutumina bengidi bami, nabo basa kusantaula mu yobe njibo monso ne mu mobo a bengidi bobe, kadi bintu byobe byonso byosenswe basa kwibiyata bebisele.’”
7 Ponkapo mulopwe wa Isalela waityija bakulumpe bonso ba ntanda’ya kanena’mba: “Talai’po bidi, mubamone amba uno muntu i musumininwe kuleta kyamalwa, mwanda wanombele bami bakaji, ne bami bana, ne ndalama yami, ne olo yami, ino nkyamupelēlepo.” 8 Penepo bakulumpe bonso ne bantu bonso bamunena’mba: “Kokakōkela, kadi koketabija’byo.” 9 Ebiya wasapwila mikendi ya Bene-Hadada amba: “Sapwilai mfumwami mulopwe amba, ‘Byonso byowalombele mwingidi obe dibajinji nsa kulonga’byo, ino shi ke bino nkibwanyapo kulonga’byo.’” Ponkapo mikendi yataluka yakamulombola binenwa’bya.
10 Penepo Bene-Hadada wamutumina uno musapu amba: “Baleza banongele monka ne kubweja’ko shi kudi luvumbi lubwane mu Samadia lwa kupa muntu ense wa mu bano bantu banonda mukono umo umo!” 11 Mulopwe wa Isalela nandi wamutentulula’mba: “Musapwilei amba, ‘Muntu uvwala byabulwi kafwaninwepo kwitumbija aye mwine pamo bwa yewa uvūla’byo.’”+ 12 Aye pa kwivwana’tu ano malondololo, paadi utoma na balopwe mu mapema* abo, wasapwila bengidi bandi amba: “Mwiteakanyei mukebatambe’dyo!” Nabo beteakanya kukatamba kibundi bulwi.
13 Ino mupolofeto umo wafwena Ahaba+ mulopwe wa Isalela kanena’mba: “Yehova wanena namino amba, ‘Le ubamone kino kibumbo kyonso kikatampe? Yeu nekipāna mu makasa obe dyalelo’di, penepa usa kuyuka’mba ami ne Yehova.’”+ 14 Ahaba waipangula’mba: “Na ani?” nandi amba: “Yehova wanena namino amba, ‘I na bengidi ba bamfumu ba matanda a bubikavu.’”* Penepa waipangula’mba: “I ani ukashilula bulwi?” nandi amba: “I abe!”
15 Ebiya Ahaba wabala bengidi ba bamfumu ba matanda a bubikavu, badi 232; kupwa papo, wabala bana-balume bonso bene Isalela, 7 000. 16 Batamba dyuba mu mitwe papo Bene-Hadada wadi utoma ukolwa mu mapema* pamo na balopwe 32 badi bamukwasha. 17 Bengidi ba bamfumu ba matanda a bubikavu pa kutamba dibajinji, ponkapo Bene-Hadada watuma mikendi. Nayo yamusapwila’mba: “Kudi bana-balume batamba ku Samadia.” 18 Ponkapo wanena’mba: “Shi abatambe mwanda wa ndoe, mwibakwatei bōmi; nansha shi abatambe mwanda wa kulwa, mufwaninwe’nka kwibakwata bōmi.” 19 Ino bano bantu pa kutamba mu kibundi, ko kunena’mba bengidi ba bamfumu ba matanda a bubikavu ne bibumbo bya divita byadi bibalonda, 20 muntu ne muntu watapa walwana nandi. Kupwa bene Shidea banyema,+ Isalela nandi webapanga lubilo, ino Bene-Hadada mulopwe wa Shidea wanyema ukende pa kabalwe pamo na bantu bamo bakandanga pa tubalwe. 21 Ino mulopwe wa Isalela watamba, watapa’nka kutapa tubalwe ne makalo, washinda bene Shidea bushindañani bukatampe.*
22 Kupwa mupolofeto+ wafwena mulopwe wa Isalela kamunena’mba: “Enda, kekomeje ne kuyuka bya kulonga,+ mwanda ku ngalwilo kwa mwaka wiya’ko* mulopwe wa Shidea usa kukanda kulwa nobe.”+
23 Penepo bengidi ba mulopwe wa Shidea bamunena’mba: “Leza wabo i Leza wa mu ngulu. O mwanda betukomene. Ino shi tulwe nabo mu mutantanshi, tusa kwibakomena. 24 Kadi longa namino: Talula balopwe+ bonso pa byaba byabo, wibapingakanye na bambikavu. 25 Kupwa kongakanya* kibumbo kya divita kidingakene na kibumbo kya divita kyajimine, kabalwe na kabalwe ne dikalo na dikalo. Tukalwe nabo mu mutantanshi, na bubine tusa kwibakomena.” Ponkapo waivwana madingi abo walongela monka.
26 Ku ngalwilo kwa mwaka,* Bene-Hadada wabungakanya bene Shidea wakanda ku Afeke+ mwanda wa kulwa na Isalela. 27 Bantu ba Isalela nabo babungakanibwa ne kupebwa bibafwaninwe, batamba kukesambakana nabo. Bantu ba Isalela pa kutūla nkambi ku meso abo, badi pamo bwa tuluombe tubidi twa bambuji tutyetyetyetye, ino bene Shidea badi bayule mu ntanda yonso’ya.+ 28 Kupwa muntu wa Leza wa bine wafwena mulopwe wa Isalela kanena’mba: “Yehova wanena namino amba, ‘Mwanda bene Shidea abanena’mba: “Yehova i Leza wa mu ngulu, ke Lezapo wa mu malungu,” nsa kupāna kino kibumbo kyonso kikatampe mu makasa obe,+ penepa usa kuyuka binebine amba ami ne Yehova.’”+
29 Bashikata’nka mu nkambi aba bukila aba nabo bukila mafuku asamba-abidi, ino mu difuku dya busamba-bubidi bulwi bwashilula. Bantu ba Isalela baipaya basola ba lwa nshi bene Shidea 100 000 mu difuku dimo. 30 Boba bashele’ko banyemena ku Afeke,+ mu kibundi. Ino lubumbu lwaponena bana-balume 27 000 bashele’ko. Bene-Hadada nandi wanyema wakatwela mu kibundi, wefya mu kyumba kimo kya munda.
31 Ebiya bengidi bandi bamunena’mba: “Tala, twaivwene amba balopwe ba njibo ya Isalela i balopwe ba lusa.* Tubakwisāshila, leka tuvwale masāka mu bifuka byetu ne kwikuta impu ku mitwe yetu tutambe twende kudi mulopwe wa Isalela. Kekubulwe padi ukapandija būmi bobe.”*+ 32 Penepo bavwala masāka mu bifuka byabo bekuta ne impu ku mitwe yabo batwela kwa mulopwe wa Isalela kebanena’mba: “Mwingidi obe Bene-Hadada wanena’mba, ‘Nakwisāshila, ndeke* ngikale mūmi.’” Nandi watentulula’mba: “Ukidi mūmi? Aye i mwanetu.” 33 Bantu’ba bekimona’nka bwa mitāmu, bamukwatyila bukidi bonka ku binenwa byandi, kebanena’mba: “Bene-Hadada i mwanenu.” Ponkapo wanena’mba: “Endai mukamulete.” Kupwa Bene-Hadada watamba waenda kwadi, nandi wamukandija mu dikalo.
34 Penepo Bene-Hadada wamunena’mba: “Bibundi byobayete shobe kudi tata nsa kujokeja’byo, kadi ubwanya kutūla mansoko* mu Damakasa, monka mwalongēle tata mu Samadia.”
Ahaba watentulula’mba: “Pa mwanda wa kuno kwiivwanika* kotweivwanika, nsa kukuleka wende.”
Ponkapo beivwanika nandi, wamuleka waenda.
35 Mungya kinenwa kya Yehova, muntu umo wa mu bana ba bapolofeto*+ wanena mukwabo amba: “Nakwisāshila nkupile.” Ino muntu’wa wapela kumukupila. 36 Ponkapo wamunena’mba: “Mwanda ubapele kwivwana diwi dya Yehova, posa’tu kunshiya, ntambo usa kukwipaya.”* Aye pa kumushiya, ntambo wamubotokela wamwipaya.
37 Watana muntu mukwabo wamunena’mba: “Nakwisāshila nkupile.” Muntu’wa wamukupila wamutapa ne bilonda.
38 Kupwa mupolofeto waenda wakelaija mulopwe dya ku dishinda, weinanya na kwikuta kipēta kya kisandi mu meso. 39 Mulopwe paadi upita, waela mulopwe lubila’mba: “Mwingidi obe waendele mu bulwi bunane, kadi kwadi muntu umo wadi utamba’ko wandetela muntu umo nenki kanena’mba, ‘Lama uno muntu. Shi wanyema, būmi bobe bukapingakena pa būmi bwandi,*+ shi bitupu ukafuta talenta* imo ya ndalama.’ 40 Ino mwingidi obe paadi ulonga bya kulonga koku ne koku, na mu kukopa kwa diso muntu’wa waenda.” Mulopwe wa Isalela wamunena’mba: “Mo musa kwikadila butyibi bobe; mwanda ubetyibila’bo abe mwine.” 41 Ebiya watalula bukidibukidi kipēta kya kisandi kyadi mu meso, penepo mulopwe wa Isalela wajingulula’mba i umo wa mu bapolofeto.+ 42 Wamunena’mba: “Yehova wanena namino amba, ‘Mwanda ubanyemeja ku makasa obe muntu onanenene amba ufwaninwe konakanibwa,+ būmi bobe bufwaninwe kupingakena pa būmi bwandi,*+ ne bantu bobe bakapingakena pa bantu bandi.’”+ 43 Ponkapo mulopwe wa Isalela waenda kwandi ku Samadia,+ mutyumukwe mutyima kadi mukalale.
21 Kupwa kwa bino bintu, kwatamba mwanda wa budimi bwa mañanza bwa Nabote mwine Yezelele; bwadi mu Yezelele+ kubwipi na njibo mikatakata ya Ahaba mulopwe wa Samadia. 2 Ahaba wanena Nabote amba: “Mpe budimi bobe bwa mañanza bwikale ke budimi bwami bwa munamuna, mwanda budi kubwipi na njibo yami. Kupwa nsa kukupa budimi bwa mañanza buyampe mpata bwa kupingakenya’po. Kadi shi usaka, nsa kukupa lupeto ludingakene nabo.” 3 Ino Nabote wanena Ahaba amba: “Kebibwanikapo, mungya mumweno wa Yehova, nkupe bupyani bwa bakulutuba bami.”+ 4 Penepo Ahaba watwela mu yandi njibo, mujingwe mutyima kadi mukalale pa mwanda wa byamulondolwele Nabote mwine Yezelele paanenene amba: “Nkisapo kukupa bupyani bwa bakulutuba bami.” Kupwa walāla pa butanda bwandi kasha utala mpala kungi, wapela ne kudya kwine.
5 Wandi mukaji Yezebele+ watwela mwaadi wamwipangula’mba: “Kyofītyilwe mutyima* mpata kopele ne kudya i kika?” 6 Wamulondolola’mba: “I mwanda nanenanga Nabote mwine Yezelele amba: ‘Mpoteje budimi bobe bwa mañanza. Kadi shi usaka, nsa kukupa budimi bwa mañanza bukwabo bwa kupingakenya’po.’ Ino aye amba: ‘Nkisapo kukupa budimi bwami bwa mañanza.’” 7 Yezebele wandi mukaji wamunena’mba: “Le ke abepo ubikele bulopwe pa Isalela? Būka, dyá twakudya, kadi mutyima obe usangale. Nsa kukupa budimi bwa mañanza bwa Nabote mwine Yezelele.”+ 8 Ebiya walemba mikanda mu dijina dya Ahaba, wakoma’po ne kashé+ ka mulopwe, watuma mikanda’ya kudi bakulumpe+ ne bantu ba bulēme badi bashikata mu kibundi kya ba Nabote. 9 Walemba mu mikanda’mwa amba: “Elai lubila’mba bantu bashikilwe na nzala, kadi shikatyijai Nabote ku meso a bantu. 10 Ne kadi shikatyijai ku meso andi bantu babidi babituputupu balete bukamoni pādi,+ amba: ‘Ubafinge Leza ne mulopwe!’+ Kupwa mutambijei panja mumwase mabwe afwe.”+
11 Penepo bantu ba mu kibundi kyabo, bakulumpe ne bantu ba bulēme badi bashikata mu kibundi kyabo, balonga enka mobadi balembēle mu mikanda yebatumīne Yezebele. 12 Baela lubila’mba bantu bashikilwe na nzala, bashikatyija ne Nabote ku meso a bantu. 13 Ebiya bantu babidi ba bituputupu batwela bashikata ku meso andi bashilula kuleta bukamoni padi Nabote ku meso a bantu bonso, amba: “Nabote wafingile Leza ne mulopwe!”+ Penepo bamulupwila kufula kwa kibundi bamwasa mabwe wafwa.+ 14 Ebiya batumina Yezebele musapu amba: “Nabote waaswe mabwe wafu.”+
15 Yezebele pa kwivwana’tu amba Nabote waaswe mabwe wafu, wanena Ahaba amba: “Būka, kayate budimi bwa mañanza bwa Nabote mwine Yezelele ke bobe,+ bwine bwaapelele kukupoteja, mwanda Nabote kakidipo mūmi. Wafu.” 16 Ahaba pa kwivwana’tu amba Nabote wafu, Ahaba wabūka watūkila ku budimi bwa mañanza bwa Nabote mwine Yezelele webuyata ke bwandi.
17 Ino kinenwa kya Yehova kyaiya kudi Ediya+ mwine Tishibi amba: 18 “Taluka, tūka ukesambakane na Ahaba mulopwe wa Isalela, wa mu Samadia.+ Pano yewa mu budimi bwa mañanza bwa Nabote, waenda’mo kukebuyata ke bwandi. 19 Ufwaninwe kumusapwila’mba: ‘Yehova wanena namino amba: “Le ubaipaya muntu+ kadi ubayata ne kyandi kintu?”’*+ Kupwa mulombole amba, ‘Yehova wanena namino amba: “Pa kifuko palambila bambwa mashi a Nabote, po pakalambila bambwa mashi obe.”’”+
20 Ahaba wanena Ediya amba: “Pano ubauntana, a walwana nami!”+ Nandi amba: “Nakutana. ‘Mwanda wi musumininwe* kulonga bibi ku meso a Yehova,+ 21 yeu nkuletela kyamalwa, kadi nsa kukombeleja tō kunyuma kobe ne kutukija mwana-mulume yense*+ kwa Ahaba, ne mufudile ne muzoze mwine kumo mu Isalela.+ 22 Nsa kulonga njibo yobe pamo bwa njibo ya Yeloboame+ mwanā Nebata ne pamo bwa njibo ya Baasha+ mwanā Ahiya, mwanda ubakela bulobo bwami ne kulongeja Isalela bubi.’ 23 Kadi Yehova wanena pa mwanda wa Yezebele amba: ‘Bambwa bakadīla Yezebele mu kapindi ka ntanda ka Yezelele.+ 24 Muntu yense wa kwa Ahaba ufwila mu kibundi bambwa bakamudya, ne yense ufwila mu ntanda byoni bya mūlu bikamudya.+ 25 Na bubine, kekwaikele kashā muntu udi pamo bwa Ahaba,+ wasumininwe* bininge kulonga bibi ku meso a Yehova, utononwa na wandi mukaji Yezebele.+ 26 Walongele mu muswelo mutyani mpata pa kulonda bilezaleza bya mukenye,* pamo’nka na mwalongēle bene Amole bonso, bapangilwe na Yehova ku meso a bene Isalela.’”+
27 Ahaba pa kwivwana’tu bino binenwa, wasana bivwalwa byandi ne kuvwala masāka pa ngitu yandi; kupwa washikilwa na nzala kasha ulāla pa nshi mu masāka kadi wadi wenda mutyumukwe mu bidyoma. 28 Kupwa kinenwa kya Yehova kyaiya kudi Ediya mwine Tishibi amba: 29 “Lelo ubamone mwetyepejeja Ahaba pa mwanda wami?+ Byaetyepeja ku meso ami, nkisapo kuleta kyamalwa pakidi mūmi. Nsa kuleta kyamalwa pa njibo yandi mu mafuku a wandi mwana.”+
22 Kekwadipo divita pa bukata bwa Shidea ne Isalela mu myaka isatu. 2 Ino mu mwaka wa busatu Yehoshafata+ mulopwe wa Yuda watūkila kudi mulopwe wa Isalela.+ 3 Penepa mulopwe wa Isalela wanena bengidi bandi amba: “Le muyukile amba Lamote-Ngileade+ i wetu? Ino batwe tukīkaka kumuyata kudi mulopwe wa Shidea.” 4 Ebiya wanena Yehoshafata amba: “Le usa kwenda nami tukalwe ku Lamote-Ngileade?” Yehoshafata walondolola mulopwe wa Isalela amba: “Ami ngidi pamo bwa abe. Bantu bami badi pamo bwa bantu bobe. Ne tubalwe twami pamo bwa tubalwe tobe.”+
5 Ino Yehoshafata wanena mulopwe wa Isalela amba: “Ipangula’po bidi+ munenena’po Yehova.”+ 6 Penepo mulopwe wa Isalela wakongakenya pamo bapolofeto, kintu kya bana-balume 400, kaebepangula’mba: “Le ñende nkalwe na Lamote-Ngileade’ni nansha ndeke kwenda?” Nabo amba: “Kanda, Yehova usa kumupāna mu kuboko kwa mulopwe.”
7 Ino Yehoshafata wanena’mba: “Le kuno kekudipo mupolofeto wa Yehova? Twipangulei kupityila kwadi nako.”+ 8 Ponkapo mulopwe wa Isalela wanena Yehoshafata amba: “Kukidi muntu mukwabo kotubwanya kwipangwila Yehova;+ ino ami mushikilwe,+ mwanda kashā kanenene bupolofeto buyampe pa mwanda wami, poso’nka bubi.+ I Mikaya mwanā Imila.” Inoko, Yehoshafata wamunena’mba: “Mulopwe kafwaninwepo kunena nankyo.”
9 Penepa mulopwe wa Isalela waita mwingidi wa bulēme wa mu kipango wamunena’mba: “Kasele bukidi Mikaya mwanā Imila.”+ 10 Ino mulopwe wa Isalela ne Yehoshafata mulopwe wa Yuda badi bashikete muntu ne muntu pa lupona lwandi pa kipūdilo kya pa ntwelelo ya kibelo kya Samadia, bavwele bivwalwa bya bulopwe kadi bapolofeto bonso badi banena bupolofeto ku meso abo.+ 11 Ebiya Zedekia mwanā Kenaana welongela masengo a byuma kanena’mba: “Yehova wanena namino amba, ‘Usa kutunga* bene Shidea ano masengo enka ne byowibakuba.’” 12 Bapolofeto bakwabo bonso badi banena bupolofeto muswelo umo onka, amba: “Kanda ku Lamote-Ngileade, usa kunekenya; Yehova usa kumupāna mu kuboko kwa mulopwe.”
13 Ebiya mukendi waketyile Mikaya’wa wamunena’mba: “Tala! Bapolofeto bonso abanenena mulopwe biyampe. Nakwisāshila kinenwa kyobe nakyo kikale bwa binenwa byabo, kadi wisambe biyampe.”+ 14 Ino Mikaya wanena’mba: “Bine ne Yehova byadi mūmi, byonso bisa kunombola Yehova byo byonsa kwisamba.” 15 Penepa watwela mudi mulopwe, mulopwe nandi wamwipangula’mba: “A Mikaya, le twende tukalwe na Lamote-Ngileade’ni nansha tuleke kwenda?” Ponkapo wamulondolola’mba: “Kanda, usa kunekenya; Yehova usa kumupāna mu kuboko kwa mulopwe.” 16 Pa kino mulopwe wamunena’mba: “Le i misunsa inga yomfwaninwe kukutyipija amba uleke kwisamba nami kintu kyo-kyonso, poso’nka bubine mu dijina dya Yehova?” 17 Ebiya nandi wanena’mba: “Namone bene Isalela bonso bapalakana mu ngulu+ pamo bwa mikōko yampikwa mukumbi. Yehova wanena’mba: ‘Bano kebadipo na mfumwabo. Muntu ne muntu ajokele ku yandi njibo mu ndoe.’”
18 Kupwa mulopwe wa Isalela wanena Yehoshafata amba: “Mwene nakusapwilanga’mba, ‘Kasapo kunena bupolofeto buyampe pa mwanda wami poso’nka bubi’?”+
19 Ebiya Mikaya wanena’mba: “Shi ke pano ivwana byanena Yehova: Namonenga Yehova ushikete pa lupona lwandi+ kadi bibumbo byonso bya mūlu bimene kubwipi nandi, ku lundyo ne ku lunkuso.+ 20 Penepo Yehova wanena’mba, ‘I ani le ukongola Ahaba, amba akande akaponene ku Lamote-Ngileade?’ Yeu wanena nenki, mukwabo nandi wanena nenki. 21 Kupwa mushipiditu*+ umo wafwena waimana ku meso a Yehova keunena’mba, ‘Ami nsa kumongola.’ Yehova wewipangula’mba, ‘Usa kumongola namani?’ 22 Walondolola’mba, ‘Nsa kutamba ngikale mushipiditu wa kyongo mu kyakanwa kya bapolofeto bandi bonso.’+ Penepa nandi amba, ‘Usa kumongola, ne kadi usa kubwanya. Tamba ulonge’nka nankyo.’ 23 Pano Yehova watūla mushipiditu wa kyongo mu kyakanwa kya bano bapolofeto bobe bonso,+ ino Yehova i munene kukuletela kyamalwa.”+
24 Penepo Zedekia mwanā Kenaana wafwena, wakupila Mikaya ku ditama kanena’mba; “Le mushipiditu wa Yehova wadi ubaumpite dishinda’ka kewisambe nobe?”+ 25 Mikaya nandi walondolola’mba: “Tala! Usa kuyuka i dishinda’ka difuku dyosa kutwela kufyama mu kyumba kya munda bininge.” 26 Kupwa mulopwe wa Isalela wanena’mba: “Sela Mikaya ukape’ye Amona mukata wa kibundi ne Yoashe mwanā mulopwe. 27 Wibasapwile amba, ‘Mulopwe wanena namino amba: “Elai uno muntu mu kifungo,+ mupei mikate mityetye ne mema matyetye enka ne byonsa kujoka mu ndoe.”’” 28 Ino Mikaya wanena’mba: “Shi ujoke mu ndoe, nankyo Yehova kesambilepo nami.”+ Kupwa wabweja’ko amba: “Tai’ko mutyima banwe bantu bonso.”
29 Penepa mulopwe wa Isalela ne Yehoshafata mulopwe wa Yuda bakanda ku Lamote-Ngileade.+ 30 Ebiya mulopwe wa Isalela wanena Yehoshafata amba: “Nsa kwiinanya ntwele mu bulwi, ino abe vwala bivwalwa byobe bya bulopwe.” Penepo mulopwe wa Isalela weinanya+ watwela mu bulwi. 31 Ino mulopwe wa Shidea wasoñenye bakata 32 ba makalo andi amba:+ “Kemwakalwai na muntu nansha umo ekale mutyetye nansha mukatampe, poso’nka na mulopwe wa Isalela kete.” 32 Bakata ba makalo pa kumona’tu Yehoshafata, kebeneneja’mba: “Na bubine i mulopwe wa Isalela.” Penepa baalamuka kebalu nandi; ino Yehoshafata kaabija bamukwashe. 33 Bakata ba makalo pa kumona’mba ke mulopwepo wa Isalela, ponkapo baleka kumulonda.
34 Ino muntu umo waela muketo kyeleele,* watapa mulopwe wa Isalela pa bukata bwa nungilo ya kotyi wandi wa byuma. Penepa mulopwe wanena yewa wendejanga dyandi dikalo amba: “Alamuka untambije mu bulwi,* mwanda natapwe bibibibi.”+ 35 Bulwi bwanana difuku dyonso dituntulu, kadi mulopwe wadi unenwe’nka kwimikwa mu dikalo koku utadidile bene Shidea. Mashi a kilonda adi asūmina munda mwa dikalo dya bulwi, ebiya wafwa ku kyolwa.+ 36 Padi kepakapone dyuba, kwaelwa lubila mu nkambi amba: “Muntu ne muntu ende ku kyabo kibundi! Muntu ne muntu ende ku yabo ntanda!”+ 37 Enka nenki mulopwe wafwa, bamuselela ku Samadia; penepo bajīka mulopwe mu Samadia. 38 Pobadi bakenda dikalo dya bulwi dya ku kijiba kya Samadia, bambwa balamba mashi andi, bandumba nabo baoya konka,* mungya kinenwa kyanenene Yehova.+
39 Myanda mikwabo ya mānga ya Ahaba, byonso byaalongele ne njibo* ya meno a banzovu+ yawaubakile, ne bibundi byonso byawaubakile, mwene i milembwe mu mukanda wa mānga ya bitatyi bya balopwe ba Isalela? 40 Kupwa Ahaba walādikwa mwanda wa kukōkolokwa na bakulutuba bandi;+ ebiya wandi mwana Ahazia+ wabikala pa kyandi kyaba.
41 Yehoshafata+ mwanā Asa wabikele pa Yuda mu mwaka wa buná wa Ahaba mulopwe wa Isalela. 42 Yehoshafata wadi na myaka 35 paabikele, wabikele myaka 25 mu Yelusalema. Dijina dya inandi i Azuba mwanā Shidi. 43 Wadi unangila’nka mu dishinda dyonso dya shandi Asa.+ Kasāsukile’mopo, walongele byoloke ku meso a Yehova.+ Inoko mitenta keyafundwilwepo, kadi bantu badi bakilambula bitapwa ne kufitula mwishi wa bitapwa pa mitenta.+ 44 Yehoshafata wadi upwene nyeke na mulopwe wa Isalela.+ 45 Myanda mikwabo ya mānga ya Yehoshafata, bilongwa byandi bya bukomokomo ne mwaalwidile mavita, mwene i milembwe mu mukanda wa mānga ya bitatyi bya balopwe ba Yuda? 46 Wafundwile mu ntanda bana-balume bandumba*+ bashele mu mafuku a shandi Asa.+
47 Ino kekwadipo mulopwe mu Edoma;+ mpingakani ye wadi wingila bu mulopwe.+
48 Yehoshafata nandi walongele byombo bya Talashishi* bya kwenda ku Ofila kukasela olo,+ ino kebyaendele’kopo mwanda byombo’bya byaonekēle pa Eziona-Kebele.+ 49 I mu kine kitatyi’kya kyobanenene Yehoshafata kudi Ahazia mwanā Ahaba amba: “Leka bengidi bami bende na bengidi bobe mu byombo,” ino Yehoshafata wapela.
50 Penepo Yehoshafata walādikwa mwanda wa kukōkolokwa na bakulutuba bandi,+ wajīkwa na bakulutuba bandi mu Kibundi kya Davida mukulutuba wandi; ebiya wandi mwana Yeholama+ wabikala pa kyandi kyaba.
51 Ahazia+ mwanā Ahaba wabikala pa Isalela mu Samadia mu mwaka wa 17 wa Yehoshafata mulopwe wa Yuda, wabikala pa Isalela myaka ibidi. 52 Wadi ulonga nyeke bibi ku meso a Yehova kadi wanangīle mu dishinda dya shandi+ ne dya inandi,+ ne mu dishinda dya Yeloboame mwanā Nebata walongēje Isalela bubi.+ 53 Waendelele kwingidila Bāla+ ne kwivukwila kwadi kadi wadi usanshija nyeke Yehova Leza wa Isalela,+ na mwalongēle shandi.
Kishima pa kishima i, “mafuku mangi.”
Nansha’mba “kumusanshija mu milangwe; kumufunina.”
Nansha’mba “muya obe ne muya wa.”
Nansha’mba “wanyongolwele muya wami.”
Nansha’mba “kimbulu kikaji.”
Nansha’mba “mufwaninwe.”
Kishima pa kishima i, “Ñendanga mu dishinda dya ntanda yonso.”
Nansha’mba “ukalonga bya tunangu.”
Tala Nshintulwilo ya Bishima.
Kishima pa kishima i, “kekukatyibwepo muntu kodi.”
Nansha’mba “Sheole,” ko kunena’mba, kibundu kya bantu bonso. Tala Nshintulwilo ya Bishima.
Nansha’mba “Sheole,” ko kunena’mba, kibundu kya bantu bonso. Tala Nshintulwilo ya Bishima.
Kishima pa kishima i, “mafuku.”
Kishima pa kishima i, “badi batadidije mapala abo padi.”
Nansha’mba “kulwa na wandi muya.”
Nansha’mba “musuku wa bulopwe.”
Nansha’mba “waponena Adoniya.”
Nansha’mba “ntundu.”
Nansha’mba “ntundu.”
Nansha’mba “Wasela.”
Kishima pa kishima i, “mukatampe.”
Nansha’mba “mwanuke.”
Kishima pa kishima i, “kadi nkiyukilepo kutamba ne kutwela.”
Bibwanika padi i, “batatakane.” Kishima pa kishima i, “balēma.”
Kishima pa kishima i, “mafuku mavule.”
Nansha’mba “myuya.”
Kishima pa kishima i, “mafuku obe onso.”
Kishima pa kishima i, “nkalepeja mafuku obe.”
Kishima pa kishima i, “kyadi kyandi.”
Kishima pa kishima i, “bakwatwa moyo.”
Nansha’mba “bamfumu bandi.”
Ko kunena’mba, Ufalete.
Kola umo i malitele 220 (makwatyi 200 a byūmu). Tala Mbwejo B14.
Ko kunena’mba, kushika kwa Ufalete.
Buno bungi butanwa mu bilembwa bimobimo bya ku makasa ne mu nsekununi iifwene nayo. Bilembwa bikwabo binena’mba 40 000.
Nansha’mba “bakandanga pa tubalwe.”
Nansha’mba “mutyima wa ñeni.”
Nansha’mba “Waelele.”
Nansha’mba “bipangwa bitumbuka.”
Pakwabo i kubadila’mo ne bībulula ne bīshi.
Nansha’mba “wadi usenswe nyeke Davida.”
Nansha’mba “bangibangi!”
Kola umo i malitele 220 (makwatyi 200 a byūmu). Tala Mbwejo B14.
Kishima pa kishima i, “māni maponde.”
Nansha’mba “basamba kipwano.”
Nansha’mba “basela biselwa bilēma.”
Kishima pa kishima i, “bana ba Isalela.”
Tala Mbwejo B15.
Tala Mbwejo B8.
Kuboko kumo i masantimetele 44,5. Tala Mbwejo B14.
Kishima pa kishima i, “tempelo ya njibo.”
Nansha’mba “mu bukata.”
Nansha’mba “maboko 20 na kutyibuluka bunkimbwa bwa njibo.”
Nansha’mba “madidisha matūke (masomoke).”
Pano kifunkila pa Kijila.
Nansha’mba “mumbu misomoke.”
Kishima pa kishima i, “ku lundyo.”
Ko kunena’mba, munda mwa njibo.
Ko kunena’mba, Kijila, kyadi kumeso kwa Kijila Nakampata.
Nansha’mba “nsahabu.”
Kishima pa kishima i, “mutyi wa māni,” bibwanika padi i mutyi wa pine witwa bu Alepe.
Ko kunena’mba, Kijila Nakampata.
Kishima pa kishima i, “munda ne panja.”
Padi kifunkila pa lūbako lwa kadelema ya mulango nansha pa bukatampe bwa milango.
Pano kifunkila pa Kijila.
Padi kifunkila pa lūbako lwa kadelema ya mulango nansha pa bukatampe bwa milango.
Tala Mbwejo B15.
Tala Mbwejo B15.
Nansha’mba “njibo mikatakata.”
Kuboko kumo i masantimetele 44,5. Tala Mbwejo B14.
Nansha’mba “bya mitamba iná; bya mitamba ibidiibidi ya bula bumo.”
Nansha’mba “Kibidi kya pa Kibelo.”
Nansha’mba “Kibidi kya pa Kibelo.”
Nansha’mba “Njibo mikatakata.”
Nansha’mba “mukuba ufītuluka,” pano ne mu byaba bikwabo bya uno shapita.”
Nansha’mba “kimo ne kimo pa bino bikomo bibidi i maboko 12 mu kifunda.”
Pano ifunkila pa Kijila.
Ko kunena’mba “dya kunshi.”
Ko kushintulula’mba “Ekale [ko kunena’mba, Yehova] Mukomejibwe Pototo.”
Pakwabo kishintulula’mba “Na Bukomo.”
Nansha’mba “kibīko kya mema.”
Nansha’mba “dyadi na maboko 30 mu kifunda.”
Kintu kya masantimetele 7,4. Tala Mbwejo B14.
Bate umo i malitele 22. Tala Mbwejo B14.
Nansha’mba “bilandala-ñombe bya mema.”
Nansha’mba “mantontolo.”
Nansha’mba “yadi kipindi kimo na.”
Nansha’mba “yadi kipindi kimo na.”
Nansha’mba “maboko aná mu kutyibulula.”
Nansha’mba “mapenshi.”
Ko kunena’mba, Masobo a Bitanda.
Tala Mbwejo B15.
Kishima pa kishima i, “obe mwana, yewa ukatamba mu kifuka kyobe.”
Nansha’mba “nandi kupwa wamushila mafingo.” Ko kunena’mba, mutyipo utyipilwe na mafingo bu mfuto shi ubatyipwe bya bubela nansha ubajilulwa.
Kishima pa kishima i, “mafingo.”
Kishima pa kishima i, “mafingo.”
Kishima pa kishima i, “moloke.”
Nansha’mba “webamwesheshe malwa.”
Nansha’mba “batēte.”
Kishima pa kishima i, “mu ntanda ya bibelo byandi.”
Nansha’mba “ntumbo yobe.”
Tala Nshintulwilo ya Bishima.
Nansha’mba “kwibateja ku byonso byobakulomba.”
Nansha’mba “mwipāne onso kudi.”
Nansha’mba “kibelo kya Hamata.”
Tala Nshintulwilo ya Bishima.
Kishima pa kishima i, “dya mwānda,” ko kunena’mba, difuku dilonda’ko kupwa kwa kitatyi kya mafuku asamba-abidi a bubidi.”
Nansha’mba “njibo mikatakata.”
Kishima pa kishima i, “lukindi.”
Nansha’mba “njibo mikatakata.”
Kishima pa kishima i, “kebyadipo byoloke ku meso andi.”
Bibwanika padi i, “Ntanda ya Bituputupu.”
Talenta imo i makilo 34,2. Tala Mbwejo B14.
Nansha’mba “njibo mikatakata.”
Nansha’mba “Milo.” Kishima kya Kihebelu kishintulula’mba “kudinga.”
Nansha’mba “kyabuntu kya butundaile; buko.”
Nansha’mba “wakomeja.”
Nansha’mba “Milo.” Kishima kya Kihebelu kishintulula’mba “kudinga.”
Nansha’mba “na ntyonko.”
Nansha’mba “lunkunkwa-mulongo.”
Kishima pa kishima i, “kintu nansha kimo kifyame kudi.”
Kishima pa kishima i, “kemwakidipo kadi mushipiditu mwadi.”
Nansha’mba “binenwa.”
Talenta imo i makilo 34,2. Tala Mbwejo B14.
Nansha’mba “njibo mikatakata.”
Kishima pa kishima i, “mungya kuboko kwa Mulopwe Solomone.”
Shekele imo i mangalame 11,4. Tala Mbwejo B14.
Kangabo, divule kaselwanga na boba bela miketo.
Mu Bisonekwa bya Kihebelu mina imo i mangalame 570. Tala Mbwejo B14.
Kishima pa kishima i, “badi bakimba mpala ya.”
Nansha’mba “bakandanga pa tubalwe.”
Nansha’mba “bakandanga pa tubalwe.”
Bibwanika padi i, “kutamba ku Edipito ne ku Kue; bansunga ba mulopwe badi bapota’lo ku Kue,” padi kifunkila pa Shidisha.
Nansha’mba “Kemufwaninwepo kwisongejana nabo.”
Nansha’mba “bakaji bandi badi na lupusa lukatampe pādi.”
Nansha’mba “basāsukija.”
Nansha’mba “mwipāne ao onso kudi.”
Kishima pa kishima i, “ne pa mfulo.”
Kishima pa kishima i, “byaatyibile’ko.”
Ke mulopwepo mukaji ubikele.
Bibwanika padi i, “wamulekeja mabele.”
Kishima pa kishima i, “pebepaile.”
Kishima pa kishima i, “kutulwila kuboko kwandi.”
Nansha’mba “Milo.” Kishima kya Kihebelu kishintulula’mba “kudinga.”
Nansha’mba “bisaka muya obe.”
Kishima pa kishima i, “mafuku.”
Nansha’mba “lwa kasusu.”
Nansha’mba “bakulumpe.”
Nansha’mba “bakulumpe.”
Nansha’mba “bakulumpe.”
Kishima pa kishima i, “ku mapema.”
Kishima pa kishima i, “batongibwe.”
Nansha’mba “waningisha.”
Nansha’mba “waningisha.”
Nansha’mba “kilomboji.”
Nansha’mba “kilomboji.”
Nansha’mba “buto bwa māni,” ko kunena’mba, buto busobakane na māni a bitapwa.
Nansha’mba “kwaikala na bulebe.”
Nansha’mba “kilomboji.”
Nansha’mba “nekenya mpala yandi.”
Kishima pa kishima i, “kuyuja kuboko kwa.”
Nansha’mba “Ufwaninwe kumusapwila nenki ne nenki.”
Nansha’mba “bankishi basungululwe.”
Kishima pa kishima i, “kutyiba’ko.”
Kishima pa kishima i, “muntu ense usukwila ku lubumbu.” I muneneno wa mu Kihebelu wa kufutulula bana-balume.
Kishima pa kishima i, “kutyiba’ko.”
Ko kunena’mba, Ufalete.
Tala Nshintulwilo ya Bishima.
Kishima pa kishima i, “mafuku.”
Tala Nshintulwilo ya Bishima.
Kishima pa kishima i, “bandumba ba ku tempelo.”
Nansha’mba “njibo mikatakata.”
Kishima pa kishima i, “banyema lubilo.”
Witwa ne bu Abidya.
Nansha’mba “ke wadipo mwipāne onso kudi.”
Kishima pa kishima i, “bandumba ba ku tempelo.”
Kishima kya Kihebelu kibwanya kukwatañana na kishima “tuvwi” kadi i kingidijibwe mu muneneno wa kafutululo.
Nansha’mba “lolo mfumu.”
Tala Nshintulwilo ya Bishima.
Nansha’mba “mwipāne ao onso kudi.”
Kishima pa kishima i, “mafuku andi onso.”
Nansha’mba “kukomeja; kūbakulula.”
Nansha’mba “kutamba nansha kutwela mu ntanda ya.”
Nansha’mba “njibo mikatakata.”
Nansha’mba “kipwano.”
Nansha’mba “kipwano.”
Nansha’mba “kukomeja; kūbakulula.”
Nansha’mba “wakomeja; waūbakulula.”
Nansha’mba “byaakomeje; byawaūbakulwile.”
Ko kunena’mba, kwipaya kwawaipaile Nadaba mwanā Yeloboame.
Kishima pa kishima i, “muntu ense usukwila ku lubumbu.” I muneneno wa mu Kihebelu wa kufutulula bana-balume.
Nansha’mba “wandi wa kulubula kinongo kya mashi.”
Nansha’mba “njibo mikatakata.”
Talenta imo i makilo 34,2. Tala Mbwejo B14.
Ko kushintulula’mba “Kya ku Kisaka kya Shemele.”
Kishima pa kishima i, “mfumu.”
Nansha’mba “tempelo.”
Tala Nshintulwilo ya Bishima.
Ko kushintulula’mba “Leza Wami I Yehova.”
Kishima pa kishima i, “oñimene kumeso.”
Nansha’mba “Kinekaneka kya Kedite.”
Nansha’mba “Kinekaneka kya Kedite.”
Nansha’mba “Le ndi nobe mwanda’ka, . . .?”
Nansha’mba “muya.”
Nansha’mba “muya.”
Nansha’mba “wajokela ku būmi.”
Kishima pa kishima i, “utyiba’ko.”
Nansha’mba “binekaneka.”
Kishima pa kishima i, “oñimene kumeso.”
Nansha’mba “uleta mushikwa.”
Tala Nshintulwilo ya Bishima.
Nansha’mba “kusunkutyila ku mikombo ibidi.”
Bibwanika padi i, “i mwende lwendo.”
Nansha’mba “beendeja pamo bwa bapolofeto.”
Sea imo i malitele 7,33 (makwatyi 6,66 a byūmu). Tala Mbwejo B14.
Nansha’mba “kinekaneka.”
Nansha’mba “wekuta.”
Nansha’mba “nkilongelepo muya obe pamo bwa muya wa umo ne umo.”
Nansha’mba “muya wandi.”
Nansha’mba “muya wandi ufwe.”
Nansha’mba “muya wami.”
Nansha’mba “muya wami.”
Nansha’mba “muya wami.”
Ko kushintulula’mba “Leza I Lupandilo.”
Nansha’mba “bitanda.”
Nansha’mba “buludiki bwa bipindi bya ntanda.”
Nansha’mba “bitanda.”
Nansha’mba “mukubo.”
Ko kunena’mba, buyo bwiya’ko.
Kishima pa kishima i, “bala.”
Ko kunena’mba, ku ngalwilo kwa buyo.
Nansha’mba “i balopwe ba buswe bwa ndamatyidile.”
Nansha’mba “muya obe.”
Nansha’mba “muya wami.”
Nansha’mba “kuyata bipito.”
Nansha’mba “kipwano.”
Kishima “bana ba bapolofeto” kimweka bu kifunkila pa masomo a kufundija bapolofeto nansha kitango kya bapolofeto.
Nansha’mba “kukushinda.”
Nansha’mba “muya obe ukapingakena pa muya wandi.”
Talenta imo i makilo 34,2. Tala Mbwejo B14.
Nansha’mba “muya obe ukapingakena pa muya wandi.”
Kishima pa kishima i, “Kikadile mushipiditu obe mufītwe.”
Kishima pa kishima i, “ubapyana?”
Kishima pa kishima i, “ubepoteja abe mwine.”
Kishima pa kishima i, “muntu ense usukwila ku lubumbu.” I muneneno wa mu Kihebelu wa kufutulula bana-balume.
Kishima pa kishima i, “wepoteje aye mwine.”
Kishima kya Kihebelu kibwanya kukwatañana na kishima “tuvwi” kadi i kingidijibwe mu muneneno wa kafutululo.
Nansha’mba “kutonona.”
Nansha’mba “mwikeulu.”
Nansha’mba “kuyuka mpika.”
Kishima pa kishima i, “nkambi.”
Bibwanika padi i, “kokwa kwadi koya bandumba, bambwa balamba mashi andi.”
Nansha’mba “njibo mikatakata.”
Kishima pa kishima i, “bandumba ba ku tempelo.”
Tala Nshintulwilo ya Bishima.