Kifibwe Kekifwaninwe Kufinda Bene Kidishitu!
“Nadi nesamba tu kawimbila ku bantu bonso, mfundija. . . . Nkyadipo nena nansha kamo umbufyafya.”—YOANO 18:20, MB.
KISHIMA kya Kingidiki my·steʹri·on i kyalamunwe mu Bwalamuni bwa Ntanda Impya bwa Bisonekwa Bikola misunsa 25 bu “kifibwe kikola” ne misunsa isatu bu “kifyame.” Na bubine, kifibwe kitelwa bu kikola kifwaninwe kwikala kintu kikatampe mpata! Muntu yense udi na katokwe ka kupebwa buyuki pa kino kifibwe ufwaninwe kwīmona bu mupebwe bulēme bukatampe, mwanda ubalwa bu mufwaninwe kwisapwila bifibwe na Leza, Mwinemukatakatamwine mūlu ne pano panshi.
2 Dibuku Dishintulula Bishima bya mu Kipwanino Kipya ne Kyakala (Angele), dilembelwe na Vine, ditabija uno mulangwe amba, pavule “kifibwe kikola” ye bwalamuni bwendele’mo kupita’ko “kifyame.” Dinenena pa kishima my·steʹri·on amba: “Mu [Bisonekwa bya bwine Kidishitu bya Kingidiki] kekishintululapo kifyame (pamo na munenena kishima kingidijibwe mu Ang[ele]), ino akyo i kifibwe kekibwanya kwivwanija muntu na ñeni ya aye mwine, kiyukwanga enka kupityila ku kusokwelwa kwa Leza, ko kunena amba, Leza ye uyukijanga’kyo mu muswelo wasakile ne pa kitatyi kyatungile aye mwine, kadi usokwelanga’kyo enka ku boba bamunikilwa na Mushipiditu Wandi kete. Mungya buluji bwa mu Angele, kifyame kishintulula buyuki bukutakane; ino mungya buluji bwakyo bwa mu Bisonekwa i bubinebine busokwedilwe patōka. Omwanda pa kino, i bengidije’mo pavule bishima ‘kiyukijibwe,’ ‘kilombwelwe,’ ‘kisokwelwe,’ ‘kisapwilwe,’ ‘kivwanijibwe,’ ‘kipānwe.’ ”
3 Buno bushintuludi bulombola patōka kwishila kwādi kwishidile bisumpi bya mitōtelo ya kabutyibutyi, byāvudile mu myaka katwa imbajinji, na kipwilo kya bwine Kidishitu kyābundilwe kipya. Pavule, boba bādi bajidikwa bijila bya kishi bādi bakomwa kufinda nkonkonko bintu byādi bibalombolwa, amba kusapula’byo i mwiko mukatampe, ino bene Kidishitu kebādipo bajidikwa uno muswelo. Eyo, mutumibwa Polo wēsambīle pa “ñeni ya Leza ya monka mu kifībwe [kikola],” wēitela bu “ñeni . . . mifībwe,” ko kunena amba, i mifībwe ku “balopwe ba panopantanda.” Ke mifībwepo ku bene Kidishitu, mwanda kobadi ye ako koyāikele kusokwelwa kupityila ku mushipiditu wa Leza, amba bekale kusapula’yo ku bantu bonso.—1 Kodinda 2:7-12; enzankanya na Nkindi 1:20.
“Kifībwe Kikola” Kibayukana
4 “Kifībwe [kikola]” kya Yehova kimanine padi Yesu Kidishitu. Polo wāsonekele’mba: “[Yehova] pa kwituyūkija kyokya kifībwe [kikola] kya kiswa-mutyima wandi, monka mwendele mutyima wandi muyampe wākanine kala mudi aye, konka ku kilelo kya ntanda, kya kufikijija ponka myaka yonsololo, abungakenye bintu byonso monka mudi Kidishitu, [bya momwa] mūlu, ne [bya] panopanshi bīne kumo; ke monka mudi aye kadi.” (Efisesa 1:9, 10) Polo wālombwele patōka buluji bwa “kifībwe [kikola]” kine, mu kitatyi kyaālombwele mvubu ya ‘buyuki bwabinebine bwa kifībwe [kikola] kya Leza, ke Kidishitu kadi.’—Kolose 2:2.
5 Inoko, “kifībwe [kikola]” kifunkila pa bintu bivule, mwanda i kifībwe kidi na bipindi bivulevule. Ke enkapo kilomboji kya kuyukila’po Yesu bu Lukunwa lwālailwe nansha bu Meshiasa kete, ehe; ino kifunkilanga ne pa mwingilo wapelwe wa kwingila mu mpango ya Leza. Kifunkilanga pa umbikalo wa momwa mūlu, kushintulula ko kunena amba Bulopwe bwa Meshiasa wa Leza, pamo na mwēkishintulwidile Yesu kitatyi kyaāsapwidile bandi bana-babwanga’mba: “Ke-kintu kibemupebwa muyūke byobya [bifibwe bikola] bya mu bulopwe bwa mūlu, ino kudi abo kekibapelwepo.”—Mateo 13:11.
6 Tamba kitatyi kyānene Leza musunsa wandi umbajinji mpango yandi ya kushimika kitako kya Bulopwe bwa Meshiasa kutūla ne ku kufikidijibwa kwa ‘kifībwe [kikola] pa mfulo’ pādi pafwaninwe kupita kitatyi kilampe bininge. (Kusokwelwa 10:7; Ngalwilo 3:15) Kufikidijibwa kwakyo pa mfulo kwādi kwa kukafikila kya pamo na kushimikwa kwa Bulopwe, pamo na mulombwela kwenzankanya kwa Kusokwelwa 10:7 na Kusokwelwa 11:15. Ebiya, tamba pa kulaibwa kwa mulao umbajinji wa Bulopwe mu Edena kufika ne pāmwekele Mulopwe Mutongwe mu mwaka wa 29 K.K., pāpityile kubwipi kwa myaka 4000. Kupwa pālonda kadi myaka 1 885, kumeso kwa kushimikwa kwa Bulopwe momwa mūlu mu 1914. Omwanda “kifībwe [kikola]” kyādi kyenda kisokwelwa bantu bityebitye umbula bwa kitatyi kisenselela ku myaka 6000. (Tala pa paje 30.) Bine, Polo wādi na bubinga pa kwisambila pa “kusokwelwa kwa kyokya kifībwe, kyadi kifībwe kala, myaka yonso nyeke, ino pano kibasokolwa.”—Loma 16:25-27; Efisesa 3:4-11.
7 Yehova i mwishile kulampe kwine na bantu balāla mafuku matyetye onka mu būmi bwabo, omwanda keyumbangapo kusokola bifibwe byandi shi kitatyi kekyabwene. Uno mwanda ufwaninwe kwitukwasha tuleke kwikala bantu badi na kīyumbye pa myanda imoimo ya mu Bible, shi keyaikele kushintululwa panopano mungya motusakila. Kwityepeja kudi na kabumbo ka umpika wabinebine ne wamanwa, kapelwe mwingilo wa kupa kipango kya bene Kidishitu bidibwa pa kitatyi kifwaninwe, kyo kintu kikatampe kikwashanga ba mu kano kabumbo, baleke kwikala na kīyumbye nansha kukimba kufwikila byabitupu pa bintu kebyaikele kutōkejibwa. Kabumbo ka Umpika kaloñanga buninge mwanda wa kwepuka kwikala na kaninga-mpo. Umpika uyukile kwityepeja mpata, omwanda witabijanga’mba, nansha ke pano pene kakokejapo kulondolola ku bipangujo byo-byonso, mwanda uyukile munenena Nkindi 4:18. Kino i kituteñanga ku mityima bininge, pa kuyuka amba, Yehova ukendelela kusokola bifībwe byandi bitala pa mpango yandi, pa kitatyi kyandi kifwaninwe ne mu muswelo wayukile aye mwine! Ketufwaninwepo kwiyumba pangala pa mpangiko itūdile’ko Yehova, na kufwila kubadikidila kumeso uno Musokodi wa bifibwe. Bine i kintu kikankamika bininge, mwanda tuyukile amba, kingidilwa kingidija Yehova dyalelo kekīyumbangapo nankyo! I kyabinebine kadi kyamanwa.—Mateo 24:45; 1 Kodinda 4:6.
Kyokya Kifībwe ke Kisokolwe Kala Kifwaninwe Kusapulwa!
8 Yehova kasokwelangapo bene Kidishitu “kifībwe [kikola]” kyandi mwanda wa bafye’kyo, mhm. Kifwaninwe kuyukijibwa, kukwatañanga na musoñanya wāpēne Yesu ku balondi bandi bonso—ke kintupo kya kusapulwa’nka na bakulumpe ba kipwilo. Wānene amba: “Bānwe kadi mudi mwinya wa panopantanda, kibundi kitenteke pa lūlu kekiyūkwapo kufībwa, mhm. Nansha bantu pa kwakija kinanu kebekiputyilapo na musu, mhm, nanshi bekībīka ponka pa kibīko kya kinanu, ebiya kyatōkeja bonso ba mu njibo. I yenka namino kadi bu-mwinya bwenu busokokele ku bantu, amba bemumone mīngilo yenu miyampe, nabo batumbije Shenu wa mūlu.”—Mateo 5:14-16; 28:19, 20.
9 Yesu kādipo ukanina kuponeja umbikalo kampanda na kubunda bulongolodi bwa balondi bwa kukala ñeni ya munshimunshi. Mu dibuku Bene Kidishitu Babajinji ne Bantu Nabo, (Angele) Robert M. Grant wālembele pa mwanda utala bubinga bwābingijibwe bene Kidishitu babajinji na Justin Martyr, amba: “Shi bene Kidishitu bādi bantu bakimba kuponeja malopwe, longa bādi ba kushala bafyame mwanda wa kufikila pa kitungo kyabo.” Lelo i muswelo’ka wādi ukokeja bene Kidishitu “kushala bafyame” abo bonka kadi kwikala’bo “kibundi kitenteke pa lūlu”? Kebādipo bafya mwinya wabo munshi mwa musu! Omwanda imbikalo keyādipo ityina kintu nansha kimo pa mwingilo wabo. Uno mulembi wāikele kwibatela bu “bapwani na mulopwe balumbuluke mu myanda itala ndoe ne ndudi miyampe.”
10 Yesu kādipo usaka bandi bana-babwanga bekale kufinda bintu bya kwibayukila’po, pamo na mwādi mulongela boba bādi betutyila mu tutangotango. (Bilongwa 24:14; 28:22) Kuleka kweñenya mwinya wetu dyalelo kekusangajapo Kidishitu, nansha Shandi mwine, Musokodi wa kifibwe, ne kekwitupepo nsangaji.
11 Yehova “kasakilepo’mba, nansha umo ōneke, mhm, poso’mba, bonsololo bafikile pa kwalamuka pa mutyima.” (2 Petelo 3:9; Ezekyele 18:23; 33:11; Bilongwa 17:30) Kitako kya kulekelwa bubi bwa bantu bekala kwalamuka pa mutyima, i lwitabijo mu kinkūlwa kya kitapwa kya Yesu Kidishitu, wēpene aye mwine mwanda wa kukūla bantu bonso—ke mwandapo wa bantu batyetye kete—amba “bonso bakumwitabija nankyo kebakonekapo, ehe, poso batambule būmi bwa kulādila monka nyeke ne nyeke.” (Yoano 3:16) Nanshi i kya kamweno bantu bakwashibwe, bamone kutabula matabula mafwaninwe pa kubwanya bisakibwa bya kutyibilwa mambo bu mikōko, ke bu bambujipo, ehe, ku kyokya kidye kyotutengele.—Mateo 25:31-46.
12 Bwine Kidishitu bwabine ke bwa kufyapo; i bwa kuyukijibwa mu miswelo yo-yonso myendele’mo. Yesu wāshile’po kimfwa kilumbuluke. Kitatyi kyāmwipangwile kitobo mukatampe pamwanda wa bandi bana-babwanga ne bufundiji bwandi, wānene’mba: “Nadi nesamba tu kawimbila ku bantu bonso, mfundija mu bipwilo bya Bayuda ne mu Njibo ya Leza, mwadi mwikongela Bayuda bonso. Nkyadipo nena nansha kamo umbufyafya.” (Yoano 18:19, 20, MB) Kukwatañana na bino byonso byanenwa kungala, lelo i buluji’ka bukaleta bantu bakaminwe Leza bwa kufindila musapu wa kusapula patōkelela musakila Leza? Le i ani ufwaninwe kufya “lufungulo lwa buyuki” lutwala ku būmi bwanyeke? Muntu ulonga uno muswelo, ukekala pamo bwa bakulumpe ba bipwilo banzazangi ba mu myaka katwa imbajinji.—Luka 11:52; Yoano 17:3.
13 Bine, kekwakashalai muntu nansha umo wa kunena amba batwe Batumoni ba Yehova tufyanga musapu wa Bulopwe bwa Leza! Nansha shi bantu basepelela musapu nansha kebeusepelelapo, ino abo bonso bafwaninwe kuyuka amba i bine waikele kusapulwa shao. (Enzankanya na Ezekyele 2:5; 33:33.) Shi kepano, tukwatakanyei mikenga yonso yotumona, tusapulei musapu wa bubinebine ku bantu bonso, ko-konso kotukokeja kwibatana.
Tutūlei Malobo mu Manga ya Satana
14 Mu bifuko bivule, Batumoni ba Yehova bo bantu batembaulwa’nka kutembaulwa ku binanda ne mu majulunale. Pavule, bebafutululanga bininge ne kwibatūla mu mulongo umo na tutangotango ne malongolodi a umbufyafya, pamo’nka na mokyāfikile bene Kidishitu babajinji. (Bilongwa 28:22) Lelo kusapula kwetu pampikwa kafinda kukokeja kwitutūla mu kyaka kya kulondwalondwa? Bine, kuleka kulama madingi a Yesu, na kwikuja mu lupotopoto lwabituputupu, kilombola kubulwa tunangu. (Nkindi 26:17; Mateo 10:16) Inoko, uno mwingilo wa busapudi bwa Bulopwe ukwashanga bantu, na kwibapa manwa a kulumbulula būmi bwabo, omwanda keufwaninwepo kufībwa. Utumbijanga Yehova, umuzunzula peulu pa peulu, ne kukokela milangwe ya bantu padi aye ne pa Bulopwe bwandi bubikale. Kwitabija bubinebine bwa mu Bible na nsangaji kudi pano mu Bulaya bwa Kutunduka ne mu bipindi bya Afrika, kutamba ne ku musapwilo wa bubinebine wambulwa kafinda wingidijibwa’mo.
15 I kyabine, kubulwa kafinda kusapula nako Batumoni ba Yehova, ne paladisa ya kumushipiditu yobaloelelwa’mo, pamo ne kwilundila’ko kwabo—mu buvule bwa bantu ne mu bintu bingilwa nabyo—kekudipo muntu wibīdilwe dyalelo. Eyo, bino bintu bikokanga bantu ba mityima myoloke, ino kadi bikolomonanga mukao mubi ku babinkwa netu. (2 Kodinda 2:14-17) Kyabine, kuno kutubuluka kukokeja kuletela bantu ba Leza lwaka lwa kutambwa na bibumbo bya Satana.
16 Lelo kino kifwaninwe kwituseleja mityima kūlu? Mhm, mwanda bupolofeto bwa Yehova budi mu Ezekyele shapita 38 kebunenepo nankyo. I bunene amba Satana Dyabola, witwa ne dya bu Koka wa ntanda ya Makoka, wāelelwe kunsa kunsa kwa ntanda kupwa kwa kubikikwa kwa Bulopwe mu 1914, ukatamba bantu ba Leza. (Kusokwelwa 12:7-9) Yehova ulombola Koka amba: “Ukanena’mba: Nkakanda kuntanda ya bibundi byampikwa masakwa; nkenda ku boba badi talala nya-a, bekele ne mutyima-ntenke, bonsololo’tu bekalanga bampikwa masakwa, kwikalapo nansha ne mikabo, nansha bibelo bine mpikila; kuyata bitūtwa ne kuyata bikwatwa; kwalamuna dikasa dyobe pa byaba bisalakanibwe bikalwemo panopano, ne pa bantu’ba baungwijibwa mu mizo’ya, bamona bimunanwa ne bintu binengele, bekele mu byaba bitunduke bya ntanda.” (Ezekyele 38:11, 12) Vese 4 ulombola’mba bantu ba Leza kebafwaninwepo kukwatwa moyo pamwanda wa kuno kutambwa, mwanda i kilongwa kya Yehova mwine. Mwanda waka Leza ukaleka—nansha kulengeja—bantu bandi bekale kutambwa byamwiko nabya? Tutanga kilondololwa kya Yehova mu vese 23 amba: “Nketumbija ami mwine ne kwipandula ami mwine; ne kwiyukanya ami mwine mu meso a mizo mingimingi; e po bakayukila’mba ami ne Yehova.”
17 Omwanda, pa kyaba kya kwikala na moyo wa kutambwa na Koka, bantu ba Yehova abo batengele kufikidila kwa buno bupolofeto bwa mu Bible. Bine, i kintu kitukunka mityima munda, mwanda tubayuka amba, kuno kutubuluka kwa bulongolodi bwa Yehova bumweka na meso, ne madyese a ntanda ne miseke obweselwa, i malobo atūlwa na Yehova mu manga ya Satana, a kumukokela, aye pamo ne kibumbo kyandi, ku kupona!—Ezekyele 38:4.
Panopano Ye ke Pene!
18 Mu ino myaka, Batumoni ba Yehova basapulanga patōkelela mimweno yobemanine’po idi na kitako mu Bible, nansha byoidi yambulwa kuyukana ku bantu bavule. Pano ke makumi mavule a myaka, badyumuna’nka kudyumuna ku byaka bidi mu kutoma mfwanka ne dyamba, ku kuzobolola kufundisha bana, ne ku byamalwa bitamba mu mazua mayule busekese ne bukalabale, ne ku byaka bya kwelwa mashi mu ngitu. Balombolanga monka kubulwa bubine kudi mu lufundijo lwa kwialamuna. Pano i bantu bavule bene banena’mba, “Batumoni ba Yehova badi na bubinga binebine.” Shi byadi amba ketwibasapwilangapo patōkelela mimweno yotwimanine’po, longa kebanenapo uno muswelo. Kadi kemukivulaminwai kino kintu, pano pobashilula kunena uno muswelo, kilombola amba i matabula obenda batabula, dyakadilwe kintu dino’di, bakafika ne ku kunena’mba, “Abe Satana wi mbepai; ino Yehova ye mubinga.” Eyo, kino kitupa bukomo bwa kwendelela na kulonda kimfwa kya Yesu, kya kusapula pakubulwa kafinda kinenwa kya bubinebine!—Nkindi 27:11.
19 Bantu ba Yehova i bajingulule tamba kala kiselwa kyobadi nakyo pa uno mwanda. Ku kitango kikishele kasekuseku ne dyalelo, kyālongelwe mu 1922, J. F. Rutherford, wākidi mwimaniji wa Sosiete Watch Tower, wākunkile mityima ya bemvwaniki pa kunena’mba: “Ikalai batūkanye, ikalai badyumuke, ikalai bapyasakane mu mwingilo, ikalai bipanda. Ikalai batumoni ba Mfumwetu bakikōkeji kadi babine. Endelelai kumeso mu buno bulwi kufika’nka ne pomukashiya bityakuku byonsololo bya Babiloni bilēle masala nkusa nkusa. Elai lubila lwa uno musapu konso konso, pi na pi. Ntanda ifwaninwe kuyuka’mba Yehova ye Leza, ne amba Yesu Kidishitu i Mulopwe wa balopwe, Mfumu wa bamfumu. Dino dyo difuku ditabukile mafuku onso. Bandilai Mulopwe wabikala! Banwe bo bandi bedi ba lubila. Shi kepano, sapulai, sapulai, sapulai Mulopwe ne bulopwe bwandi.”
20 Byāikele bino binenwa na mvubu mu 1922, pano byokepadi papite myaka 75, ne byafwena kwisokola kwa Kidishitu bu Mutyibi ne bu Mulubudi wa Kinongo, lelo ke pepi! Musapu utala pa buno Bulopwe bwa Yehova bubikale, ne pa paladisa ya kumushipiditu iloelelwa’mo bantu ba Leza i “kifībwe [kikola]” kidi na bukata butabuke, bukoma kufya. Balondi ba Yesu, na bukwashi bwa mushipiditu sandu, bafwaninwe kwikala Batumoni kufika “ne kulampe kwine kumfulo kwa ntanda,” pamo’nka na mwānenene’kyo Yesu mwine. (Bilongwa 1:8; Efisesa 3:8-12) Bine tudi bengidi ba Yehova, Leza usokolanga bifibwe, omwanda batwe ketufwaninwepo nansha dimo kufinda kino kifibwe!
Lelo Ukalondolola Namani?
◻ Lelo “kifībwe [kikola]” i kika?
◻ Le i muswelo’ka otuyukile’mba kifwaninwe kusapulwa ku meso a bantu bonso?
◻ Lelo kutambwa kwa bantu ba Yehova na Koka kutambanga ku bika, ne i muswelo’ka otufwaninwe kwikumona?
◻ Lelo umo ne umo umbukata mwetu ufwaninwe kusumininwa kulonga kika?
[Bipangujo bya Kifundwa]
1, 2. Lelo kishima kya Kingidiki my·steʹri·on kidi na buluji’ka mungya mokingidijibwe mu Bisonekwa?
3. Lelo kipwilo kya bwine Kidishitu kya mu myaka katwa imbajinji kyādi kishidile muswelo’ka na bisumpi bya mitōtelo ya umbufyafya?
4. Lelo “kifībwe [kikola]” i kimanine padi ani, ne muswelo’ka?
5. Lelo i myanda’ka idi mu “kifībwe [kikola]”?
6. (a) Mwanda waka i kyendele’mo kunena’mba “kyokya kifībwe [kikola], kyadi kifībwe kala, myaka yonso nyeke”? (b) Lelo kyāikele kusokolwa bityetye muswelo’ka?
7. Mwanda waka tufwaninwe kwikala na kikulupiji kyetu kyonso mu kabumbo ka umpika wabinebine ne wamanwa?
8. I muswelo’ka otwayuka amba “kifībwe [kikola]” kifwaninwe kuyukijibwa?
9. Lelo i kika kilombola’mba Yesu kādipo ukanina kuponeja umbikalo kampanda, pamo na munenena bantu bamobamo?
10. Mwanda waka bene Kidishitu kebafwaninwepo kufya bintu bya kwibayukila’po?
11, 12. (a) Mwanda waka Yehova usakanga bwine Kidishitu buyukijibwe? (b) Lelo i muswelo’ka wāshile Yesu kimfwa pa uno mwanda?
13. Mwanda waka tufwaninwe kukwatakanya mukenga ne mukenga onso otumona mwanda wa kusapula?
14. Mwanda waka ketufwaninwe kwishisa pa mwanda utala kubulwa kafinda mu mutōtelo wetu?
15, 16. (a) Kusapula kwetu kwakubulwa kafinda ne kutubuluka kwetu kwa kumushipiditu kubutulanga bika, lelo uno i mwanda wa kwituseleja mityima kūlu? (b) Mwanda waka Yehova utūlanga malobo mu manga ya Satana?
17. I muswelo’ka otufwaninwe kumona kutambwa na Koka kwitutengele?
18. (a) Lelo bantu bavule i bafule pano ku milangwe’ka, ne mwanda waka? (b) Lelo muswelo usepelelanga bantu musapu wa Bulopwe ulangulanga bupyasakane muswelo’ka?
19, 20. (a) Lelo bantu ba Yehova bālombwele kusumininwa kwa muswelo’ka mu 1922, ne bino binenwa lelo bikifikidilanga ne pano? (b) I muswelo’ka otufwaninwe kumona “kifībwe [kikola]” kya Yehova?
[Kapango pa paje 30]
“Kifībwe [Kikola]” Kisokwelwe Bityebitye
◻ Kupwa kwa mwaka wa 4026 K.K.K.: Leza walaya kulangula Lukunwa lwa kupondakanya Satana.—Ngalwilo 3:15
◻ Mu 1943 K.K.K.: Kipwano na Abalahama kibasambwa, ne kulaya’mba, Lukunwa lukāya kupityila kudi Abalahama.—Ngalwilo 12:1-7
◻ Mu 1918 K.K.K.: Kubutulwa kwa Isake bu mpyana wa kipwano.—Ngalwilo 17:19; 21:1-5
◻ c. mu 1761 K.K.K.: Yehova ukoma amba, binebine Lukunwa lukāya kupityila kudi Yakoba, mwanā Isake.—Ngalwilo 28:10-15
◻ Mu 1711 K.K.K.: Yakoba ulombola amba, Lukunwa lukāya kupityila kudi wandi mwana Yuda.—Ngalwilo 49:10
◻ Mu 1070-1038 K.K.K.: Mulopwe Davida wasapwilwa amba, Lukunwa lukatamba mu lutundu lwandi ne lukabikalanga nyeke ne nyeke bu Mulopwe.—2 Samwele 7:13-16; Mitōto 89:35, 36
◻ Mu 29-33 K.K.: Yesu wayukwa bu Lukunwa, bu Meshiasa, mutyibi ukatyiba mambo kumeso, ne bu Mulopwe-Mutongwe.—Yoano 1:17; 4:25, 26; Bilongwa 10:42, 43; 2 Kodinda 1:20; 1 Temote 3:16
◻ Yesu webasokwela amba, kukekalanga balopwe kadi batyibi bakabikala nandi pamo, amba Bulopwe bwa momwa mūlu bukekalanga na bekadi ba pano panshi, ne amba balondi bandi bonso bafwaninwe kwikala basapudi ba Bulopwe.—Mateo 5:3-5; 6:10; 28:19, 20; Luka 10:1-9; 12:32; 22:29, 30; Yoano 10:16; 14:2, 3
◻ Yesu webasokwela amba, Bulopwe bukabikala pa kitatyi kitungwe, pamo’nka na mwikilombwela myanda ipita pano pantanda.—Mateo 24:3-22; Luka 21:24
◻ Mu 36 K.K.: Petelo wajingulula amba, bantu bangi, ke Bayudapo, nabo bakekalanga bampyana ba Bulopwe.—Bilongwa 10:30-48
◻ Mu 55 K.K.: Polo washintulula amba, bampyana ba Bulopwe bakasangulwa kebakafupo dikwabo, ehe, nansha kumona kubola, umbula bwa kwikala’po kwa Kidishitu.—1 Kodinda 15:51-54
◻ Mu 96 K.K.: Yesu, wādi kala mubikale pa balondi bandi bashingwe-māni, webasokwela amba, kibalwa kyabo kikekala kya bantu 144000.—Efisesa 5:32; Kolose 1:13-20; Kusokwelwa 1:1; 14:1-3
◻ Mu 1879 K.K.: Kiteba kya Mulami kya Ziona (Angele) kibalombola amba, 1914 i mwaka wa myanda mikatampe mu kufikidila kwa “kifībwe [kikola]” kya Leza
◻ Mu 1925 K.K.: Kiteba kya Mulami kibashintulula amba, Bulopwe bwābutwilwe mu mwaka wa 1914; “kifībwe [kikola]” kitala pa Bulopwe kifwaninwe kwelwa lubila.—Kusokwelwa 12:1-5, 10, 17
[Binenwa bya Kifwatulo pa paje 29]
Batumoni ba Yehova basapulanga Bulopwe bwa Yehova ku meso a bantu bonso, pamo na mwādi mulongela Yesu, Muludiki wabo