Imbai mitendelo kudi Yehova
“Nkembila kudi Yehova, mwanda wezunzwile kulakula kwine.”—DIVILU 15:1.
MITOTO 150 witusoñanya misunsa dikumi ne isatu mituntulu tutendele Yehova nansha Yah. Vese wamfulo unena’mba: “Bintu byonsololo bidi ne muya bitendele Yehova. Tendelai Yehova.” Byotudi ba Tumoni twa Yehova, tuyukile’mba Yehova ufwaninwe mitendelo yetu. I Mulopwe wa umbuo wa diulu ne ntanda, Mukatakata-Mwine, Mulopwe wa nyeke ne nyekeke, Umpangi wetu, Nonga-biya wetu. Kadipo na wa dingakene nandi, i wapabula, wakubulwa wenzankene nandi, kadipo na mukwabo wakisense nansha dimo. Aye ye mfulo ya ñeni, ye mfulo ya bukomo bonso, i mubwaninine mu boloke, kadi aye ye buswe-bwine. Udi peūlu pa bakwabo bonso i muyampe; i mululame. (Luka 18:19; Kusokwelwa 15:3, 4) Lelo ufwaninwe mitendelo yetu? Ye aye mwine ufwaninwe’yo.
2 Yehova kafwaninwepo enka butōtyi bwetu ne mitendelo yetu kete, ino ufwaninwe ne kufwijibwako pamwanda wa byonso byāetulongele. I Umpānyi wa “byakupana bilumbuluke, ne byabuntu bibwane.” (Yakoba 1:17) I Mwabi ne Nsulo ya būmi bonso. (Mitoto 36:9) Bintu byonso byotusepelela nabyo umbūmi bwa bu muntu, bitambanga kudi aye, mwanda i Umpangi wetu mukatampe. (Isaya 42:5) Kadi i Umpānyi wa madyese onso a kumushipiditu otutambula kupityila ku mushipiditu wandi, ku bulongolodi bwandi, ne ku Kinenwa kyandi. Twibatambule kulekelwa kwa bubi bwetu pa kitako kya kinkulwa kya wandi Mwana kyāletele pamwanda wetu. (Yoano 3:16) Tudi na kikulupiji kya Bulopwe kitala pa ‘madiulu mapya ne ntanda impya mukekala boloke.’ (2 Petelo 3:13) Tudi na kisense kilumbuluke na balunda netu bakristu. (Loma 1:11, 12) Twibapebwe buleme ne madyese a kwikala bu Tumoni twandi. (Isaya 43:10-12) Kadi tudi na madyese malumbuluke a milombelo. (Mateo 6:9-13) Bine, tudi na buluji buvule bwa kufwijako Yehova!
Muswelo Otukokeja Kutendela Yehova
3 Byotudi bengidi ba Yehova bepāne, i muswelo’ka otukokeja kumutendela ne kumulombola kufwijako kwetu? Tukokeja kwikilonga na kutambila mu mwingilo wa bwine kristu—wa kusapula bukamoni ku njibo ne njibo, kulonga kujokelamo kupya, kwendeja bifundwa bya, ne kutambila mu busapudi bwa mu dishinda. Tukokeja kadi kumutendela na busapudi bwa kiponka naponka, ponso potumona mukenga. Kadi, tukokeja kutendela Yehova na mwiendelejo wetu mulumbuluke, ne na bukundwe bwetu, na muvwadilo mwendelemo ne na mwibandilo ne mwitendelo wetu. Ba Tumoni twa Yehova bekalanga batendelwa nyeke pamwanda wa kimfwa kyabo kilumbuluke mu bino bipindi. Pakwabo kadi, tukokeja kutendela Yehova ne kumufwijako kupityila mu milombelo.—Tala 1 Bilongwa 29:10-13.
4 Na kutentekelapo, umo wa mu miswelo milumbuluke yotukokeja kutendela Tata wetu wabuswe, wa momwa mūlu, i na kumuzunzula ne kwanya bulumbuluke bwandi na ñimbo ya Bulopwe mileululwe senene. Batuimba bavule ne balupudi bañimbo i betabije’mba kingidilwa kilumbuluke nakampata mu minjiki i diwi dya muntu. Basendwe ba minjiki bapotolwele bininge minjiki ya bididimba, basenswe kwandika minjiki itwa bu opera mwanda kisangajanga bininge pa kwivwana diwi dya muntu dilupuka mu ñimbo.
5 Yehova usepelelanga bininge pa kwivwana mawi a bantu mu ñimbo, nakampata kitatyi kyobemba ñimbo ya mitendelo ne kumufwijako! Nanshi, bine tufwaninwe kupā buimba bwetu bwa ñimbo ya Bulopwe mutyika mukatampe ku kubungakana kwetu kwishileshile—ku kupwila kwa pa kipwilo, ku bitango bya kipindi, ku kitango kyapabula kwa difuku dimo, ku bitango bya distrike, ne ku bitango bya matanda. Mu kitabo kyetu kya ñimbo i muyule buleuludi bwabinebine bwa ñimbo milumbuluke, buya bwayo butendelwanga pavule na bantu bapanja. Shi mushipiditu wa kwimba ñimbo ya Bulopwe utwele bininge motudi, tukaletela bakwabo nsangaji mivule, kadi tukamwenamo bininge ne batwe bene.
Kwimba Mitendelo kudi Yehova mu Kitatyi Kyasonekelwe Bible
6 Kinenwa kya Leza kitusapwila’mba Mosesa ne basheleko ba mu Isalela bāimbile na mawi a bushindañani pa kunyongololwa mu kuboko kwa bashidika ba Felo mu Kalunga Katyila. Lwimbo lwabo lwashilwile na bino bishima: “Nkembila kudi Yehova, mwanda wezunzwile kulakula kwine; Kabalwe ne utentaminepo wamwela mu kalunga-kamema. Yehova i bwami bukomo ne lwami lwimbo, kabidi wangalamukila [ke] bwami bupandiji; Mwine uno’u i Leza wami, nami nkamutendelanga.” (Divilu 15:1, 2) Langai muswelo wādi wimba bene Isalela na kyanga ne nsangaji luno lwimbo kupwa kwa kunyongololwa kwabo kupityila mu kingelengele!
7 Tutanga mu 1 Bilongwa 16:1, 4-36 amba bātendele Yehova na ñimbo ne na byombanwa pāselele Davida dikumbo mu Yelusalema, bine kyādi kitatyi kya nsangaji mikatampe. Kadi mulopwe Solomoni pakutekeja masobo a pamwanda wa kupwa kwa lubako lwa tempelo mu Yelusalema, baimbile ñimbo ya mitendelo kudi Yehova ne kwingidija byombanwa bileululwe senene. Tutanga mu 2 Bilongwa 5:13, 14 amba: “Ino kyapita enka nenki kadi bakwila bimpungidi, ne batuimba, pakwikala bwa muntu umo enka, kulonga diwi dimo dyonka dyakwivwanibwa mu kutendela ne kufwija Yehova; penepo pakutulula diwi dyabo pamo na bimpungidi ne membo ne bipungwa byakomba bya madimba, ne kutendela Yehova amba: Mwanda ayewa i muyampe; ino kanye kandi i kaendaenda’tu nyeke; ponkapo dikumbi dyayuja njibo, ke njibo ya Yehova kadi; ne bapidishitu bene kebakōkejepo kwimana kwingila mwingilo mwanda wa dikumbi’dya; ke-mintu ntumbo ya Yehova yādi miyuje njibo ya Leza’ya.” Kino kilombola kika? Kilombola’mba Yehova wādi wivwana ino ñimbo yonso ya mitendelo ne yādi imusangaja, ye mwikilombwela kulupuka kwa dino dikumbi dya mu kingelengele. Mwenda mafuku, bibumbo bibidi bya tuimba byāimbile ñimbo mileululwe senene kitatyi kyāsobelwe masobo a pa kupwa kwa lubako lwa nsakwa ya Yelusalema mu kitatyi kya Nehemia.—Nehemia 12:27-42.
8 Bine, buimba bwādi kipindi kya kamweno kakatampe bininge mu mutōtelo mu tempelo, ke-pantu kwātongelwe bene Levi 4 000, batūlwa pafula enka mwanda wa mwingilo wa buimba ne buomba kete. (1 Bilongwa 23:4, 5) Bano bādi bafwaninwe kwendela pamo na tuimba. Buimba ne buomba, nakampata tuimba, twādi pa kifuko kya kamweno kakatampe mu mutōtelo, ke kyādipo enka pamwanda wa kutweja mu mityima myanda mikatampe bininge itala pa Bijila kete, ino kyādi mwanda wa kuleta mushipiditu mulumbuluke mu butōtyi. Kyādi kikwasha bene Isalela batōte Yehova na mushipiditu wa kyanga. Jingulula bulongolodi ne muswelo obādi batele mutyima ku myanda yonso itala pa kino kipindi: “Penepo kadi mbadilo ya abo pamo ne bana babo bafundijibwe mu kwimba kudi Yehova, ke bonso bamanwa kadi, i tutwa tubidi ne makumi mwanda ne mwanda.” (1 Bilongwa 25:7) Kino kilombola mutyika obādi bapele buimba bwa mitendelo ya Yehova. Bādi bafundijibwe mu kwimba kadi bādi bapotolwele’byo bininge!
9 Shi tuvundamukile ku myaka katwa imbajinji ya mu kino kyetu kitatyi, lelo tukatana kika? Yesu, mu bufuku bobamwābile, nansha byādi na milangwe mivule yādi imulemena muñeni, ino wātyibile mbila ya kufudija masobo a Pashika ne kushimikwa kwa Kivulukilo kya lufu lwandi na kwimba mitendelo kudi Yehova. (Mateo 26:30) Kadi tutanga’mba “pabukata bwa bufuku,” ba Polo ne Shilasa pa kupwa kwa kukupilwa ne kukutwa, “balombele, baimba ne ñimbo ya Leza, ne bakwabo mobādi bekadile mu kifungo bebomvwene.”—Bilongwa 16:25.
Kwimba Mitendelo—Kipindi kya Kamweno mu Mutōtelo Wetu
10 Lelo umwene kwimba ñimbo ya Bulopwe bu kekudipo na mvubu mikatampe, kukokejapo kutá’ko mutyima bininge? Shi kidi uno muswelo, lelo kukokejapo kubandaula uno mwanda kupya pa kumona mutyika upelwe buimba bwa mitendelo na Yehova Leza ne Yesu Kristu? Bine Kinenwa kya Leza ikiyule’mo mbila itusoñaya tutendele Yehova ne kumwimbila mitendelo! Kimfwa, mu Isaya 42:10, tutangamo’mba: “Imbai kudi Yehova lwimbo lupya, ne lutendelo lwandi ku mfulo ya panopanshi; banwe batūka ku kalunga-kamema ne bintu byonsololo bidimo, bisanga ne bekadi badi monka.”—Tala ne Mitoto 96:1; 98:1.
11 Mutumibwa Polo wādi uyukile’mba kwimba kukokeja kuzunzula mushipiditu wetu, omwanda wetukankamikile misunsa ibidi mituntulu pa uno mwanda. Tutanga mu Efisesa 5:18, 19 amba: “[Ikutai] nka mushipiditu; ne kwisamba bānwe bene mu mitōto, ne mu ñimbo, ne mu ñimbo mikwabo ya bushipiditu, kwimba ne komba lunsense lwa ku mutyima munda mwenu kudi Mfumwetu.” Kadi tutanga mu Kolose 3:16 amba: “Ino mwanda wa Kidishitu wimwikale monka mwenu bungibungi bwa mu ñeni yonso; kwifundija, ne kwidingila bānwe bene ku mitōto, ne ñimbo, ne ñimbo mikwabo ya mushipiditu, kwimba ne buntu mu mityima yenu kudi Leza.”
12 Jingululai senene, mu bino byaba byonso, Polo wādi upituluka-pituluka enka mu mwanda umo: ñimbo, kitatyi kyatela ‘mitōto, mitendelo kudi Leza, ñimbo ya kumushipiditu, ne kwimba ñimbo mu mityima yenu.’ Kadi, pa kudingila bene Kolose, washilwile bidi na kunena’mba uno o muswelo o mukokeja ‘kwifundija ne kwidyumuna banwe bene na bene.’ Netu bine yemotwikilongela, ye mwikilombwela bishinte bya ñimbo yetu—“Bupangi bonso, tendelai Yehova!” (lwimbo 5), “Imanijai pototo, pakubulwa kulunda-lunda!” (lwimbo 10), “Sepelelai mu Kikulupiji kya Bulopwe” (lwimbo 16), “Kemukibatyinai!” (lwimbo 27), “Tumbijai Yehova Leza Wetu!” (lwimbo 100), tufudilei bidi pano.
13 Kukwatañana na ino mbila, “umpika wabinebine ne wamanwa” imuteakanye mpangiko ya kushilula ne kufudija kubungakana kwetu konso na ñimbo ya Bulopwe—ku kupwila kwa pa kipwilo, ku bitango bya kipindi, ku bitango bya pabula bya difuku dimo, ku bitango bya distrike, ne ku bitango bya ntanda. (Mateo 24:45) Pakwabo kadi, ñimbo ikalanga itulwa ne ku programe mwanda wa kwimbwa mu byaba bikwabo ku kuno kubungakana. Bishilulanga kupwila kwetu nyeke na ñimbo ya Bulopwe, lelo ketukokejapo kutako mutyima mwanda wa kufika kumeso kwa kitatyi tukwatañane na kino kipindi kya mutōtelo wetu? Ne bifulanga kupwila kwetu nyeke na ñimbo, lelo ketukokejapo kushikata kufikija ne ku lwimbo lwamfulo ne ku milombelo yamfulo ikalanga ilulonda?
14 Ñimbo ku kupwila kwetu ikalanga mitongwe senene kukwatañana na programe. Kimfwa, ku Kitango kya Distrike “Bufundiji bwa Leza” kyalongelwe mu 1993, lwimbo lwa 191 “Kwatakanya Senene Bubinebine,” lukankamikanga bakristu balwe na Satana, na ntanda, ne na umbidi wabo wa bungitu, lwalondelwe na bishinte bisatu byādi bisambila pa bano balwana netu. Muswelo umo onka, lwimbo 164 “Bana i Kyabuntu Kileme Kitamba kudi Leza,” lupāna misoñanya mivule ku bambutwile, lwāimbilwe kupwa kwa kishinte kyādi kishintulula senene biselwa bikatampe bidi na bambutwile bya kufundija babo bana. Lwimbo 70 “Ikalai Pamo bwa Yelemia,” lwālondelwe na mulongo wa bishinte wādi wimanine pa bupolofeto bwa Yelemia. Kadi kupwa mulongo wa bishinte byādi bimanine pa mutwe wa mwanda wādi wisambila pa bipindi bishileshile bya Mwingilo wetu wa Bulopwe, kwāimbilwe lwimbo 156, “Nswele See Luka 5:13, KU Bible,” lwitutakika tuputumine mu mwingilo wetu wa busapudi. Kidi muswelo umo onka ne mu muswelo utongwa ñimbo ku Kifundwa kya Kiteba kya Mulami, ku Kupwila kwa Mingilo, ne ku Masomo a Mwingilo wa Teokratike. Kishintulula’mba kitatyi kileta bakulumpe kishinte kya bantu bonso, ne kulombola lwimbo lukembwa pa kushilula programe, bafwaninwe kutonga lwimbo lukwatañene na mutwe wa mwanda wa kishinte kyabo.
15 Pa kulombola lwimbo lukembwa, mutangidiji ukokeja kulupula mvubu ya lwimbo na kuleta kishinte kyalo nansha mutwe wa mwanda walo. Ketwimbengapo nimero ya ñimbo, ino twimbanga bishinte bya mu Bisonekwa. Kadi kikakwasha kipwilo kikamone lwimbo na mvubu mikatampe bininge, shi kisonekwa kiletelwe munshi mwa mutwe wa mwanda kikatelwe. Penepa kadi, kibwanika kubwejako bishima bityetye, kimfwa amba tujingululei batwe bonso senene buluji bwa bishima bya luno lwimbo. I slightly change this phrase to specify.
Tendela Buyampe bwa Yehova na Ñimbo
16 Binenwa bya ñimbo yetu ya Bulopwe byobidi na buluji buvule bininge, pa kwimba, tufwaninwe kukokela milangwe bininge pa binenwa bidimo. Tujingululei senene milangwe ilupuka mu lwimbo ne lwimbo. Kimfwa, yoya isambila pa buswe, kipá kya mushipiditu, ilangulanga masenda mu ngitu. (Ngalatea 5:22) Tufwaninwe kwiimba na diwi disambuke ne na kyanga. Mikwabo i ya nsangaji, ne tufwaninwe kupima kwiimba na nsangaji yonso. Mikwabo nayo byoidi ñimbo ya kwimba na bukomo pa kwenda, ino nayo tufwaninwe kwiimba na bupyasakane ne kikulupiji kya bukomo. Ku Masomo etu a Mwingilo wa Teokratike twikalanga tupebwa madingi a kwisamba na kyanga, na masenda onso a mu ngitu ne na bupyasakane kitatyi kyotupana musāpu. Kadi kulombola kyanga, masenda a mu ngitu, ne bupyasakane kudi kadi ne na kamweno kakatampe pa kwimba ñimbo yetu.
17 Shi twimbanga ñimbo yetu ya Bulopwe koku tutele mityima ku bintu bikwabo, pakubulwa kutá mutyima wetu onso ku buluji bwa binenwa, lelo padi ketukokejapo kukekala pamo bwa bene Isalela bakubulwa kikokeji bāelelwe na Leza, mwanda bādi bamutendela na milomo yabo inoko mityima yabo kulampe nandi? (Mateo 15:8) Ketusakilepo ano matope etuponene ne batwe pamwanda wa mwimbilo wetu otwimbanga ñimbo ya Bulopwe, ke ampo? Na kupa ñimbo yetu ya Bulopwe mutyika mukatampe, pakubulwa kwiipelula, tukankakamikwa batwe bene ne boba betujokolokele, kwelamo ne bakansampe bene. Eyo, shi boba bonso bembanga ku Njibo yetu ya Bulopwe bakwate misoñanya idi mu ñimbo yetu na mutyika mukatampe, kino kikaleta bukankamane bukatampe tukekale bapyasakane bininge mu mwingilo ne kwiepeja na makinga a bya bulongelonge.
18 Kitatyi ne kitatyi, bantu bapanja bekalanga batenekwa bininge na ñimbo yetu ya Bulopwe. Kiteba kya Mulami kyānene’mba “Ñimbo yetu ikokeja kadi kufikija bantu ne ku buyuki bwabinebine butala padi Yehova Leza, ye mwikilombwela byafikile mwana-mukaji umo wābatyijibwe mu 1973 ku Kitango ‘Bushindañanyi bwa Leza’ kyalongelwe ku Yankee Stadium, mu kibundi kya New York. Wāendele aye mwine ku Njibo ya Bulopwe, wādi musunsa wandi umbajinji, wāshikata kufikija ne byāpwile kupwila konso kubidi. Kipwilo pa kushilula kwimba . . . lwimbo lunena’mba ‘Bambila Meso obe pa Mpalo!’ wātenekelwe ku mutyima bininge na binenwa ne na mwimbilo, penepo watyiba mbila’mba muno mo monādi nsakila kwikadila. Kupwa, wāfwena umo wa mu ba Tumoni ne kulomba kifundwa kya Bible, penepo wāendelela bininge kufikija ne kukwikala mukristu Kamoni ka Yehova.”
19 Ku kupwila kwetu kuvule, bemvwaniki bekalanga na byaba bityetye kete bya kulombola mwiivwanino wabo ne kusepelela kwabo. Inoko, batwe bonso tukokeja kulombola mwiivwanino wetu utala pa buyampe bwa Yehova na kwimba ñimbo ya Bulopwe na mutyima wetu onso. Pakwabo kadi, kitatyi kyotwitananga pamo, lelo ketwikalangapo mu mushipiditu muyampe? Nanshi, tufwaninwe kwivwana kyaka kya kusaka kwimba! (Yakoba 5:13) Bine, shi twibatenekwe ku mutyima na buyampe bwa Yehova ne na kanye ka buntu bwandi, tukamwimbila mitendelo na mutyima wetu onso.
[Bipangujo]
1. I ngikadilo’ka ne tuyukeno twa Yehova bitupa buluji bwa kumutendela?
2. I buluji’ka botudi nabo botufwaninwe kulombwela kufwijako kwetu kudi Yehova?
3. I miswelo’ka mishileshile yotukokeja kutendela Yehova ne kumulombola kufwijako kwetu?
4. I muswelo’ka umo wa mu miswelo milumbuluke bininge otukokeja kutendela Tata wetu wabuswe, wa momwa mūlu?
5. Mwanda’ka tufwaninwe kukwata ñimbo yetu ya Bulopwe na mutyika mukatampe?
6. I muswelo’ka wālombwele bene Isalela kufwijako kwabo kutala pa kunyongololwa kwabo pa Kalunga Katyila?
7. I mu byaba’ka bikwabo byapabula bilombwelwe mu Bisonekwa bya Kihebelu byātendele bene Isalela Yehova na ñimbo?
8. I kika kilombola’mba buimba bwādi bupelwe buleme bininge na bene Isalela?
9. I muswelo’ka ukokelwe milangwe bininge pa buimba mu Bisonekwa bya Kigreke bya bwine-kristu?
10. Kinenwa kya Leza kitupanga mbila’ka ya kumutendela na ñimbo?
11. I misoñanya’ka yetupele mutumibwa Polo itala pa buimba?
12. I bimfwa’ka byotudi nabyo bilombola’mba ñimbo yetu itukwashanga mu kwitufundija ne kwitudyumuna umo ku mukwabo?
13. I muswelo’ka ulombola “umpika wabinebine ne wamanwa” mvubu ya kwimba bu kipindi kya kamweno mu mutōtelo wetu?
14. I bimfwa’ka byotudi nabyo bilombola kufwaninwa kwa ñimbo itongwanga ku programe wetu?
15. I muswelo’ka ukokeja mutangidiji wa kupwila kukokela milangwe pa mvubu ya lwimbo lukembwa?
16. I muswelo’ka otukokeja kukokela milangwe pa buluji bwa binenwa bidi mu ñimbo yetu?
17. (a) I matope’ka ātopekelwe bene Isalela bakubulwa kikokeji otufwaninwe kwiepeja nao mu mwimbilo wetu wa ñimbo yetu? (b) Shi tute mutyima bininge ku madingi adi mu ñimbo yetu, kino kikalupula bipá’ka?
18. Ñimbo yetu ya Bulopwe yāikele na lupusa’ka padi mwana-mukaji umo?
19. I madingi’ka amfulo etupelwe pamwanda utala kwimba ñimbo yetu ya Bulopwe na mutyima wetu onso?
[Bilembwa bya pa Bifwatulo]
Pa kupwa kunyongololwa kwabo pa Kalunga Katyila, bene Isalela bālombwele nsangaji yabo na ñimbo
Ñimbo ya nsangaji idi na kipindi kilumbuluke mu mutōtelo wetu wa bwine-kristu dyalelo
Ukalondolola Namani?
◻ I buluji’ka bubidi bwa pa kitako botufwaninwe kutumbijija Yehova?
◻ I mu miswelo’ka mishileshile yotukokeja kutendela Yehova?
◻ I muswelo’ka umo wa mu miswelo milumbuluke bininge otukokeja kutendela Yehova?
◻ I bimfwa’ka bya mu Bisonekwa byotudi nabyo bilombola kamweno ka kutendela Yehova na ñimbo?
◻ I muswelo’ka otukokeja kupa ñimbo yetu ya Bulopwe mutyika mukatampe?
[Kapango]
Sangelai Ino Ñimbo!
Bimweka bu bavule bakolelwanga kwifunda ñimbo imo-imo. Ino bipwilo bimo-bimo kebikolelwangapo kwimba ñimbo mivule umbukata mwayo. Padi kimusakila i kwielelako bityetye ne kushilula kwifunda yoya imwekamo bu mikomo. Pa kupwa kwiibidila, pavule bipwilo bikalanga biisepelela bininge kutabukako yoya ilomba bukomo butyetye pa kwifunda’yo. Mu uno muswelo, bonso pa kipwilo bakashilula kwiimba na kikulupiji kyonso. Bine, bakokeja kukasangela ino ñimbo!
[Kapango]
Kwimba Ñimbo ya Bulopwe Ku Kubungakana kwa Kwipwija Mukose
Kwimba ñimbo yetu ya Bulopwe kekufwaninwepo kukadikila enka ku Njibo ya Bulopwe kete. Ba Polo ne Shilasa bāimbile mitendelo kudi Yehova abo papo mu kifungo. (Bilongwa 16:25) Kadi Yakoba mwana-bwanga, wānene’mba: “Lelo kudi umo udi ne mutyima to nyi? Nabya nandi embe ñimbo [ya mitendelo kudi Leza, NW].” (Yakoba 5:13, MB) Ku kubungakana kwa kwipwija mukose, bantu bonso bekalanga na mityima tō. Penepo kadi, kyokemwimbila ñimbo ya Bulopwe i kika? Bino bikokeja kukaloa bininge shi mukeimbe koku bakwabo bomba binanda nansha bindadi. Shi kemudipo nabyo, tudi kala na makasete a ñimbo yetu ya Bulopwe mimbwe na binanda; bisaka bivule bya ba Tumoni bidi na ano makasete. I malumbuluke bininge kwialonda pa kwimba nansha kwiateja bitupu na diwi ditūke.