-
Tempelo Ibatōkejibwa MonkaYesu—Dishinda, Bubine, ne Būmi
-
-
SHAPITA 103
Tempelo Ibatōkejibwa Monka
MATEO 21:12, 13, 18, 19 MAKO 11:12-18 LUKA 19:45-48 YOANO 12:20-27
YESU WAFINGE KIKUYU NE KUTŌKEJA TEMPELO
YESU UFWANINWE KUFWA AMBA BAVULE BAMONE BŪMI
Yesu ne bana bandi ba bwanga abalonga mafuku 3 mu Betani na pobatambile ku Yediko. Ino Dya Mwanzo lubanga, ke mu Nisane 10, abaenda ku Yelusalema. Yesu waivwana nzala. Aye pa kumona kikuyu, waenda’ko. Le i kupe bipa?
Pano Kweji 3 kakapu, mikuyu yanzanga kupa bipa mu Kweji 6. Ino mani i matote kumeso kwa kitatyi. O mwanda, Yesu walanga’mba padi kubwanya kwikala bikuyu bipanga kumeso kwa kitatyi. Ino wafika’ko kutupu kantu. Ano mani ongolañananga. Yesu wanena’mba: “Muntu nansha umo kakadipo dikwabo bipa byobe.” (Mako 11:14) Ponka’po mutyi ubashilula kūma, kesha, e pobasa kuyuka buluji bwa uno mwanda.
Na pano kala, Yesu ne bana bandi ba bwanga abafika mu Yelusalema. Waenda ku tempelo, mwanda wa kutala bidi mokwikadile kyolwa’kya. Dyalelo katadilepo’tu enka tempelo, ino walonga ne kintu kiifwene na kyaalongele myaka isatu kunyuma ku ngalwilo kwa Pashika wa mu 30 Yesu ke mwiye. (Yoano 2:14-16) Uno musunsa, Yesu wapangila panja “boba badi bapoteja ne kupota bintu mu tempelo, wakuvumika mameza a badi bashintula lupeto ne bibasa bya boba badi bapoteja bankunda.” (Mako 11:15) Wapeleja ne muntu ense wa mu kibundi uselele kintu kupityila mu lubanza lwa tempelo.
Mwanda waka Yesu walonga kino kilongwa kisumininwe ku bantu beshinta lupeto ne bapoteja banyama mu tempelo? Aye mwine amba: “Le kekilembelwepo amba, ‘Njibo yami ikatelwa bu njibo ya milombelo ya mizo yonso’? Ino banwe mubeyalamuna ke mutá wa batubwalāla.” (Mako 11:17) Waite bano bantu bu batubwalāla mwanda bakandijanga lupoto ku boba bāya kupota banyama ba kwela bu bitapwa. Yesu wamone bilongwa’bya bu manyengenyenge, nansha bwivi.
Babitobo bakulu, basonkeji ba musonko, ne bakata ba bantu pa kwivwana byalonga Yesu, po pene abalonga bukomo bwa kukimba kumwipaya. Ino kudi kyebakoleja. Kebamwenepo mwa kwipaila Yesu, mwanda bantu aba kebo bāya’nka kwiya mwanda wa kumwivwana.
Mu bantu baile ku Pashika, kemudipo enka Bayuda kete ino i ne boba ba kwalamuka, betabije mutōtelo wa Bayuda. Mo badi mudi Bangidiki baile kutōta ku masobo. Abafwena Fidipa, padi i mwanda abakokwe na dijina dyandi dya Bangidiki, abamulombe bemone na Yesu. Fidipa kamwenepo biyampe pa bubinga bobamukimbila, o mwanda wakesambe na Andele. Abo bonso bubidi abakasapwila’mo Yesu, ukidi padi ku tempelo.
Yesu byayukile amba kubamushadila’tu mafuku matyetye afwe, nanshi kino ke kitatyipo kifwaninwe kya kusaka kusangaja bantu ne kukimba bantu bamuvudile. Walondolola bano batumibwa babidi na kyelekejo amba: “Nsá ibabwana ya Mwanā muntu kutumbijibwa ntumbo. I binebine nemulombola’mba, shi museke wa ñano keuponenepo pa nshi kadi keufwilepo, nabya ukekala’nka museke umo; ino shi ubafu, nankyo ukapa bipa bingi.”—Yoano 12:23, 24.
Museke umo wa ñano umweka bu kakintu ka mvubu mityetye. Ino shi ubapone panshi kadi “ubafu,” ubwanya kumena ne mwenda mafuku wapa bisampo bingi bya ñano. Mo monka ne Yesu nandi i muntu mubwaninine. Ino shi ashale wa kikōkeji kudi Leza kufika ne ku lufu, ukekala ke dishinda dya kumwena’mo bavule būmi bwa nyeke badi na mutyima umo onka wa kwipāna. O mwanda Yesu wanena’mba: “Yewa ense usenswe būmi bwandi wibonakanyanga, ino yewa ushikilwe būmi bwandi mu ino ntanda ukebulama mwanda wa būmi bwa nyeke.”—Yoano 12:25.
Yesu kelangilangapo’nka aye mwine, mwanda wanena’mba: “Shi muntu usaka kuñingidila, nabya anonde, kadi kokwa kondi, ne mwingidi wami mwine ukekala konka. Shi muntu usaka kuñingidila, Tata ukamulēmeka.” (Yoano 12:26) Ino shayo yo mpalo! Boba balēmekibwe na Shandi bakekala bapwani na Kidishitu mu Bulopwe.
Yesu pa kulangulukila mu ñeni masusu makatampe asa kususuka ne lufu lubi lumutengēle, wanena’mba: “Pano ami navutakanibwa, lelo nene namani? Tata, mpandije ku ino nsá.” Inoko Yesu kakimbengapo kupela kufikidija kiswa-mutyima kya Leza. Wabweja’ko amba: “Inoko, kino e kyonaidile pa ino nsá.” (Yoano 12:27) Yesu witabije byonso bimulomba Leza, kubadila’mo ne lufu lwandi lwa bu kitapwa.
-
-
Bayuda Abaivwana Diwi Dya Leza—le Basa Kulombola Lwitabijo?Yesu—Dishinda, Bubine, ne Būmi
-
-
SHAPITA 104
Bayuda Abaivwana Diwi Dya Leza—le Basa Kulombola Lwitabijo?
BAVULE ABAIVWANA DIWI DYA LEZA
MWANDA UKATYIBILWA’PO BANTU MAMBO
Yesu wisamba ya kufwena kwa lufu lwandi padi ku tempelo Dya Mwanzo, Nisane 10. Byakambakena ntumbo ya Leza, Yesu wanena’mba: “Tata, tumbija dijina dyobe.” Ebiya kwivwana diwi dikatampe dibatambe mūlu amba: “Neditumbija kadi nkeditumbijanga dikwabo.”—Yoano 12:27, 28.
Bantu badi’ko abazakala. Bamo abalanga’mba i mukungulo. Bakwabo nabo amba: “Mwikeulu wesambe nandi.” (Yoano 12:29) Ino i Yehova mwine obaivwana wisamba! Kadi uno ke musunsapo umbajinji waivwana bantu diwi dya Leza pa mwanda wa Yesu.
Myaka isatu ne kipindi kunyuma, pabatyijibwe Yesu, Yoano Mubatyiji waivwene Leza unena padi Yesu amba: “Uno’u i wami Mwana, muswedibwe, ondoelelwe.” Mwenda mafuku, kupwa kwa Pashika ya mu 32 Yesu ke mwiye, Yesu washintyile ku meso a ba Yakoba, Yoano, ne Petelo. Bano bantu basatu baivwene Leza unena’mba: “Uno’u i wami Mwana, muswedibwe, ondoelelwe. Mwivwanei.” (Mateo 3:17; 17:5) Ino pano uno ke musunsa wa busatu, wesamba Yehova bantu bavule bevwene!
Yesu wanena’mba: “Dino diwi kediilepo pa mwanda wami, ino i pa mwanda wenu.” (Yoano 12:30) Dibalombola’mba bine aye i Mwanā Leza, Meshiasa wālailwe.
Kadi, būmi bwa kikōkeji bwa Yesu i bulete kimfwa kya muswelo ufwaninwe kwiendeja bantu ne kubingija amba Satana Dyabola, mulopwe wa ino ntanda, ufwaninwe kwipaibwa. Yesu wanena’mba: “Pano kudi kutyiba mambo a ino ntanda; pano mulopwe wa ino ntanda usa kwelwa panja.” Lufu lwa Yesu lwafwena ke kukankalwapo ino i bushindañani bwandi. Namani le? Washintulula’mba: “Ino ami, ponkatululwa mu ino ntanda, nkakokela bantu ba miswelo yonso kondi.” (Yoano 12:31, 32) Yesu ukakokela bantu kwadi ne kwibashitwila dishinda dya kumona būmi bwa nyeke kupityila ku lufu lwandi pa mutyi.
Yesu pa kunena’mba, “ponkatululwa,” kibumbo kibanena’mba: “Twaivwene mu Bijila’mba Kidishitu ukekala’ko nyeke. I namani abe unena’mba Mwanā muntu ufwaninwe kutululwa? Le Mwanā muntu’ye i ani?” (Yoano 12:34) Nansha byobemwena buno bukamoni bonso, kubadila’mo ne kwivwana diwi dya Leza mwine, bavule mobadi kebetabijepo amba Yesu i Mwanā muntu wa bine, Meshiasa wālailwe.
Monka mwalongele Yesu dikwabo, ne pano wetela bu “kitōkeji.” (Yoano 8:12; 9:5) Wasoñanya kibumbo amba: “Kitōkeji kikidi umbukata mwenu kitatyi kityetye. Nangai pano pomukidi na kitōkeji, kutyina’mba fukutu yakemutādila . . . Pano pomukidi na kitōkeji, lombolai lwitabijo mu kitōkeji, amba mwikale bana ba kitōkeji.” (Yoano 12:35, 36) Penepo Yesu wekokela kufula, mwanda Nisane 10 ke difukupo dyandi dya kufwa. ‘Ukatululwa’ pa Pashika wa Nisane 14—pasa kupopwa ku mutyi.—Ngalatea 3:13.
Shi tujokele kunyuma mu mwingilo wa Yesu, tukamona patōka’mba bupolofeto bwashilwile kufikidila papelele Bayuda kwitabija mwadi. Isaya wālaile amba meso a bantu akasabibwa ne mityima yabo ikōma pototo kutyina’mba bakalamuka babelulwe. (Isaya 6:10; Yoano 12:40) Bine Bayuda bavule abaūmija nshingo na kupela bukamoni bulombola’mba Yesu ye Mukūdi wālailwe, dishinda ditwala ku būmi.
Nikodema, Yosefa mwine Adimatea, ne bendeji bakwabo bavule ‘baikele na lwitabijo’ mudi Yesu. Ino le bakalama lwitabijo’ni nansha bakajokela kunyuma kutyina kupangwa mu shinankonka nansha amba mwanda “basenswe ntumbo ya bantu”?—Yoano 12:42, 43.
Yesu washintulula bine bilombwa pa kwitabija mwadi amba: “Yewa ense udi na lwitabijo mudi ami, kadipo na lwitabijo enka mudi ami kete, aa, ino i ne mudi yewa wantumine.” Bubine Leza bwaāpele Yesu kufundija, bwine bufundija Yesu ne pano i bwa kamweno, bubamulengeja anene amba: “Yewa ense umfutulula ne kutambula binenwa byami mpika udi na wa kumutyibila mambo. Kinenwa kyonesamba kyo kikamutyibila mambo mu difuku dya mfulo.”—Yoano 12:44, 45, 48.
Kupwa Yesu wafudija na kunena’mba: “Nkisambangapo na ñeni ya ami mwine, ino Tata mwine wauntumine i mumpe mbila ya bya kunena ne bya kwisamba. Kadi ndyukile amba mbila yandi bo būmi bwa nyeke.” (Yoano 12:49, 50) Yesu uyukile amba panopano ponka usa kumwanga mashi andi a būmi bu kitapwa pa mwanda wa bantu badi na lwitabijo mwadi.—Loma 5:8, 9.
-