JUANPA ÑAUPAJ KAJ CARTAN
1 Noqaykoqa qhelqamushayku kausayta qoj palabramanta,+ mayqenchus qallariymantapacha karqa chaymanta, mayqentachus uyarerqayku, mayqentachus ñawisniykuwan rikorqayku, mayqentachus qhawarqayku, makisniykuwantaj llankharerqayku chaymanta. 2 Wiñay kausayqa noqaykuman rejsichisqa karqa. Noqaykutaj chay wiñay kausayta+ rikorqayku, qankunamantaj chaymanta sutʼinchashayku,+ willashaykutaj. Chay wiñay kausayqa Tata Diosmanta jamun, noqaykumantaj rejsichisqa karqa. 3 Qankunamanpis willashayku imatachus rikusqaykuta, imatachus uyarisqaykutapis,+ qankunapis noqaykuwan ujchasqa kanaykichejpaj. Noqaykoqa ujchasqa kayku Tata Dioswan Wawan Jesucristowanpis.+ 4 Kay imasta qhelqamuyku mayta kusikunanchejpaj.
5 Jesusqa kayta willawarqayku, chaytataj qankunamanpis willamushayku: Diosqa kʼanchaymin,+ nitaj ima laqhapis paypeqa kanchu. 6 Sichus “paywan ujchasqa kashanchej” nishaspa laqhapi purishanchej chayqa, llullakushanchej, nitaj cheqa kajman jinachu kausakushanchej.+ 7 Sitajchus kʼanchaypi purishanchej, imaynatachus Diospis kʼanchaypi kashan ajinata chayqa, ujkuna ujkunawan ujchasqa kashanchej, Wawan Jesuspa yawarnintaj tukuy juchamanta llimphuchawanchej.+
8 Sichus ninchej “mana juchayojchu kanchej” nispa chayqa, noqallanchejtaj chʼaukiyakushanchej,*+ cheqa kajtaj mana noqanchejpichu kashan. 9 Diosqa cheqa Dios, cheqantaj. Sichus juchasninchejta rimarinchej chayqa, payqa juchasninchejta perdonawasun, tukuy sajra ruwaykunamantataj llimphuchawasun.+ 10 Sichus ninchej “mana juchallikunchejchu” nispa chayqa, Diosta llullapaj qhawachishanchej, palabrantaj mana noqanchejpichu kashan.
2 Wawitasníy, kay imasta qhelqamushaykichej ama uj juchata ruwanaykichejpaj. Sitajchus mayqellanpis uj juchata ruwan chayqa, tiyapuwanchej uj yanapawajninchej,* paytaj Tata Dioswan kashan, chayqa Jesucristo,+ pichus cheqan kajta ruwan chay.+ 2 Jesusqa juchasninchejrayku+ jaywasqa karqa+ Dioswan allinyakunanchejpaj,* manataj juchasninchejraykullachu, manachayqa mundontinpi kaj runaspa juchasninkuraykupis.+ 3 Sichus kamachisqasninta kasukullasunpuni chayqa, sutʼita reparasunchej payta rejsisqanchejta. 4 Sichus pipis ninman “payta rejsini” nispa, kamachisqasnintataj mana kasunchu chayqa, chay runaqa llulla, cheqa kajtaj mana paypichu kashan. 5 Pichus palabranta kasun chayqa, paypimin Diospa munakuynenqa cheqamanta juntʼa kashan.+ Chayta ruwajtinchejqa sutʼi yachakonqa paywan ujchasqa kashasqanchej.+ 6 Paywan ujchasqa kashasqanta nejqa, kausanan tiyan imaynatachus Jesús kausarqa ajinata.*+
7 Munasqa hermanosníy, mana mosoj kamachisqatachu qhelqamushaykichej, manachayqa chay ñaupa kamachisqallata, mayqenchus qallariymantapacha tiyapusorqachej chayllata.+ Chay ñaupa kamachisqaqa, uyarerqankichejña chay palabra kashan. 8 Chaywanpis uj mosoj kamachisqata qhelqamushaykichej, mayqentachus pay juntʼarqa, qankunapis juntʼashallankichejtaj chayta. Imaraykuchus laqhaqa chinkapushanña, cheqa kaj kʼanchaytaj kʼanchashanña.+
9 Pichus kʼanchaypi kashasqanta nishaspa hermanonta chejnikun chayqa,+ laqhallapiraj kashan.+ 10 Pichus hermanonta munakojtaj kʼanchayllapipuni kashan,+ nitaj imapis paytaqa urmachenqachu. 11 Pichus hermanonta chejnikojtaj laqhapi kashan, laqhapitaj purishan,+ nitaj yachanchu maymanchus rishasqanta,+ ñawisninta laqhallataj ciegoyachisqanrayku.
12 Wawitasníy, qhelqamushaykichej paypa sutinrayku juchasniykichej pampachasqaña kasqanrayku.+ 13 Tatas, qankunaman qhelqamushaykichej, pichus qallariymantapacha karqa chayta rejsisqaykichejrayku. Jóvenes, qankunaman qhelqamushaykichej Diablota+ atipasqaykichejrayku. Juchʼuy wawitas, qankunamanpis qhelqamushallaykichejtaj Tata Diosta rejsisqaykichejrayku.+ 14 Tatas, qankunaman qhelqamuykichej, pichus qallariymantapacha karqa chayta rejsisqaykichejrayku. Jóvenes, qankunaman qhelqamuykichej kallpayoj kasqaykichejrayku,+ Diospa palabran sonqoykichejpi kasqanrayku,+ Diablotapis atipasqaykichejrayku.+
15 Ama kay mundota munakuychejchu, nitaj kay mundopi kaj imastapis.+ Pichus kay mundota munakojqa, mana Tata Diosta munakunchu.*+ 16 Kay mundopeqa tiyan: aychaj sajra munaynin,+ ñawispa rikusqanta munapayay,+ kapuyninmanta runaykachaypis.* Chay imasqa mana Tata Diosmantachu jamun, manachayqa kay mundomanta. 17 Chantapis kay mundoqa tukukapushan, munayninpis tukukapushallantaj,+ Diospa munayninta ruwajrí wiñaypaj kausanqa.+
18 Wawitasníy, qhepa kaj horaña, uyarinkichej jinataj anticristoqa* jamushan,+ kunanpis ashkha anticristosña rikhurimunku,+ chayrayku yachanchej qhepa kaj horaña kasqanta. 19 Paykunaqa noqanchej ukhumanta llojserqanku, nitaj noqanchej jinachu karqanku.+ Sichus noqanchej jina kankuman karqa chayqa, noqanchejwan khuska kashankuman karqa. Paykunatajrí llojserqanku mana tukuychu noqanchej jina kasqanku sutʼi kananpaj.+ 20 Qankunaqa ajllasqa karqankichej Diospa espiritunnejta,+ tukuyniykichejtaj cheqa kajta rejsinkichej. 21 Qhelqamuykichej, manamin cheqa kajta mana rejsisqaykichejraykuchu,+ astawanqa rejsisqaykichejrayku, nitaj ima llulla kajpis cheqa kajmanta rikhurisqanrayku.+
22 ¿Pitaj chay llullari? ¿Manachu chay llullaqa nin Jesusqa mana Cristochu kasqanta?+ Chaymin anticristoqa,+ pichus Tata Diosta, Wawantawan negan chay. 23 Pillapis Diospa Wawanta negajqa, mana Tata Diospa ñaupaqenpi allinpaj qhawasqachu kashan.+ Pitajchus Diospa Wawanpi creesqanta nejqa,+ Tata Diospa ñaupaqenpi allinpaj qhawasqa kashan.+ 24 Imatachus qallariymantapacha uyarisqaykichejqa sonqollaykichejpipuni kachun.+ Sichus qallariymantapacha chay uyarisqaykichej sonqollaykichejpipuni kanqa chayqa, qankunapis Diospa Wawanwan Tata Dioswanpis ujchasqallapuni kankichej. 25 Chantapis pay kikin kayta qonawanchejta nerqa: Wiñay kausayta.+
26 Kay imasta qhelqamuykichej, qankunata chʼaukiyayta* munajkunamanta. 27 Qankunataqa Dios espiritunwan ajllasorqachej,+ chay espirituntaj qankunapi kashan, manataj wajkunarajchu yachachisunaykichej tiyan. Paypa espiritonqa cheqapuni, nitaj llullachu, tukuy imatataj yachachishasunkichej.+ Yachachisusqaykichejman jina paywan ujchasqallapuni kaychej.+ 28 Kunanqa wawitasníy, paywan ujchasqallapuni kaychej, pay rikuchisqa kajtin mana manchachikuspa parlananchejpaj,+ nitaj pʼenqakuspa paymanta karunchakunanchejpaj, paypa kutimunan tiempopi.* 29 Sichus yachankichej pay cheqan kasqanta chayqa, yachallankichejtaj pillapis cheqan kajta ruwajqa, paypa wawan kasqanta.+
3 Reparaychej imaynatapunichus Tata Dios munakuwasqanchejta,+ Diospa wawasnin sutichasqa kananchejpaj.+ Wawasninpunitaj kanchej. Chayrayku kay mundomanta runasqa mana rejsiwanchejchu,+ Diosta mana rejsisqankurayku.+ 2 Munasqa hermanosníy, kunanqa Diospa wawasnin kanchej,+ jinapis manaraj yachakunchu imachus aswan qhepaman kananchejta.+ Yachanchejtaj pay rikuchisqa kajtenqa pay jina kananchejta, imaraykuchus rikusunchej imaynapunichus pay kasqanta. 3 Pichus paypi atienekojqa pay kikin llimphuchakun,+ imaynachus paypis llimphu kashan ajinata.
4 Pichus juchata ruwashallanpuni chayqa, Diospa leyninta pʼakishan. Juchaqa Diospa leyninta pʼakiymin. 5 Qankunaqa yachallankichejtaj Jesusqa juchanchejta llimphuchananpaj jamusqanta,+ manataj paypeqa ima juchapis kanchu. 6 Pichus paywan ujchasqallapuni kajqa, mana juchata ruwallanpunichu.+ Pichus juchata ruwayman yachasqa kajtaj, mana payta rikunchu, nitaj rejsinchu. 7 Wawitasníy, ama piwanpis chʼaukiyachikuychejchu.* Pichus cheqan kajta ruwajqa, cheqan runamin, imaynachus Jesuspis cheqan ajina. 8 Pichus juchata ruwallajpuneqa Diablomantamin, Diabloqa qallariymantapacha juchallikun.+ Chayrayku Diospa Wawanqa jamorqa Diabloj ruwasqasninta tukuchinanpaj.+
9 Pichus Diospa wawan kajqa, mana juchata ruwallanpunichu+ Diospa espíritu santon* paypi kasqanrayku, nitaj juchata ruwallanmanpunichu Diospa wawan kasqanrayku.+ 10 Kay jinamanta rejsinchej Diospa wawasninta, Diabloj wawasnintapis: Pichus mana cheqan kajta ruwajqa, manamin Diospa wawanchu. Hermanonta mana munakojpis, nillataj Diospa wawanchu.+ 11 Qallariymantapacha qankunaqa kay willayta uyarerqankichejña: Purajmanta munanakunanchej kasqanta.+ 12 Manataj Caín jinaqa kananchejchu tiyan, payqa Diabloj wawan kaspa hermanonta wañucherqa.+ Chanta, ¿imaraykú wañucherqari? Ruwasqasnin sajra kasqanrayku,+ hermanonpa ruwasqasnintaj cheqan karqa.+
13 Hermanosníy, ama tʼukuychejchu kay mundomanta runas chejnisojtiykichejqa.+ 14 Noqanchejqa kayta yachanchej: Wañusqa kasharqanchej,+ kunantaj kausashanchej hermanosninchejta munakusqanchejrayku.+ Pichus hermanonta mana munakojqa wañusqallaraj kashan.+ 15 Pichus hermanonta chejnikojqa runa wañuchi,+ qankunataj yachankichej ni mayqen runa wañuchipis wiñay kausayniyojchu kananta.+ 16 Kay jinamanta yachanchej imachus munakuy kasqanta: Jesucristoqa noqanchejrayku kausayninta jaywarqa,+ noqanchejpis hermanosninchejrayku kausayninchejta jaywanallanchejtaj tiyan.+ 17 Sichus pipis wajkunata yanaparinanpaj tiyapushajtin, hermanonta pisichikojta rikuspa mana khuyarikuyta munanchu chayqa, ¿imaynatataj nisunman Diosta munakusqantari?+ 18 Wawitasníy, hermanosninchejtaqa ama simillamantachu munakuna,+ astawanpis munakusqanchejqa ruwasqasninchejpi sutʼi yachakuchun,+ tukuy sonqotaj kachun.+
19 Ajinamanta yachasun cheqa kajmanta kasqanchejta, manataj iskayrayasunchu Dios munakuwasqanchejmanta. 20 Sonqonchej imallamantapis juchachawajtinchejqa, yuyarikuna Diosqa sonqonchejmanta aswan kuraj kasqanta, tukuy imatataj yachasqanta.+ 21 Munasqa hermanosníy, sonqonchej mana juchachawajtinchejqa, mana manchachikuspa Dioswan parlarikuyta atinchej.+ 22 Jinallataj imatapis paymanta mañakojtinchejqa, payqa qowasunpuni+ kamachisqasninta kasukusqanchejrayku, imachus payta kusichisqantapis ruwasqanchejrayku. 23 Kaytamin payqa kamachiwanchej: Wawan Jesucristoj sutinpi creenanchejta,+ purajmantataj munanakunanchejta,+ pay kamachiwasqanchejman jina. 24 Chantapis pichus kamachisqasninta kasukojqa Dioswan ujchasqa kashan, Diostaj paywan ujchasqa kashan.+ Qowasqanchej espiritunejtataj yachanchej noqanchejwan ujchasqa kashasqanta.+
4 Munasqa hermanosníy, ama ima willaytapis creellaychejchu,+ astawanpis allinta qhawariychej chay willaykuna Diosmantachus manachus kasqanta,+ ashkha llulla profetas kay mundopi rikhurisqanrayku.+
2 Kay jinapi yachankichej uj willay Diosmantachus manachus kasqanta: Sichus ima willayllapis sutʼinchanman Jesucristoqa runaman tukuspa jamusqanta chayqa, chay willaymin Diosmantaqa kashan.+ 3 Ima willaytajchus Jesús mana jamusqanta sutʼinchan chayqa, chay willayqa mana Diosmantachu kashan.+ Chayqa anticristoj* willaynin, qankunataj uyarerqankichejña chay imasta ninanta,+ kunantaj chay nisqanqa kay mundopi uyarikushan.+
4 Wawitasníy, qankunaqa Diosmanta kankichej, llulla profetastataj atiparqankichej,+ qankunawan ujchasqa kajqa aswan atiyniyoj,+ kay mundowan ujchasqa kajmanta nisqaqa.+ 5 Chay llulla profetasqa kay mundomanta kanku.+ Chayrayku kay mundopi kaj imasllamanta parlanku, kay mundomanta runastaj paykunata uyarinku.+ 6 Noqanchejqa Diosmanta kanchej. Pichus Diosta rejsejqa uyariwanchej.+ Pichus mana Diosmanta kajtaj mana uyariwanchejchu.+ Chay jinamanta reparanchej mayqen willaychus cheqan kasqanta, mayqen willaytajchus llulla kasqanta.+
7 Munasqa hermanosníy, purajmanta munanakunallapuni.+ Munakoyqa Diosmantamin, wajkunata munakojtaj Diospa wawan, Diostataj rejsin.+ 8 Wajkunata mana munakojqa mana Diosta rejsinchu, Diosqa munakuymin.+ 9 Kay jinamanta Diosqa munakuyninta rikuchiwarqanchej: Diosqa kʼata Wawanta*+ kay mundoman kachamorqa paynejta kausayta japʼinanchejpaj.+ 10 Kaymin munakoyqa: Diosqa Wawanta kachamorqa juchasninchejrayku jaywasqa kananpaj, ajinamanta Dioswan allinyakunanchejpaj.* Payqa chayta ruwarqa munakuwasqanchejrayku, manataj noqanchej munakusqanchejraykuchu.+
11 Munasqa hermanosníy, ajinatachus Dios munakuwarqanchej chayqa, noqanchejpis purajmanta munanakunallanchejtaj tiyan.+ 12 Diostaqa ni jaykʼaj pipis rikorqachu.+ Sichus purajmanta munanakullanchejpuni chayqa, Diosqa noqanchejpi kashan, munakuynintaj noqanchejpi juntʼa kashan.+ 13 Kay jinamanta yachanchej paywan ujchasqa kashasqanchejta, paytaj noqanchejwan ujchasqa kashasqanta: Espiritunta qowasqanchejrayku. 14 Chantapis noqayku kikin rikorqayku, willashaykutaj Tata Diosqa Wawanta kachamusqanta kay mundomanta runaspa salvajnin kananpaj.+ 15 Pichus tukuy sonqo nin “Jesusqa Diospa Wawan” nispa chayqa,+ Diosqa paywan ujchasqa kashan, paytaj Dioswan ujchasqa kashan.+ 16 Noqanchejtaj yachanchej, creenchejtaj Dios munakuwasqanchejta.+
Diosqa munakuymin.+ Pichus munakuspallapuni kausajqa, Dioswan ujchasqa kashan, Diostaj paywan ujchasqa kashan.+ 17 Chay jinamanta munakoyqa noqanchejpi juntʼa kashan, mana manchachikuspa juicio pʼunchaypi parlananchejpaj.+ Kay mundopeqa noqanchejpis Jesucristo jinallataj kanchej. 18 Munakuypeqa mana manchachikuy kanchu.+ Munakuywan juntʼa kayqa manchachikuyta ayqechin,* imaraykuchus manchachikoyqa ni imata ruwajta saqewanchejchu.* Chayrayku manchachikojqa manaraj munakuywan juntʼachu kashan.+ 19 Noqanchejqa munakunchej, Dios ñaupajta munakuwasqanchejrayku.+
20 Sichus pipis “Diosta munakuni” nishaspa hermanonta chejnikun chayqa, chay runaqa llulla.+ Sichus rikusqan hermanonta mana munakunchu chayqa,+ ¿imaynatataj munakunman mana rikusqan Diostari?+ 21 Payqa kayta kamachiwarqanchej: Pichus Diosta munakojqa hermanontapis munakullachuntaj.+
5 Pichus creen Jesusqa Cristo kasqanta chayqa, Diospa wawan.+ Pichus Diosta munakojqa, Diospa wawasnintapis munakullantaj. 2 Kay jinamanta yachanchej Diospa wawasninta munakusqanchejta:+ Diosta munakojtinchej, kamachisqasnintapis kasukojtinchej. 3 Diosta munakoyqa kamachisqasninta kasukuymin,+ kamachisqasninta kasukuytaj atina jinalla.+ 4 Pichus Diospa wawan kajqa, kay mundota atipan.+ Kay mundotaqa creesqanchejwan atipanchej.+
5 ¿Pitaj kay mundota atipanman?+ ¿Manachu Jesusqa Diospa Wawan kasqanta creejlla?+ 6 Jesucristomin yakunejta, yawarnejtataj jamorqa, manataj yakullawanchu jamorqa,+ manachayqa yakuwantaj yawarwantaj.+ Diospa espirituntaj chayta willashan,+ imaraykuchus Diospa espiritonqa cheqa kajta willan. 7 Kinsamin kanku willajkunaqa: 8 Diospa espiritun,+ yaku,+ yawar+ ima. Kinsantinkutaj ujllata willanku.
9 Noqanchejqa runaj willasqanta japʼikunchej, Diospa willasqantajrí aswan kurajmin. Diospuni Wawanmantaqa willashan. 10 Diospa Wawanpi creej runaqa chay willayta sonqonpi japʼikun. Diospi mana creej runataj Diosta llullapaj qhawachin,+ imatachus Dios Wawanmanta willasqanta mana creesqanrayku. 11 Kaymin chay willayqa: Diosqa wiñay kausayta+ qowanchej, chay kausaytaj Wawanpi kashan.+ 12 Diospa Wawanwan ujchasqa kajqa wiñay kausayniyoj. Diospa Wawanwan mana ujchasqa kajqa mana wiñay kausayniyojchu.+
13 Kay imasta qankunaman qhelqamuykichej, yachanaykichejpaj wiñay kausayniyoj kasqaykichejta,+ pikunachus Diospa Wawanpa sutinpi creenkichej chaykunaman.+ 14 Kaymin Diospi atienekusqanchejqa:+ Imatapis munayninman jina mañakojtinchejqa, pay uyariwanchej.+ 15 Sichus yachanchej imatapis mañakojtinchej uyarinawanchejta chayqa, yachallanchejtaj chay mañakusqanchejtapis japʼinanchejta, chay imasta paymanta mañakusqanchejrayku.+
16 Sichus pipis hermanonta rikunman mana wañuyman apaj juchata ruwashajta chayqa, Diosmanta mañapuchun, Diostaj kausayta qonqa.+ Chayqa mana wañuyman apaj juchata ruwajkunapaj. Tiyallantaj wañuyman apaj juchapis.+ Chay juchata ruwajpajqa noqa nini ama Diosmanta mañapunanta. 17 Mana cheqan ruwaykunaqa juchamin.+ Jinapis kallantaj mana wañuyman apaj juchapis.
18 Kayta yachanchej: Pichus Diospa wawan kajqa mana juchata ruwaspachu kan, astawanpis paytaqa Diospa Wawan* allinta qhawan,* Diablotaj ni imanayta atinchu.*+ 19 Yachanchej Diosmanta kasqanchejta, mundontintaj Diabloj makinpi kasqanta.+ 20 Yachallanchejtaj Diospa Wawan jamusqanta,+ paytaj allin yuyayta qowanchej cheqa Diosta rejsinanchejpaj. Wawan Jesucristonejta cheqa Dioswan ujchasqa kashanchej.+ Paymin cheqa Diosqa, wiñay kausaytaj.+ 21 Wawitasníy, karunchakuychej qhasi manakaj dioskunamanta.+
Chayri “engañakushanchej”.
Chayri “uj abogadonchej”.
Chayri “juchasninchejta pʼampananpaj”.
Griego parlaypeqa nin, “purinan tiyan imaynatachus purerqa ajinata”.
Chayri “mana Tata Dios payta munakunchu”.
Chayri “kapuyninmanta alabakuypis”.
Glosariopi anticristo nisqata leeriy.
Chayri “engañayta”.
Glosariopi Jesuspa kutimunan tiempo nisqata leeriy.
Chayri “engañachikuychejchu”.
Griego parlaypeqa nin, “mujun”.
Glosariopi anticristo nisqata leeriy.
Chayri “sapan Wawanta”.
Chayri “juchasninchejta pʼampananpaj”.
Chayri “wijchʼun”.
Chayri “jarkʼawanchej”.
Diospa Wawan nispaqa Jesucristomanta parlashan.
Chayri “jarkʼakun”.
Chayri “mana japʼiyta atinchu”.