Jehovah Ada N̄kopuyo Fo ke Akpan N̄kpọ
“Eyen mi, nyene ibuot, nyụn̄ dat mi esịt.”—MME N̄KE 27:11.
1. Nso idi ọsọ edu ke ererimbot mfịn?
EDU nda-ke-idem ye nsọn̄ibuot ẹdi ọsọ n̄kpọ ke ererimbot mfịn. Apostle Paul ama etịn̄ ntak oro edide ntre ke leta oro enye ekewetde ọnọ ẹsọk mme Christian ke Ephesus, ete: ‘Mbufo ẹkesan̄a ini kiet ko nte asan̄ade ekekem ye editịm n̄kpọ ererimbot emi, nte asan̄ade ekekem ye andikara odudu ofụm, kpa spirit oro anamde utom ke emi ke esịt nditọ ntụtutọn̄.’ (Ephesus 2:1, 2) Ih, Satan kpa Devil, “andikara odudu ofụm,” anam edu nsọn̄ibuot edidi ọsọ n̄kpọ ke ofụri ererimbot mfịn. Enye ama anam oro ke akpa isua ikie, ndien enye ke aka iso ndinam oro ifịk ifịk toto ke ini oro ẹkesiode enye ke heaven ẹduọk, oro edi ke n̄kpọ nte ini akpa ekọn̄ ererimbot.—Ediyarade 12:9.
2, 3. Mme ntak ewe ke nnyịn inyene ndikop uyo Jehovah?
2 Sia idide mme Christian, nnyịn imọfiọk ke odot ikop uyo Jehovah Abasi ke ofụri esịt sia enye edi Andibot nnyịn, Andinịm nnyịn uwem, edima Andikara ye Andinyan̄a nnyịn. (Psalm 148:5, 6; Utom 4:24; Colossae 1:13; Ediyarade 4:11) Nditọ Israel eyo Moses ẹma ẹfiọk ke Jehovah ekedi Andinọ mmimọ uwem ye Andinyan̄a mmimọ. Ntre, Moses ama ọdọhọ mmọ ete: “Mbufo ẹtịn̄ enyịn ndien ẹnam kpa nte emi Jehovah Abasi mbufo etemede mbufo.” (Deuteronomy 5:32) Ih, ama odot mmọ ẹkop uyo Jehovah. Edi, mmọ ẹma ẹsọsọp ẹsọn̄ ibuot ye Andikara mmọ.
3 N̄kopuyo nnyịn edi akpan n̄kpọ adan̄a didie ọnọ Andibot ofụri ekondo? Ini kiet Abasi ama ọdọn̄ prọfet Samuel ọkọdọhọ Edidem Saul ete: “N̄kopuyo ọfọn akan uwa.” (1 Samuel 15:22, 23) Ntak emi edide ntre?
Nte N̄kopuyo ‘Ọfọnde Akan Uwa’
4. Didie ke ikeme ndinọ Jehovah n̄kpọ?
4 Jehovah enyene kpukpru se nnyịn inyenede sia enye edi Andibot nnyịn. Sia edide ntre, nte odu n̄kpọ ndomokiet oro ikemede ndinọ enye? Ih, imekeme ndinọ enye ata ọsọn̄urua n̄kpọ. Nso idi oro? Nnyịn imekeme ndinyene ibọrọ nto item emi: “Eyen mi, nyene ibuot, nyụn̄ dat mi esịt, man n̄kụt se ndibọrọde owo eke osụn̄ide mi.” (Mme N̄ke 27:11) Nnyịn imekeme ndikop uyo nnọ Abasi. Okposụkedi oro mme idaha nnyịn ẹkpụhọrede inyụn̄ itode nsio nsio ebiet, nnyịn owo kiet kiet ndikop uyo nnọ Abasi ọyọbọrọ ubi ubi ikọ oro Satan kpa Devil eketịn̄de ete ke owo idisọn̄ọke ida ye Abasi ke ini osobode idomo. Nso ifet ke inyene ntem!
5. Esitie Andibot didie ke idem ke ini owo ọsọn̄de ibuot ye enye? Nọ uwụtn̄kpọ.
5 Mme ubiere oro inamde ẹbehe Abasi. Ayafịna enye edieke isọn̄de ibuot. Didie? Esibiak enye ndikụt owo ekededi anamde utọ ndisịme oro. (Psalm 78:40, 41) Yak idọhọ ke owo emi ọdọn̄ọde ikịm an̄wan n̄kụhọ imaha ndibet mme udia oro ẹkpande enye ẹte okûdia ke ufọn esie. Editie abiausọbọ oro ekerede aban̄a enye didie ke idem? Nnyịn imọfiọk ke esibiak Jehovah ke ini owo ọsọn̄de ibuot ye enye, koro enye ọfiọk utịp edifụmi mme ibet esie oro ẹnọde owo uwem.
6. Nso idin̄wam nnyịn ikop uyo Abasi?
6 Nso idin̄wam nnyịn owo kiet kiet ikop uyo Abasi? Ọfọn nnyịn owo kiet kiet iben̄e Abasi ọnọ nnyịn “esịt n̄kopitem,” kpa nte Edidem Solomon ekeben̄ede. Enye ekeben̄e utọ esịt oro ‘man etịm ọfiọk eti ye idiọk,’ onyụn̄ ekeme ndikpe ikpe nditọ Israel. (1 Ndidem 3:9, NW) Ana inyene esịt n̄kopitem man ikeme ndifiọk eti ye idiọk ke ererimbot emi edu nsọn̄ibuot edide ọsọ n̄kpọ. Abasi ọnọ nnyịn Ikọ esie, mme n̄wed ukpep Bible, mme mbono esop Christian, ye mbiowo oro ẹsede nnyịn enyịn man ikeme ndinyene esịt n̄kopitem. Ndi nnyịn ke idia ufọn nti ẹnọ emi?
7. Ntak emi Jehovah adade n̄kopuyo ke akpan n̄kpọ akan uwa?
7 Ntem, ti ke Jehovah ama ebebem iso anam ikọt esie ke eset ẹfiọk ke n̄kopuyo akakam edi akpan n̄kpọ akan mme uwa unam. (Mme N̄ke 21:3, 27; Hosea 6:6; Matthew 12:7) Ntak ekedide ntre ke ini edide Jehovah ke idemesie okowụk ikọt esie ete ẹwa uwa? Ọfọn, nso idi uduak owo emi awade uwa? Ndi enye awa uwa oro man enem Abasi esịt? Mîdịghe, ndi enye akam anam oro sia ẹdọhọde ẹnam ntre? Edieke owo emi atuakde ibuot ọnọ Abasi enen̄erede oyom ndinem Abasi esịt, enye ayanam kpukpru ewụhọ Abasi. Uwa unam inyeneke ufọn inọ Abasi, edi enye enen̄ede ada n̄kopuyo nnyịn ke akpan n̄kpọ.
Uwụtn̄kpọ Oro Ekpepde Nnyịn N̄kpọ
8. Ntak emi Abasi ekesịnde Saul nte edidem-e?
8 Mbụk Bible oro aban̄ade Edidem Saul enen̄ede owụt nte n̄kopuyo edide akpan n̄kpọ. Saul ama osụhọde idem ke ini enye ọkọtọn̄ọde ndikara, onyụn̄ ‘ese idem esie ke ekpri.’ Edi nte ini akakade, ntan̄idem ye idiọk ekikere ẹma ẹtọn̄ọ ndidia enye idem. (1 Samuel 10:21, 22; 15:17) Ini kiet, Saul ekenyene ndikan̄wana ye mbon Philistine. Samuel ama ọdọhọ enye ebet man imọ idi idiwa uwa inọ Jehovah inyụn̄ iteme enye se akpanamde. Nte ededi, Samuel ikọsọpke idi nte ẹkekerede, ndien mme owo ẹma ẹtọn̄ọ ndisuana. Ke Saul okụtde emi, enye ama ‘ọfọp edifọp uwa.’ Emi ikenemke Jehovah esịt. Ke Samuel ama ekedi ke akpatre, Saul ama odomo ndiwụt ke imọ ikọsọn̄ke ibuot ke ndidọhọ ke imọ ‘ikọsọn̄ esịt’ iwa edifọp uwa man ikpe Jehovah ubọk sia Samuel akanamde ubịghi. Ediwa uwa oro ekedi akpan n̄kpọ ọnọ Edidem Saul akan enye nditie mbet man Samuel ediwa uwa oro nte ẹkedọhọde enye. Samuel ama ọdọhọ enye ete: “Afo amanam ndisịme n̄kpọ: afo ukunịmke ewụhọ Jehovah Abasi fo, emi enye okowụkde fi.” Saul ama ataba ubọn̄ esie sia ọkọsọn̄de ibuot ye Jehovah.—1 Samuel 10:8; 13:5-13.
9. Didie ke Saul ekesisọn̄ ibuot ye Abasi?
9 Nte Saul ama ekpep n̄kpọ oto se iketịbede oro? Baba! Ekem, Jehovah ama ọdọhọ Saul osobo idụt Amalek, emi ẹkedide ẹdin̄wana ye nditọ Israel ini kiet ko ke unana ntak. Ikanaha Saul enịm kpak ufene mmọ uwem. Enye ama okop uyo Jehovah ke ‘ndisuan Amalek, ọtọn̄ọde ke Havilah tutu esịm Shur.’ Ke ini Samuel ekedide edisobo ye Edidem Saul, Saul ama okop inemesịt ke ndikakan onyụn̄ ọdọhọ ete: “Jehovah osụk ọdiọn̄ fi: mma nnam ke uyo Jehovah.” Edi, okposụkedi oro ẹkedọhọde mmọ ẹsobo kpukpru n̄kpọ, Saul ye ikọt esie ẹma ẹnịm Edidem Agag uwem ye “n̄kpri ufene, ye enan̄ eke ẹdide nti, ye eke orụk efen, ye nditọ-erọn̄, ye kpukpru se ifọnde.” Edidem Saul ama odomo ndiwụt ke imọ ikọsọn̄ke ibuot ke ndidọhọ ete: ‘Mbonekọn̄ ẹkekpọn̄ n̄kpri ufene ye enan̄ eke ẹfọnde, man ẹwa uwa ẹnọ Jehovah Abasi fo.’—1 Samuel 15:1-15.
10. Nso ke Saul mîkamaha ndikpep?
10 Do ndien ke Samuel ọkọdọhọ Saul ete: “Nte edifọp uwa ye uwa emem enem Jehovah esịt nte edikop uyo Jehovah? Sese n̄kopuyo ọfọn akan uwa, n̄kpan̄utọn̄ onyụn̄ ọfọn akan ikpọn̄ okukịm.” (1 Samuel 15:22) Sia Jehovah ekebierede ke ẹkenyene ndisobo mme unam oro, mmọ ikodotde ndida n̄wa uwa.
Kop Uyo ke Kpukpru N̄kpọ
11, 12. (a) Didie ke Jehovah ese ukeme oro isịnde ndituak ibuot nnọ enye? (b) Didie ke owo ekeme ndibian̄a idemesie n̄kere ke imọ ke inam uduak Abasi ke adan̄aemi edide enye akam ọsọn̄ ibuot?
11 Enem Jehovah didie ntem ndikụt mme asan̄autom esie emi ẹsọn̄ọde ẹda kpa ye ukọbọ, ẹtan̄ade Obio Ubọn̄ kpa ye oro mme owo mînyeneke udọn̄, ẹsinyụn̄ ẹdụkde mme mbono esop kpa ye oro mmọ ẹnyenede ndinam utom ọkpọsọn̄ man ẹnyene se ẹdade ẹdu uwem! Nnyịn ndikop uyo esie ke mme akpan n̄kpọ eke spirit ntre adat enye esịt! Jehovah enen̄ede ama ukeme oro isịnde ituak ibuot inọ enye edieke inamde ntre ke ntak oro imade enye. Mme owo ẹkeme ndifụmi ọkpọsọn̄ utom oro inamde, edi Abasi esidara onyụn̄ eti enọ ofụri esịt oro nnyịn inọde enye.—Matthew 6:4.
12 Nte ededi, man inen̄ede inem Abasi esịt, ana ikop uyo inọ enye ke kpukpru n̄kpọ. Nnyịn ikpedehedei ibian̄a idem nnyịn ikere ke imekeme ndifụmi ndusụk ibet Abasi adan̄a nte isụk ikade iso inam mme n̄kpọ eken oro enye ọdọhọde. Ke uwụtn̄kpọ, owo ekeme ndibian̄a idemesie n̄kere ke adan̄a nte imọ isụk ikade iso isịn idem ke edinam utuakibuot Abasi, enye idibiomke imọ ikpe edieke imọ inamde oburobụt ido m̀mê ikpọ idiọkn̄kpọ eken. Nso ndudue ke oro ekpedi ntem!—Galatia 6: 7, 8.
13. Didie ke ẹkeme ndidomo nte ikopde uyo inọ Jehovah idem ke ini idude ikpọn̄?
13 Ntem, nnyịn imekeme ndibụp idem nnyịn ite: ‘Nte ami ke n̄kop uyo Jehovah ke mme edinam mi eke usen ke usen, idem ke mme n̄kpọ oro ẹtiede nte ọkpọkpọ mbubehe?’ Jesus ọkọdọhọ ete: “Owo eke anamde akpanikọ ke ata ekpri n̄kpọ anam akpanikọ n̄ko ke akamba n̄kpọ, owo eke onyụn̄ akwan̄ade ke ata ekpri n̄kpọ akwan̄a n̄ko ke akamba n̄kpọ.” (Luke 16:10) Nte nnyịn ke ‘isan̄a ke esịt eke ọfọnde ama’ idem ke ‘esịt ufọk nnyịn,’ emi mbon en̄wen mîkwe? (Psalm 101:2) Ih, ẹkeme ndidomo nsọn̄ọnda nnyịn idem ke ini idude ke ufọk nnyịn. Ke ediwak idụt emi ẹnyenede kọmputa barasuene, enen̄ede emem utom ndise oburobụt ndise. Isua ifan̄ ko ke edem, owo ikpekemeke ndise utọ ndise oro ibọhọke enye aka mme itie unọ idem inemesịt oro ẹsisiode mme utọ ndise oro. Nte nnyịn iyokop item inyụn̄ iti ikọ Jesus emi: “Owo ekededi eke owụkde enyịn ese n̄wan tutu udọn̄ idan̄ edemede enye, enye esesịn efịbe ama ke esịt esie ye enye”? Ih, nte nnyịn iyesịn ndikam nsese oburobụt ndise? (Matthew 5:28; Job 31:1, 9, 10; Psalm 119:37; Mme N̄ke 6:24, 25; Ephesus 5:3-5) Nso kaban̄a edinam TV oro ọyọhọde ye afai? Nte nnyịn ‘imasua owo eke amade afai’ kpa nte Abasi nnyịn asuade? (Psalm 11:5) Mîdịghe, nso kaban̄a edida ọkpọsọn̄ mmịn mbe ubọk ke ini idude ikpọn̄? Bible akpan ukpammịn onyụn̄ odụri mme Christian utọn̄ ete ẹkûdụk ufụn ẹnọ “ediwak mmịn.”—Titus 2:3; Luke 21:34, 35; 1 Timothy 3:3.
14. Ke mme usụn̄ ewe ke nnyịn ikeme ndikop uyo nnọ Abasi ke mme n̄kpọ ẹban̄ade okụk?
14 N̄kpọ en̄wen oro oyomde inen̄ede ikpeme edi ke n̄kpọ aban̄ade okụk. Ke uwụtn̄kpọ, nte nnyịn iyetiene ibuana ke mme ndutịm usọp usọp uforo oro abuanade udia n̄wo? Nte ọdọn̄ nnyịn ndinam mme n̄kpọ oro ibet akpande mbak idikpe tax? Mîdịghe, nte nnyịn imesikop item emi ọdọhọde ‘inọ kpukpru owo se idide udeme mmọ, ikpe tax ke ofụri esịt inọ owo eke oyomde ndibọ tax’?—Rome 13:7.
Ndikop Uyo ke Ntak Ima
15. Ntak emi afo anamde mme ewụhọ Jehovah?
15 Ndikop uyo Abasi esida edidiọn̄ edi. Ke uwụtn̄kpọ, edieke ifepde un̄wọn̄ m̀mê sika, idu edisana uwem, inyụn̄ ida iyịp nte edisana n̄kpọ, imekeme ndifep ndusụk udọn̄ọ. Ke adianade do, edieke idade item Bible isịn ke edinam ke mme n̄kpọ eken, oro ekeme ndin̄wam nnyịn inyene se idiade, iwọrọ eti etop, m̀mê ikop inem uwem ke ubon. (Isaiah 48:17) Ẹkeme ndidọhọ ke mme utọ ufọn oro ẹdi edidiọn̄ oro owụtde ke esịne ifiọk ndinịm ibet Abasi. Kpa ye oro, ata akpan ntak oro anamde ikop uyo Jehovah edi sia imade enye. Nnyịn inamke n̄kpọ Abasi sia inyenede se idiade ito oro. (Job 1:9-11; 2:4, 5) Abasi ayak nnyịn imek ndikop uyo nnọ owo ekededi oro iyomde. Nnyịn imek ndikop uyo Jehovah sia iyomde ndinem enye esịt nnyụn̄ nnam se inende.—Rome 6:16, 17; 1 John 5:3.
16, 17. (a) Didie ke Jesus okosụk ibuot ọnọ Abasi ke ntak ima ofụri esịt? (b) Didie ke ikeme ndikpebe Jesus?
16 Jesus ama enịm mfọnn̄kan uwụtn̄kpọ ke ndikop uyo Jehovah sia amade Enye ke ofụri esịt. (John 8:28, 29) Jesus ama “ekpep nsụkibuot oto ke ndutụhọ oro enye okokụtde” ke ini okodude ke isọn̄. (Mme Hebrew 5:8, 9) Didie? Jesus ama “osụhọde idem onyụn̄ akabade osụk ibuot tutu osụn̄ọ ke n̄kpa, ih, n̄kpa ke eto ndutụhọ.” (Philippi 2:7, 8) Okposụkedi oro edide ke Jesus ama ososụk ibuot ke heaven, enye ama osobo idomo nsụkibuot mi ke isọn̄. Nnyịn imenịm ke Jesus odot ke kpukpru usụn̄ ndidi Akwa Oku nnọ nditọete esie eke spirit nnyụn̄ ndi nnọ mbon eken oro ẹnịmde ke akpanikọ.—Mme Hebrew 4:15; 1 John 2:1, 2.
17 Nso kaban̄a nnyịn? Nnyịn imekeme ndikpebe Jesus ke ndinam uduak Abasi edi akakan n̄kpọ ke uwem nnyịn. (1 Peter 2:21) Nnyịn ke idem nnyịn imekeme ndikop uyụhọ edieke ima oro inyenede inọ Jehovah anamde nnyịn inịm mbet esie, idem ke ini isobode idomo nsọn̄ibuot. (Rome 7:18-20) Emi abuana nditiene ndausụn̄ mbon oro ẹdade usụn̄ ke utuakibuot akpanikọ, kpa ye oro mmọ ẹdide unana mfọnmma. (Mme Hebrew 13:17) Enen̄ede edi akwa n̄kpọ ke enyịn Jehovah edieke ikopde uyo esie ke ini idude ikpọn̄.
18, 19. Nso ididi utịp edieke isụkde ibuot inọ Abasi ke ofụri esịt?
18 Mfịn, nnyịn ndikop uyo Jehovah ekeme ndibuana ndiyọ ukọbọ man isọn̄ọ ida ye Jehovah. (Utom 5:29) N̄ko, ndikop uyo Jehovah ke ndikwọrọ ikọ nnyụn̄ n̄kpep mme owo n̄kpọ oyom iyọ tutu esịm utịt editịm n̄kpọ emi. (Matthew 24:13, 14; 28:19, 20) Oyom ime man ika iso isop idem ọtọkiet ye nditọete nnyịn, kpa ye edide ke imekeme ndisobo mfịghe oro otode ererimbot. Edima Abasi nnyịn enen̄ede ọfiọk ukeme oro isịnde ndikop uyo esie ke mme utọ idaha oro. Nte ededi, man inen̄ede ikop uyo Abasi, ana in̄wana ye idiọk udọn̄ nnyịn inyụn̄ ifep se idiọkde, edi inen̄ede ima se ifọnde.—Rome 12:9.
19 Edieke inamde n̄kpọ Jehovah ke ima ye eti esịt, ‘enye ọyọnọ nnyịn emi isịnde ifịk iyom enye utịp.’ (Mme Hebrew 11:6) Oyom inam n̄waidem oro odotde, edi idụhe se inemde Jehovah esịt ikan ndinen̄ede n̄kop uyo esie sia imade enye.—Mme N̄ke 3: 1, 2.
Didie ke Afo Ọkpọbọrọ?
• Ntak emi ikemede ndidọhọ ke imenyene se ikpọnọde Jehovah?
• Mme ndudue ewe ke Saul akanam?
• Didie ke afo ekeme ndiwụt ke imọ imenịm ke n̄kopuyo ọfọn akan uwa?
• Nso inam fi okop uyo Jehovah?
[Ndise ke page 26]
Didie ke abiausọbọ oro ekerede aban̄a edise owo udọn̄ọ oro ofụmide se enye ọdọhọde enye anam?
[Ndise ke page 28]
Nso ikanam Jehovah ayat esịt ye Edidem Saul?
[Mme ndise ke page 30]
Nte afo ke okop uyo ọnọ Abasi idem ke ini odude ikpọn̄ ke ufọk fo?