Mauzyo Yano Aakabelenga Yakauzya
Kalemba wa Mapinda 30:18,19 walanzile ati “mipitile ya monsi uku mukazyana” ‘yamupezizye sana mano.’ Uzye walozizye mwi?
Antu aingi yakaelenganya sana pali vino ivikomo vii vikapiliula, ukwikako sile na yamwi aasambilila sana pali Baibo. Amazwi yonsi aya umu vikomo vii, muli Baibo wa Malembo ya Nsi Ipya yakati: “Kwaya ivintu vitatu ivikampezya sana mano, nupya kwaya ivintu 4 vino nsiuvwikisha: Vino lyang’anda akapapuka umwi yulu, vino inzoka ikapita api we, vino iciwato cikapita pali yemba, ni mipitile ya monsi uku mukazyana.”—Mapi. 30:18, 19.
Mpiti, twamanyile ukuti amazwi aakuti “mipitile ya monsi uku mukazyana” yalozyanga uku vintu iviipe. U mulandu ci? Ivikomo vyuze umu cipande cii vyalanda pa vintu iviipe ivisilanda ati “casila.” (Mapi. 30:15, 16) Nupya icikomo 20 cikalanda pa “mwanaci umucende” aakalanda ukuti pasi iciipe icili consi cino watacita. Fwandi twelenganyanga ukuti wakwe vino lyang’anda akapapuka umwi yulu, vino inzoka ikapita api we, na vino iciwato cikapita pali yemba ukwaula ali wensi ukumanya, ali vino nu monsi angacita vimwi ukwaula ukuti muntu ali wensi amanye vino watacita. Fwandi ukulingana na vii, twamanyile ukuti amazwi aakuti “mipitile ya monsi uku mukazyana” yalozyanga uku vintu iviipe, kuli kuti vino umonsi angalyombeleka umukazyana pakuti alaale nawe ukwaula ukuti umukazyana amanye.
Lelo kwaya ivisinka ivyalenga tusininkizye ukuti ivikomo vii vikalanda pa vintu ivisuma. Kalemba walanda sile pa vintu ivyamuzungwishe nu kumupezya mano.
Ivyalembwa vya mpiti ivya mu Ciebele navyo vikalangilila ukuti vikomo vii vikalanda pa vintu ivisuma. Ukulingana ni buku lyakuti Theological Lexicon of the Old Testament, mazwi aa Ciebele kuno yasenula amazwi akuti “ivikampezya sana mano” aaya pa Mapinda 30:18 “yakalangilila ivintu vya kuzungusha nanti ivintu ivikuloleka ukuti vitanga vicitike.”
Pulofesa Crawford H. Toy uwa pa Harvard University umu United States, nawe walanzile ukuti ivikomo vii ivya muli Baibo visilanda pa vintu iviipe. Watiile: “Kalemba walondanga ukulondolola pali vino ivintu vii vyaya ivya kuzungusha.”
Fwandi icilinga ukuzumila ukuti mazwi aaya pa Mapinda 30:18, 19 yakalanda pa vintu ivisuma nupya ivya kuzungusha. Nupya wakwe kalemba wakwe Baibo, naswe kwene tukazunguka, vino lyang’anda akapapuka, vino inzoka ikapita api we, na vino iciwato cikapita pali yemba, alino na vino umonsi nu mwanaci yakatemwana nu kutwalilila ukuya ni nsansa capamwi