A O Ka Ikanya Bibela?
FA O ne o ka sela Bibela, a o ne o tla lebelela gore o bone papetlana ya ledi? Go tweng ka papetlana eno ya ledi la selefera ya bogologolo?
Batho ba bantsi ba leba Bibela e le buka fela ya bogologolo e e bolelelang batho dikgang tse di monate le go ba tlhomela melao e e siameng ya boitsholo. Mme, ga ba dumele gore dipego tsa Bibela ke hisitori ya boammaaruri, ka jalo ga ba e tseye e le Lefoko la Modimo. Lefa go ntse jalo, go na le bosupi jo bontsi jo bo supang gore Bibela e boammaaruri. Papetlana eno ya ledi (e o e bonang fano e godisitswe) ke se sengwe sa dikai tse di molemo tsa seno. Mokwalo wa yone wa reng?
Papetlana eno ya ledi e ne ya dirwa kwa Tarsus, motse o o kwa borwabotlhaba jwa se gompieno e leng Turkey. Papetlana eno ya ledi e ne ya dirwa ka nako ya fa go ne go busa molaodi wa Peresia ebong Mazaeus mo lekgolong la bone la dingwaga B.C.E. E mo tlhalosa fa e le molaodi wa kgaolo “E E kwa Moseja ga Noka,” eleng Noka ya Euferatese.
Mme gone ke ka ntlha yang fa polelwana eno e kgatlha? Ke ka gonne o tla fitlhela tlhaloso e e ntseng jalo le mo Bibeleng ya gago. Esere 5:6–6:13 e bolela kaga go kwalelana ga kgosi Dario wa Moperesia le molaodi yo o neng a bidiwa Tattenai. Kgang e ne e le gore Bajuda ba age tempele ya kwa Jerusalema sesha. Esere e ne e le setswerere mo go kwalololeng Molao wa Modimo mme ka jalo o ka solofela gore a tlhalose dilo fela jaaka di ne di ntse ebile a bua boammaaruri mo go se a neng a se kwala. O tla lemoga mo go Esere 5:6 le 6:13 gore o ne a bitsa Tattenai a re ke “molaodi oa kwa moseya ga noka.”
Esere o ne a kwala seno mo e ka nnang ka 460 B.C.E., dingwaga di ka nna 100 pele papetlana eno e dirwa. Ee, go na le batho ba ba ka nnang ba akanya gore maemo a molaodi wa bogologolo ga se sepe. Mme gone fa e le gore motho a ka kgona go ikanya bakwadi ba Bibela le mo dilong tse dinnye jaaka seno, a seno ga se a tshwanela go oketsa kafa o ba ikanyang ka teng mo dilong tse dingwe tse ba di kwadileng?
Mo ditlhogong tsa ntlha tse pedi tsa tokololo eno o tla fitlhela mabaka a mangwe a a oketsegileng a go bo o ka ba ikanya.
[Motswedi wa Setshwantsho mo go tsebe 32]
Collection of Israel Dept. of Antiquities Exhibited & photographed Israel Museum