A o Nne o Ttlhamilwe?
Molomo wa Nonyane ya Toucan
◼ Nonyane e e sa kgoneng go fofa sentle e e bidiwang Toucan ya kwa Borwa le Bogare jwa Amerika e tsamaya ka go tlolatlola. Modumo wa go lela ga mefuta mengwe ya tsone o tshwana le wa segogwane, mme one o kwa godimonyana. Tota e bile, o kgona go utlwala sekgala sa kilometara e le nngwe mo sekgweng. Gongwe se se gakgamatsang baitsesaense le go feta ka nonyane eno ya toucan, ke molomo wa yone.
Ela tlhoko: Molomo wa dinonyane dingwe tsa toucan o feta nngwetharong ya mmele wa tsone. O lebega o le bokete, mme le fa go ntse jalo o bofefo. Marc André Meyers yo e leng moitsesaense o tlhalosa jaana: “Bokafantle jwa molomo wa yone bo dirilwe ka keratin, e leng poroteine e e tshwanang le e manala le moriri di dirilweng ka yone. Tota e bile ke dileyara tse dinnye tse dintsi tse di nang le matlhakore a marataro a a tlhatlaganeng jaaka masenke a marulelo.”
Tsela e molomo wa toucan o leng ka yone o ile wa tshwantshiwa le sepontšhe se se thata. Dikarolo dingwe tsa one ga di na sepe kafa gare, fa tse dingwe tsone di dirilwe ka dintha le di-beam. Seno se dira gore molomo wa yone o nne bofefo e bile o nonofe ka tsela e e gakgamatsang. Meyers a re: “Go ntse jaaka e kete toucan e na le kitso e e tseneletseng ka tsa boenjeniri.”
Tsela e molomo wa toucan o bopegileng ka yone e dira gore nonyane eno e kgone go emelana le sengwe se se thata fa e se thudile. Baitsesaense ba dumela gore molomo wa nonyane eno o ka nna sekaelo se baenjeniri ba ka se dirisang mo madirelong a difofane le a dikoloi. Meyers o tlhalosa jaana: “Diphanele tse di tshwanang le molomo wa toucan tse di dirisitsweng go dira dikoloi di ka sireletsa bakgweetsi botoka fa ba amega mo dikotsing tsa dikoloi.”
O akanya eng? A go itiragaletse fela gore toucan e nne le molomo o o nonofileng mme o le bofefo? Kgotsa a o ne o tlhamilwe?
[Setshwantsho mo go tsebe 17]
(Go bona mokwalo o o feletseng, leba kgatiso)
Bokafagare jo bo lolea
Popego e e jaaka sepontšhe