CIPANDE CA KUSAMBILILAMO 45
LWIMBO NA. 111 Ivikalenga Twaya ni Nsansa
Mwatwalilila Ukuya ni Nsansa Lino Mukusakamala Akote na Aakalwalilila
“Aakakomela imbezu ala yakulila yalazombola ala yakupunda ni nsansa.”—MASA. 126:5.
VINO TUMASAMBILILAPO
Icipande cii cimalanda pali vino vingamwazwa ukutwalilila ukuya ni nsansa lino mukusakalama cuza winu nanti lupwa winu umukote nanti aakalwalilila.
1-2. Uzye Yeova akauvwa uli pali vino mukasakamala akote nanti alwale? (Mapinda 19:17) (Loliniko ni vikope.)
UMWINA Jin-yeol uwa ku Korea walanzile ati: “Nemo na mamane itwikala umu cupo ukucila pa myaka 32, pa myaka 5 mamane walwala nupya nene nkamusakamala. Walwala ulwale uwipishe nupya cikamutalila ukukatuka nu kupita. Natemwa sana mamane nupya nkauvwa ningo ukumusakamala. Akalondekwa ukulala pali bedi iiyele. Nkalala umupiipi nawe, nupya nkamulema api kasa.”
2 Uzye mukasakamala umuntu wino mwatemwa, wakwe umuvyazi winu, wino mwatwalana nawe, umwana winu, nanti cuza winu? Nga avino cili, ale mukaya ni nsansa pano mukamusakamala pa mulandu wakuti mwamutemwa. Nupya ukusakamala umutemwikwa winu kukalangilila ukuti mwatemwa Yeova. (1 Tim. 5:4, 8; Yako. 1:27) Lelo mungakwata intazi zino yauze yatanga yamanye nu kumanya. Insita zimwi, tungayuvwa kwati sweswe sile swenga swemuno tukukwata intazi. Limwi antu yangamulola mukumwentula, lelo yatanga yamanye intazi zino mukazizimizya. (Masa. 6:6) Nanti cakuti yauze yatanga yamanye intazi zino mukukwata, Yeova wene akamanya. (Loliniko na Kufuma 3:7.) Aminsozi inu na vino mukaipeelesha vyacindama kuli aliwe. (Masa. 56:8; 126:5) Akaika mano kuli vino mukacita pa kwazwa atemwikwa inu. Yeova walanda ukuti ndi cakuti mukusakamala atemwikwa inu, ala mukumukongesha nupya alamulambula pali vyonsi vino mukacita.—Belengini Mapinda 19:17.
Uzye mukasakamala umwi wino mwatemwa? (Lolini palaglafu 2)
3. Iitanzi ci zino Abulahamu na Sala yafwile yakweti lino yasakamalanga Tela?
3 Muli Baibo mwaya malyasi aingi aakalanda pa aonsi na anaci aasakamala atemwikwa yao. Wakwe, elenganyini pali Abulahamu na Sala. Lino yafumile umu musumba wa Uli, Tela isi wao wali ni myaka umupipi na 200. Nanti cakuti Tela wali umukote, wapisile pamwi na Abulahamu. Yapisile makilomita umupipi na 960 ukuya uku Halani. (Utan. 11:31, 32) Ukwaula nu kutwisika, Abulahamu na Sala yatemilwe Tela, lelo cifwile citangwike ukumusakamala sana sana lino yali pa lwendo. Yafwile yapitilanga pa ngamali nanti pali punda, nupya ukukwela pa nyama zii kufwile kwatalilanga sana Tela uwali umukote. Fwandi Abulahamu na Sala yafwile yatontanga sana insita zimwi. Tutanga tutwisike ukuti Yeova wayapeelanga amaka yano yalondekwanga. Wakwe vino Yeova wazwile Abulahamu na Sala, ali vino namwe kwene alamwazwa nu kumupeela amaka lino mukusakamala atemwikwa inu.—Masa. 55:22.
4. I vyani vino tumasambilila umu cipande cii?
4 Ukuya ni nsansa kungamwazwa lino mukusakamala atemwikwa inu. (Mapi. 15:13) Mwaiusha ukuti mungaya ni nsansa nanti cakuti ivintu ivitala. (Yako. 1:2, 3) Mungacita uli pakuti mutwalilile ukuya ni nsansa? Mwatwalilila ukupepa kuli Yeova pakuti amwazwa ukutwalilila ukuya ni nsansa. Umu cipande cii tumasambilila pa vintu na vyuze ivingazwa aakusakamala atemwikwa yao ukutwalilila ukuya ni nsansa. Nupya tumasambilila na pali vino yauze yangayazwa. Nkoleelo, lekini tusambilile umulandu uno cacindamila kuli yano yakusakamala atemwikwa yao ukutwalilila ukuya ni nsansa alino ni ntazi izingalenga yataaya ni nsansa.
MULANDU UNO CINGATALILA UKUTWALILILA UKUYA NI NSANSA
5. U mulandu ci uno aakusakamala atemwikwa yao yalinzile ukutwalilila ukuya ni nsansa?
5 Ndi cakuti tukwelenganya sile pa ntazi lino tukusamakala umwi, tungaya nu ulanda icakuti itufilwa nu kukwata amaka akutwalilila ukusakamala ningo umuntu wiyo. (Mapi. 24:10) Nupya ndi cakuti twatonta, tungavilwa ukuya ni cikuuku uku muntu wiyo. Iitanzi ci izingalenga aakusakamala atemwikwa yao ciyatalile ukutwalilila ukuya ni nsansa?
6. U mulandu ci uno yamwi aakasakamala atemwikwa yao yakauvwila sana ukutonta?
6 Aakasakamala atemwikwa yao yangauvwa sana ukutonta. Nkazi Leah watiile: “Ukusakamala umwi kukatonsha sana na lino ivintu vili ningo. Na lino ivintu vyapitika ningo, ilingi nkauvwa sana ukutonta icakuti nsikwata na maka ya kucitila ivintu na vyuze. Insita zimwi nsikwata na maka ya kuwezezya mameseji.” Yauze nayo cikayatalila ukulaala nanti ukukwata insita ya kupuuza, ino yakalondekwa. Nkazi Inés watiile: “Cikantalila ukulaala ningo ningo. Pa mulandu wakuti nkasakamala yamanguvyala, lyonsi usiku nkakatuka nga papita sile maawazi yaili pakuti nkayasakamale. Nupya pa myaka iingi, ya wane nani tutatala twayapo uku ncende ino twatemwa.” Yamwi yasikwata ni nsita yakuya pamwi ni vyuza nanti ukuombako imilimo imwi umu mulimo wakwe Yeova pa mulandu wakuti yakasakamala atemwikwa yao insita yonsi. Na cii cingalenga yayuvwa ukuti yali yonga nupya yangaya sana nu ulanda pa mulandu na vino ivintu ivisenuka sana umu umi wao.
7. U mulandu ci uno yamwi yakauvwila sana uyi alino nu ulanda lino yakusakamala umwi?
7 Aakasakamala atemwikwa yao yangauvwa sana uyi alino nu ulanda. Nkazi Jessica watiile: “Ilingi nkayuvwa ukuti ndinzile ukucita na vyuze pa kwazwa ya tata. Nupya nkauvwa uyi nu kuti naitemwa ndi cakuti napuuzako.” Yamwi yakasakamikwa pa mulandu nu kwelenganya ukuti yasikuombesha ukusakamala atemwikwa yao. Nupya insita zimwi yangayuvwa ukuti yatanga yatwalilile ukusakamala umuntu wiyo. Yamwi nayo pa mulandu nu kutonta yangalanda nanti ukucita vimwi ivisi ningo. Nupya vyonsi vii vingalenga yauvwa sana uyi. (Yako. 3:2) Yauze nayo yangauvwa uyi ukulola kuno umuntu wino yatemwa akuya akulwalilako. Nkazi Barbara watiile: “Cintu conga icikantalila sana nupya icikanguvwisha uyi u ukulola wino natemwa akuya akulwalilako sile.”
8. Landini pali vino yamwi yakayuvwa ndi cakuti yauze yayataizya pali vino yakuyazwa.
8 Aakasakamala atemwikwa yao yangayuvwa ukuti yasiyataizya. U mulandu ci? Pano ilingi antu yasiyataizya pali vino yakaombesha na vino yaipeelesha. Fwandi ukulanda sile mazwi anono akuyataizya, kungayakomelezya. (1 Tesa. 5:18) Nkazi Melissa watiile: “Insita zimwi ndi cakuti natonta nanti natoovoka, nkalila. Lelo ndi cakuti yano nkasakamala yanena ukuti, ‘Nkataizya pali vyonsi vino ukancitila,’ cikalenga inja sana ni nsansa. Amazwi ya musango uu yakangazwa ukuya na maka akutwalilila ukuyasakamala.” Umwina Ahmadu walanzile vino ukumunena amazwi ya kutaizya kukalenga ayuvwa. Wene nu muci wakwe yakasakamala umwipwa wao wino yakaikala nawe aakapona icifumfumi. Watiile: “Nanti cakuti umwipwa witu atanga auvwikishe vyonsi vino tukacita pa kumusakamala, tukaya sana ni nsansa ndi cakuti watutaizya nanti watunena ukuti watutemwa.”
VINO MUNGACITA PAKUTI MUTWALILILE UKUYA NI NSANSA
9. Mungalanga uli ukuti mwaicefya lino mukusakamala umwi?
9 Mwaicefya nu kuzumila ukuti asi vyonsi vino mungakwanisha ukucita. (Mapi. 11:2) Swensi kwene tutakwata amaka ni nsita ya kucita vyonsi vino tukulonda. Fwandi mulinzile ukupingulapo vino mungakwanisha ukucita, nupya insita zimwi mutanga mucite vino antu yakulonda mucite. Nupya caya sile ningo ukucita vivyo. Cikalangilila ukuti mwaicefya. Ndi cakuti yauze yakulonda ukumwazwa, mwazumila. Umwina Jay watiile: “Cila wanda tungakwanisha ukucita ivintu ukulingana ni nsita na maka yano tukweti. Ndi cakuti tukucita vii cilatwazwa ukutwalilila ukuya ni nsansa.”
10. U mulandu ci uno cacindamila ukulaiuka lino mukusakamala umwi? (Mapinda 19:11)
10 Mwailuka. (Belengini Mapinda 19:11.) Ukwiluka kulamwazwa ukuya ateekele ndi cakuti wino mukusakamala walanda nanti wacita vimwi ivingalenga musoke. Umuntu aakailuka akaezya ukumanya icaticilenga umwi acite ivintu vimwi. Indwala zimwi zingalenga umuntu ukucita ivintu vino asicita lyonsi. (Kasa. 7:7) Wakwe, umuntu uwalandanga nu kucita ivintu umu cikuuku angatandika ukupazyanya namwe. Nanti angatandika ukulailizyanya sana nanti ukusoka. Ndi cakuti mukusakamala umulwale, cingazipa ndi cakuti mwamanyako vimwi pa ulwale uno walwala. Ndi cakuti mwamanyako vimwi pa ulwale muliluka ukuti icikulenga acita ivintu vimwi asi pa mulandu na vino waya lelo a pa mulandu nu ulwale.—Mapi. 14:29.
11. I vintu ci ivicindame vino aakasakamala atemwikwa yao yalinzile ukulacita cila wanda? (Masamu 132:4, 5)
11 Mwakwata insita ya kukomya ucuza winu na Yeova. Insita zimwi mungalondekwa ukukanasumba sana insita uku vintu vyuze pakuti mwike amano uku “vintu ivicindamisye.” (Filipi 1:10) Icintu cimwi icicindamishe u kukomya ucuza winu na Yeova. Umwene Devedi wali u mwene umupamviwe sana, lelo wacindike sana ukupepa Yeova umu umi wakwe. (Belengini Masamu 132:4, 5.) Umu nzila ili imwi, namwe kwene nanti cakuti imupamviwa mulinzile ukukwata insita iya kubelenga Baibo nu kupepa cila wanda. Nkazi Elisha watiile: “Nga napepa kuli Yeova, nabelenga umwi buku lya Masamu nu kwelenganyapo pa mazwi aakuteekezya yano nabelenga, nkateeka umwenzo nupya nkaya sana ni nsansa. Kupepa kuli Yeova u kukangazwa sana. Insita izingi cila wanda, nkalenga Yeova ukuti angazwe ukuteeka umwenzo.”
12. U mulandu ci uno aakasakamala yauze yalinzile ukukwata insita ya kuisakamala?
12 Mwakwata insita ya kuisakamala pakuti mutwalilile ukuya nu umi usuma. Antu apamviwe wakwe, aakusakamala alwale cingayatalila ukulya ivyakulya ivisuma pa mulandu nu kukanakwata insita ikulu iya kupekanya ivyakulya. Lelo umwili ukalondekwa ivyakulya ivisuma nu kutukusha umwili lyonsi pakuti mutwalilile ukuya nu umi usuma. Fwandi nanti icakuti imupamviwa nupya mutakweti insita, cacindama sana ukulya ivyakulya ivisuma nu kutukusha umwili lyonsi. (Efes. 5:15, 16) Nupya mwakwata insita ya kulaala. (Kasa. 4:6) Asambilila pali wongo wongo wa muntu yakalanda ukuti ukulaala kukaazwilizya wongo wongo ukulaomba ningo sana. Cipande cimwi icikalanda pa umi calanzile ukuti ndi cakuti umuntu akulaala utulo utulinge, asisakamikwa sana nupya akateekela lino ivintu ivitala. Nupya mulinzile nu kulacitako ivintu vimwi vino mwatemwa. (Kasa. 8:15) Nkazi umwi walondolwile icikamwazwa ukutwalilila ukuya ni nsansa. Watiile: “Ndi cakuti miceele ili ningo, nkaya panzi nu kuipakizya kasanya. Lyene cila mwezi nkasoolola uwanda onga uwa kucinila pamwi na cuza wane.”
13. U mulandu ci uno ukuseka kwazipila? (Mapinda 17:22)
13 Mwasekako. (Belengini Mapinda 17:22; Kasa. 3:1, 4) Ukuseka kukalenga umuntu ukuvwako ningo. Lino mukusakamala umwi, ilingi ivintu visiya ningo. Lelo ndi cakuti mukusekako, mutaalasoka sana. Nupya ukusekela pamwi nu muntu wino mukusakamala, kungalenga mutemwane sana.
14. Uzye ukulandako na cuza winu kungamwazwa uli?
14 Mwanena cuza winu wino mwataila vino mukuyuvwa. Nanti cakuti mwezya na maka ukuya ni nsansa, insita zimwi mungasakamikwa. Ndi cakuti mwasakamikwa, mungalandako na cuza wino aatanga amyuvwishe uyi pali vino mwalanda. (Mapi. 17:17) Vino cuza winu alakutika kuli mwemwe na mazwi asuma yano alamunena, yalalenga muye ni nsansa.—Mapi. 12:25.
15. Uzye ukulanda pali Paladaise kungalenga uli muye ni nsansa?
15 Mwaelenganya ukuti muli umu Paladaise. Mwaiusha ukuti mutalatwalilila ukusakamala umuntu wiyo amanda pe, nupya uwo asi ali mulimo uno Yeova walondanga antunze ukulaomba. (2 Kol. 4:16-18) “Umi wa cumi cumi” washa uce uyeko likwene sile. (1 Tim. 6:19) Mulaya ni nsansa lino mulalanzyanya na atemwikwa inu pali vino mulacita mu Paladaise. (Eza. 33:24; 65:21) Nkazi Heather watiile: “Nkanena yano nkaazwilizya ukuti likwene sile tulaombela pamwi umulimo wa kusuma, ukusimwila capamwi, alino nu kucovela pamwi majinga. Tulapanga umukate nu kwelekela ivyakulya atemwikwa itu aalatuutululwa. Tukataizya Yeova capamwi pa upaalilo uno watupeela.”
VINO YAUZE YANGAMWAZWA
16. Uzye swe ya mu cilongano tungaazwa uli aakasakamala alwale?
16 Mungayazwa ukukwata insita ya kupuuza. Swensi kwene umu cilongano tungaipeelesha ukwazwilizyako ukusakamala umulwale. Ukucita vii kungalenga yayo aakuyasakamala ukukwatako insita ya kucita ivya pa lwao alino nu kupuzako. (Gala. 6:2) Aina yamwi na ya nkazi yapanga utantiko pakuti yamanya yano yangazwilizyako cila mulungu. Nkazi Natalya aakasakamala iya asipita watiile: Umwina umu cilongano akaiza umu kwizizya pamwi na ya wane uwanda onga nanti amanda yaili umu mulungu. Yakaombela pamwi umulimo wa kusimikila, kulanda malyasi alino nu kutamba mafyumu. Ya wane yakaipakizya sana ukuya capamwi na ya cuza yao, nupya cii cikalenga inkwata insita ya kupuuza nu kucitako ivintu vino nkaipakizya, wakwe ukuya umukutandala. Yamwi umu cilongano yangaipeelesha ukusakamala umulwale usiku pakuti akumusunga akwateko insita ya kulaala.
Mungazwa uli aakasakamala yauze umu cilongano? (Lolini palaglafu 16)a
17. Tungazwa uli aina na ya nkazi aakasakamala akote nanti aakalwalilila lino tuli pa kulongana?
17 Tungazwa umwina nanti nkazi lino tuli pa kulongana. Aakasakamala yauze insita zimwi cikayatalila ukwika mano lino yali pa kulongana, ku ukongano wa ciputulwa nu wa citungu pa mulandu wakuti yakaika mano uku kusakamala atemwikwa yao. Amu cilongano yangazwa umwina nanti nkazi wino akasakamala umutemwikwa wakwe umukote nanti umulwale ndi cakuti yakwikala nu muntu wiyo pa nsita imwi lino yakulongana nanti ukwikala nawe ukufikila ukulongana kwasila. Ndi cakuti umukote nanti umulwale asifuma pa ng’anda, mungaya mukikale nawe pakuti aakamusakamala angazanwa umu kulongana pa Ng’anda ya Wene.
18. I vyani vyuze vino tungacitilako aakasakamala yauze?
18 Tungakomelezya nu kupepelako aakasakamala yauze. Lyonsi ya eluda yalinzile ukulakomelezya aakasakamala yauze. (Mapi. 27:23) Nupya swensi kwene tulinzile ukutwalilila ukukomelezya aakasakamala yauze nu kuyalanga ukuti twayatemwa nu kuti yacindama kuli sweswe. Nupya tungalenga Yeova ukuti ayakomya nu kuyazwa pakuti yatwalilila ukuya ni nsansa.—2 Kol. 1:11.
19. I vyani vino tulinzile ukutwalilila ukulalolela ivilacitika uku nkoleelo?
19 Likwene sile Yeova washa afumyepo vyonsi ivikalenga twacula ni vikalenga twaya nu ulanda. Ukulwala nu kufwa vitalayako. (Kuso. 21:3, 4) “Alemale yalatoloka wa nswela.” (Eza. 35:5, 6) Lyene tutalacula pa mulandu nu kukota nanti ukulwala nupya tutalalola atemwikwa itu yakukota nanti ukulwala pano “ivintu vya mpiti vilililika.” (Eza. 65:17) Na ndakai kwene, lino tukulolela vino Yeova watulaya ukufikiliziwa, Yeova alatwalilila ukutwazwa. Ndi cakuti twatwalilila ukutaila ukuti Yeova alatupeela amaka, alatwazwa ‘ukuzizimizya nu kuteeka umwenzo alino nu kuya ni nsansa.’—Kolo. 1:11.
LWIMBO NA. 155 Luzango Lwitu Manda Pe
a ULONDOLOZI WA CIKOPE: Ya nkazi yaili yashala na nkazi umukote pakuti nkazi aakamusakamala atandaleko.