ARALEN 26
Lohikal ya Inkatibukel na Materyal
SAKBAY a nauksoy so materyal ed lohikal a paraan, kaukolan mon nonoten so sakey a kalat. Kasin say kalat mo et basta pakabatan so arum nipaakar ed partikular a suheto—sisiaen, awawey, kalidad, nengneng na kondukta, odino paraan na bilay? Kasin iilaloan mon pruebaan odino suppiaten so sakey ya ideya? Kasin say getmam et pamabiskeg na apresasyon ed sakey a bengatla odino pamakiwas? Balanglan ipresentam so materyal mo ed sakey a too odino ed dakel a dumerengel, ta pian nipresentam ya epektibo so materyal, kaukolan mon konsideraen no anto kasi so kabat da la tan awawey da nipaakar ed suheto. No saya la so agawaan mo, idatak moy materyal mo ed paraan ya ontulong ed sikan nadampot so kalat mo.
Nipaakar ed ministeryo nen Saulo (Pablo) ed Damasco, inreport na Gawa 9:22 ya “agto ra paebaten so saray Judio a manaayam ed Damasco, ya impatnag to a saya, salanti Jesus, sikato so Kristo.” Anto so laktipen na satan a lohikal a paneknek? Singa impanengneng na rekord ed saginonor a ministeryo nen Pablo ed Antioquia tan Tesalonica, unona et inusar ton pinagkabasiyan so katuaan a saray Judio so angawat ed Hebreon Kasulatan tan inkuan dan sisisiaen da so ibabaga na saraya nipaakar ed Mesias. Insan, manlapud saratan a Kasulatan, pinili nen Pablo iray kabiangan a manasaglawi ed bilay tan ministeryo na Mesias. Saraya so inaon to tan inkompara to iratan ed samay peteg ya agawa a mitukoyan ed si Jesus. Insan, angiter na mabitar a konklusyon, salanti, a si Jesus so Kristo, odino Mesias. (Gawa 13:16-41; 17:2, 3) No ipresentam met so katuaan na Biblia ed lohikal a paraan, satan so mangiter na makapasagyat ya epekto ed arum.
Pananguksoy ed Presentasyon. Nayarin nauksoy so materyal ed nanduruman lohikal a paraan. No nanengneng mon marakep, nayarin usaren mo so pantekep na saray metodo. Konsideraen so pigara ed saray nayarin gawaen.
Topikal ya alasir. Lalanoren na saya so panguksoy ed materyal mo ed saray seksion, a balang sakey so ontulong ed pakadampot na kalat mo. Saray seksion et nayarin saray manunan punto ya importante diad pantalos ed suhetom. Nayarin saratan so espesipikon argumento a mamaneknek odino manuppiat ed sakey a bengatla. Say arum a punto, anggaman misiglaot ed suheto, so nayarin iyarum odino ekalen, depende ed dumerengel mo odino ed gagalam.
Konsideraen so sakey ya alimbawa na topikal ya alasir. Say antikey a presentasyon nipaakar ed ngaran na Dios so nayarin mangilaktip ed (1) no akin ya importantin amtaen so ngaran na Dios, (2) no anto so ngaran na Dios, tan (3) no panon tayon nigalang itan a ngaran.
Dakel so naaralan nipaakar ed topikal ya alasir na materyal diad pangusisa ed saray publikasyon ya inggana na “matoor tan makabat ya aripen” ya usaren ed saray panangiyaral na Biblia. (Mat. 24:45) Sarayan publikasyon so mabetbet a mangilalaktip na pigaran suheto, odino topiko, a makatulong ed saray iyaaralan a nawalaan na interamentin pantalos ed saray manunan katuaan na Biblia. Saray ankabaleg a publikasyon so angusar na saray sub-titulo pian mangapag ed kada kapitulo. Kada topiko so mangiparaan ed iyaaralan diad materyal ya ontumbok tan ontulong ed interamentin pantalos.
Sengegan tan epekto. Say panrason manlapud sengegan tan epekto so sananey a metodo na panangipresenta ed impormasyon diad lohikal a paraan.
No mitotongtong ka ed sakey a grupo odino ed saray sinansakey a mankaukolan na maalwar a pangonsidera ed pansumpalan na sakey a bengatlan gagawaen da odino nononoten dan gawaen, sayan paraan so nayarin epektibo. Itatarya na Uliran kapitulo 7 so ekselentin alimbawa ed saya. Malinlinew a dedeskribien na satan no panon a say sakey a walad kalangweran a lakin andi-kalakal a sikatoy “andian na pakatalos” (say sengegan) so biniktima na balangkantis tan sinagmak toy ampait iran nansumpalan (say epekto).—Uli. 7:7.
Pian nidanet a maong, nayarin pandumaan mo so mauges iran resulta a sinagmak na saramay agnankurang ed dalan nen Jehova diad saray maabig a resultan panggagayagaan na saramay ontatalineng ed si Jehova. Lapud tinenyeg na espiritu nen Jehova, ginawa nen Moises so ontan a panangiduma sanen nansalita ed nasyon na Israel sakbay na inloob da ed Insipan a Dalin.—Deut., kap. 28.
Diad arum a kipapasen, magmaong so pangigapom ed diskusyon mo diad pangipabitar ed situasyon (say epekto) insan ipresenta so ebidensyan mangituturo ed saray manuportan katuaan (say sengegan). Mabetbet a saya so manasaglawi ed panangipresenta na problema-tan-solusyon.
Problema tan solusyon. Diad lawak na ministeryo, sano singbaten mo so sakey a probleman pampapagaan na totoo tan ipanengneng a wala so makapenek a solusyon, saya so nayarin mamaseseg ed too ya ondengel. Say problema so nayarin sakey a pinalesam odino bengatlan inyarap na too.
Satan a problema et nayarin say katuaan a saray totoo so ontatakken tan ompapatey, say ikakasmak na krimen, odino say ilalaknab na ag-inkahustisya. Agla kaukolan so andukey a singbatan pian paneknekan a wala so ontan a problema, lapud mapatnag la. Basta igapo diad panukoy ed problema, insan ipresenta so solusyon a nidatak ed Biblia.
Diad biek a dapag, say problema so nayarin personal a tuloy, a manasaglawi ed saray angat a kidudungetan na sakey a mansusulon ateng, inkadismaya lapud graben sakit, odino kairapan a sasagmaken na sakey a too lapud maruksan panagtrato na sananey a too. Pian nagawaan so sankaabigan, unona et nepeg a sika so magmaliw a maong ya ondengel. Say Biblia so mangitatarya na makanakanan impormasyon ed amin na sarayan problema. Balet ta nakaukolan ya usaren itan tekep na pakatebek. Pian tuan makagunggona ed sananey a too so isisingbat mo, kaukolan a sika so realistiko. Ipalinew mo no balanglan isisingbat mo so permanentin solusyon, temporaryon pakainawaan, odino basta no panon a sungdoan so sakey a kipapasen ya agla nauman ed sayan sistema na bengabengatla. Diad arum a salita, seguroen a say Makasulatan a panagrason mo so magenap a manuporta ed gawaen mon konklusyon a manlapud satan. Tano andi, say solusyon ya ipabitar mo so nayarin ompatnag ya aliwan lohikal lanlamang ed arum a too.
Kronolohikon uksoy. Arum a materyal so mas natural ya ipresenta unong ed panggegendanan. Alimbawa, diad libro na Exodo, saray Samploran Bakbak so nipresenta ed uksoyan na inkagawa ra. Diad Hebreos kapitulo 11, say listaan nen apostol Pablo ed saray lalaki tan bibiin napanuliranan ed pananisia so agawa ed kronolohikon alasir.
No ibinsabinsam so agawgawa nensaman ed kronolohikon uksoy, saya so nayarin ontulong ed saray dumerengel mo a mantalos ed no panon so inkagawa na saray sirkumstansya. Saya so onaaplika ed modernon-agew ya awaran ontan met ed saray agawgawa ed panaon na Biblia. Sirin nayarin itetekep mo so panggegendanan diad sengegan-tan-epekton panagrason. No nononoten mon idatak iray agawgawa ya ipapanengneng na Biblia a nagawa ed arapen, say kronolohikon presentasyon so nayarin sankainomayan a tumboken tan tandaan na saray dumerengel mo.
Say pangusar ed kronolohikon paraan so agmankabaliksan a nepeg ya onggapo kan naynay ed gapo. Diad arum a kipapasen, nayarin mas epektibo so pangidalatdat na inkagawa diad makapasagyat a punto na estorya. Alimbawa, sano mangisalaysay na eksperiensya, nayarin pilien mon ibaga so nipaakar ed inkagawa sanen asubok so katooran na sakey ed Dios. No asagyat so interes ed satan a parte na pangisasalaysay, nayarian mo lan ibaga ed kronolohikon uksoy iray detalyin angipaarap ed satan.
Usaren Lambengat so Matukoy a Materyal. Anggan panon so panguksoy mo ed materyal mo, maalwar ya usaren labat iman so matukoy. Say suheto na paliwawam so kaukolan a walaan na epekto ed say pinilim. Nepeg met a konsideraen no sioparay dumerengel mo. Para ed sakey a dumerengel nayarin makana so sakey a partikular a punto, bangta diad sananey a grupo et nayarin satan so agla nakaukolan. Nepeg mo met a seguroen ya amin a materyal mo so makatulong ed panumpal mo ed gagalam. Tano andi, say presentasyon mo, anggaman singa makapainteres, et nayarin mansumpal ya aliwan epektibo.
Sano mansusukimat, nayarin dakel so naromog mon makapainteres a materyal a misiglaotan ed suhetom. Kaunongan karakel ed satan so nepeg mon usaren? No buntonan mo iray dumerengel mo na dakerakel a materyal, ompan nasaew mo so gagalam. Saray pigaran manunan ideya a maong so inkatibukel to so mainomay a natandaan nen say dakerakel ya ideyan impresentan mapalatupot. Agkabaliksan na saya a saray makapainteres ya impormasyon nipaakar ed sakey a tema so aglan balot ilaktip. Balet agmo aabuloyan a saratan so mamuragas ed gagalam. Imanoen no panon a saratan a detalye so sikakabat a nisulat ed Biblia diad Marcos 7:3, 4 tan Juan 4:1-3, 7-9.
Legan ya onaaligwas ka ed sansasakey a punto, manalwar ya agmo gagawaen itan a biglaan ya agla natumbok na saray dumerengel mo so inkauksoy na ideya. Ta pian saray ideya so epektibon mansisiglaotan, nayarin kaukolan mon pankokonektaan iray ideya. Say koneksyon so nayarin antikey a balikas odino nayarin kompleton estansa a mangipapanengneng ed siglaotan na saray ideya. Diad dakel a lenguahe, saray simplin manangikonektan salita odino balbalikas so nayarin usaren pian nipanengneng so siglaotan na balon ideya ed saman so tutumbokan na satan.
Diad pangusar lambengat na matukoy a materyal tan panguksoy ed satan ed lohikal a paraan so ontulong ed sikan nasumpal mo so gagalam.