Kanahieng Omw Padahk Kan
“Kanakanahieng pein kowe oh pil kanahieng omw padahk kan. Nantihong wiewia soahng pwukat, pwe ma ke pahn wia, ke pahn doarehla pein kowe oh pil irail kan me kin rong uhk.”—1 TIMOTY 4:16.
1, 2. Dahme kahrehda sounpadahk ngoang kan me anahn karuaru rahnwet?
“KOHWEI . . . oh padahkihong tohn wehi kan koaros; pwe re en wiahla nei tohnpadahk, . . . kehkehlingkihong irail re en peikiong mehkoaros me I koasoanediong kumwail.” (Madiu 28:19, 20) Pwehki kehkehlik wet me kin kohsang rehn Sises Krais, Kristian kan koaros anahne nantiong en wiahla sounpadahk kan. Mie anahnpen sounpadahk ngoang kan pwehn sewese irail aramas mehlel akan en esehla Koht mwohn e pahn pwandala. (Rom 13:11) Wahnpoaron Pohl kangoange: “Ke en kalohkiseli mahseno, ke en nantihong koasoakoasoia duwe, mehnda ma ahnsou mengei de apwal; koangoangehkin irail mahseno, panawih irail oh kakehlaka irail ni omw kin padahk ni kanengamah.” (2 Timoty 4:2) Padapadahk pahn wiawi nan mwomwohdiso oh pil likin mwomwohdiso. Ni mehlel, pwukoah en kalkalohk kin pid laudsang ihte pakairki duwen sapwellimen Koht mahsen. Kitail anahne wia atail padahk en pweida mwahu pwe aramas akan me kin perenki rong pahn kak wiahla tohnpadahk kan.
2 Kitail kin kousoan nan “ahnsou apwal ekei.” (2 Timoty 3:1) Loalokong en aramas akan oh padahk likamw akan kin karotongala madamadau en aramas akan. Aramas tohto “nan kapehdirail inenen rotorot” oh “solahr arail namenek.” (Episos 4:18, 19) Ekei aramas kin ahneki nsensuwed laud sangete mahs oh kin inaptihnmwomw. Ehi, aramas akan kin “rasehng sihpw kei me sohte silepahr.” (Madiu 9:36) Ahpw sang ni atail pahn kakoahiekala atail wia padahk, kitail kak sewese aramas mwahu kan en wiliakapwala.
Sounpadahk kan nan Mwomwohdiso
3. (a) En kapwaiada kekehlik en Sises ong padahk kin pidada dah? (b) Ihs kin keieu pwukoahki en padahk nan mwomwohdiso?
3 Ki koasoandi en onop Paipel rehn aramas akan, aramas rar kei kin ale kaweid ong pein irail. Mwurin arail papidaisla, irail me kapw akan pil anahne kalaudpen sawas pwe irail en kak “tengediong oh koukouda pohn poahsoan.” (Episos 3:17, New World Translation) Nin dokon kitail kin kapwaiada kehkehliko me kohsang rehn Sises me ntingdiehr nan pwuhken Madiu 28:19, 20 oh kahre aramas kapw kan ong sapwellimen Siohwa pwihno, re kin paiekihda ale kasukuhl nan mwomwohdiso. Nin duwen me pwuhken Episos 4:11-13 kasalehda, ohl akan kin idihda en papah nin duwen “silepe oh sounpadahk. E ahpw ketin wiahda met pwe en kaunopadahng sapwellimen Koht aramas akan koaros ong doadoahk en papah me souleng kan uhdahn pahn wia, pwe en kakairada paliwar en Krais.” Ekei ahnsou, ahr koahiek en padahk kin pidada “panawih irail oh kakehlaka irail ni omw kin padahk ni kanengamah.” (2 Timoty 4:2) Doadoahk en sounpadahk kan me inenen kesempwal, ihme ni ahnsou Pohl me ntingwong mehn Korint kan, e kileledi sounpadahk kan mwurinte wahnpoaron oh soukohp akan.—1 Korint 12:28.
4. Iaduwen koahiek en padahk kin sewese kitail en peikiong kaweid en Pohl me ntingihdi nan Ipru 10:24, 25?
4 Ni mehlel, kaidehn Kristian koaros kin papah nin duwen elder kan. Ahpw, koaros kin ale kangoang en kasalehda “limpoak oh atail wiewia mwahu kan” ong emenemen. (Ipru 10:24, 25) En kapwaiada kaweid wet nan mihding kan kin wehwehki me kitail pahn kaunopada mwahu oh iang pasepeng kan me kohsang mongiongatail kan pwehn kak kekehle oh kangoange mehteikan. Sounkalohk koahiek kan en Wehio pil ‘nsenoh sawaskihpene’ ahr loalokong oh ekspiriens rehn aramas kapw kan me re kin iang nan doadoahk en kalohk. Soahngen ahnsou pwukat oh pil ahnsou teikan, soangen kaweid kesempwal pwukat kin kak kohwong irail. Karasepe ieu, lih mah kan kin ale kangoang en wiahla “sounpadahk me kin kihwei padahk mwahu.”—Taitus 2:3, NW.
Padahngkiher oh Uhdahn Kamehlele
5, 6. (a) Iaduwen pelien Kristian mehlel akan kin weksang pelien lamalam likamw kan? (b) Iaduwen elder kan kin sewese aramas kapw kan en wia pein ahr pilipil pwung kan?
5 Pelien Kristian mehlelo kin weksang pelien lamalam likamw akan, me tohto rehrail kin nantiong song en kaunda madamadau en neirail tohnmwomwohdiso kan. Ni ahnsou me Sises ketiket nin sampah, kaun en pelien lamalam kan kin nantiong song en kaunda mour en aramas akan ki tiahk lemei kan me aramas akan anahne wiahda. (Luk 11:46) Kaun en pelien Kristendom kin kalapw wia duwehte met.
6 Kaudok mehlel, iei “mehn meirong momour, me sarawi” me kitail kin meirongki ki atail “madamadau.” (Rom 12:1, NW) Sapwellimen Siohwa ladu kan kin “padahngkiher oh uhdahn kamehlele.” (2 Timoty 3:14, NW) Ekei ahnsou, irail akan me kin apwaliada mwomwohdiso anahne wiahda ekei mehn kaweid kan oh koasoandi kan pwe irairen mwomwohdiso pahn kak soandi mwahu. Elder kan sohte kin wiahda pilipil kan ong iengarail Kristian akan, ahpw re kin padahkiong irail en “esehlahr wekpeseng en me mwahu oh me suwed.” (Ipru 5:14) Elder kan kin wia met keieu sang ni ahr kin kakehlailda tohnmwomwohdiso kan ki “mahsen kan en pwoson oh padahk mehlel.”—1 Timoty 4:6.
Kanahieng Omw Padahk kan
7, 8. (a) Iaduwen aramas akan me sohte nohn koahiek kak papah nin duwen sounpadahk kan? (b) Dahme kin kasansalehda me pein emen pahn anahne nantiong ma e men wiahla sounpadahk koahiek men?
7 Ahpw, ni ahnsouwet, kitail en pwurehng koasoia duwen atail pwukoah en padahki aramas akan. Pwehn iang doadoahk wet, kitail anahne en sukuhl laud, de ahneki irairen koahiek kan? E sohte nohn anahn. Pali laud en ahnsou, irail akan me kin wia doadoahk en padahkseli nan sampah pwon kin wia aramas me arail koahiek duwehte kitail. (1 Korint 1:26-29) Pohl kawehwehda: “Ahpw kiht me kin ahneki pai kesempwal wet [doadoahk en kalohk] se rasehng sah pwehl kan [pali war soh-unsek kan] me kopwukopw oh kehohla; eri met pwe en kadehdehda duwen manaman lapalap eh uhdahn sapwellimen Koht, a kaidehk aht.” (2 Korint 4:7) Pweidahn doadoahk en kalohki Wehio nin sampah pwon kin wia mehn kadehde ehu duwen manaman en sapwellimen Siohwa ngehn sarawi!
8 Ahpw mendahki met, pein aramas men pahn anahne doadoahk laud pwehn wiahla “soundoadoahk men me sohte kin namenengki eh doadoahk, me kin padahkihong aramas akan mahsen en Koht ni mehlel.” (2 Timoty 2:15) Pohl kangoange Timoty: “Kanakanahieng pein kowe oh pil kanahieng omw padahk kan. Nantihong wiewia soahng pwukat, pwe ma ke pahn wia, ke pahn doarehla pein kowe oh pil irail kan me kin rong uhk.” (1 Timoty 4:16) Iaduwen emen kin kanahieng pein eh padahk kan, ni ahnsou me e kin wia padahk nan mwomwohdiso de likin mwomwohdiso? Pwe kitail en wia met—e kesempwal kitail semen ong wiepen padahk de deila ong nan irairen koahiek teikan?
9. Dahme keieu kesempwal sang koahiek me kitail ipwikihdi?
9 Mehlel me Sises nan sapwellime Kapahrek en Pohn Dohl, e kin kasalehda me e inenen deila mehlel ni ah wiepen padahk. Ni ahnsou me e kaimwsekala eh mahsen pwukat, “pokono ahpw pwuriamweikihla kowahlap duwen mwomwen eh kin ketikihwei sapwellime padahk.” (Madiu 7:28) Ni mehlel, sohte emen rehtail me pahn kak wia padahk duwehte Sises. Ahpw, kitail sohte anahne wiahla aramas me samanih koasoi pwehn wiahla sounpadahk koahiek kan. Pwe nin duwen Sohp 12:7 mahsanih, “menpihr kan” oh “mahn akan” wia padahk ni sohte lokaia! Likin koahiek kan me kitail ipwikihdi, dahme keieu kesempwal iei “soangen aramas dah kitail”—soangen irair dah kei me mih rehtail oh soangen ahnepatail en pali ngehn dah me kitail kaiahnehda me tohnsukuhl en Paipel kan kak alasang.—2 Piter 3:11; Luk 6:40.
Tohnpadahk kan en Mahsen en Koht
10. Iaduwen Sises wia mehn kalehmeng mwahu nin duwen tohnsukuhl en Mahsen en Koht?
10 Sounpadahk koahiek men en padahk mehlel en Paipel anahne wiahla tohnsukuhl en Mahsen en Koht. (Rom 2:21) Sises Krais wia mehn kahlemeng keieu kaselel me pid irewet. Erein ah doadoahk en kalohk, Sises kin doadoahngki de koasoiahda daulihla elep en pwuhk kan nan Nting en Ipru.a Ni ahnsou me e mahki sounpahr 12, e sansal me e kin esehla sapwellimen Koht Mahsen ni ahnsou me e “ketiket nanpwungen sounkawehwe ko, karokaronge irail oh kekeinemwe rehrail.” (Luk 2:46) Ni ahnsou me e laudlahr, e wia sapwellimen Sises tiahk en kin ketilong nan sinakoke, wasa me Mahsen en Koht kin wadawad ie.—Luk 4:16.
11. Wiewiahn onop dah kei emen sounpadahk anahne kakairada?
11 Ke kin ngoangki wadek sapwellimen Koht Mahsen? Nantiong song en onop Mahsen en Koht pahn sewese iuk en “esehla dahkot masak Kauno [“Siohwa,” NW] oh ke pahn pweida ni omw pahn padahngki duwen Koht.” (Lepin Padahk 2:4, 5) Eri, kaiahnehda wiepe mwahu en onop Paipel. Nantiong wadek Mahsen en Koht ehu ehu rahn. (Melkahka 1:2) Kaiahneiong pein kowe en wadek ehu ehu makisihn en The Watchtower oh Awake! ni ahnsou me ke ale makisihn kan. Rong kanahieng padahk kan nan mihding kan en mwomwohdiso. Sukuhliki en wia onop mwahu. Sukuhliki en kak ‘tehk soahng koaros ma e uhdahn mehlel’ pwe ken kak wia omw padahk ni pwung oh sohte kalaudehla mehkot me sohte konehng mih nan omw padahk.—Luk 1:3, NW.
Limpoakong oh Wauneki Irail me kin Ale Kasukuhl
12. Ia madamadau en Sises ong sapwellime tohnpadahk kan?
12 Pil ehu irair kesempwal iei en ahneki lamalam pwung ong irail akan me kitail kin kasukuhliki Paipel. Mehn Parisi kan kailongki irail aramas akan me kin rong Sises. Re kin nda, “Pokon wet sohte wehwehki duwen Kosonned en Moses, ihme kahrehda re riahkilahr!” (Sohn 7:49) Ahpw Sises kasalehda limpoak laud oh wauneki sapwellime tohnpadahk kan. E mahsanih: “I solahr pahn kahdanekin kumwail ladu, pwehki ladu sohte kin ese dahme eh soumas kin wia. Ahpw I pahn kahdanekin kumwail kompoakepahi, pwehki ei padahkihong kumwailehr soahng koaros me I rongasangehr rehn Semei.” (Sohn 15:15) Met kin kasansalehda ni ahl dahieu sapwellimen Sises tohnpadahk kan anahne wia ahr doadoahk en kasukuhl.
13. Ia pepehm en Pohl ong irail akan me e kin kasukuhliki?
13 Karasepe ieu, Pohl kin kasalehda ah pepehm ong nah tohnsukuhl kan. E padahkiong mehn Korint kan: “Pwe mehnda ma kumwail ahneki sounkaweid tohto nan amwail mouren souleng, ahpw samamwail mehtehmen. Pwe ngehi me wialahr samamwail nan amwail mouren souleng, ni ei wawohng kumwail Rongamwahu.” (1 Korint 4:15) Ekei ahnsou, Pohl kin sengisengkin irail ni e padapadahkih irail! (Wiewia 20:31) E pil kasalehda kanengamah oh kadek laud. Ihme kahrehda, e kak padahkiong mehn Deselonika kan: “Ahpw se kin kadek ni at mi rehmwail, duwehte nohno men ni eh kin apwahpwalih nah seri kan.”—1 Deselonika 2:7.
14. Dahme kahrehda e kesempwal kitail en kasalehda me kitail kin nsenohki aramas me kin onop Paipel rehtail? Kihda ehu karasaras.
14 Ke kin kahlemengih Sises oh Pohl? Limpoak mehlel ong neitail tohnsukuhl akan pahn kak pwaindi soh itar kan en atail soh-koahiek kan. Aramas me kin onop Paipel rehtail kin kehn me kitail kin nsenohkin irail? Kitail kin isaneki ahnsou en esehla irail? Ni ahnsou me Kristian lih emen kin apwalihki sewese nah tohnsukuhl en Paipel en kekeirada ni pali ngehn, ni kadek e idek rehn liho: “Mie mehkot me kin kapwunodeh uhk? Liho tepida kasalehda ah pepehm loal kan, oh koasoiada duwen ekei pwunod kan. Wiepen koasoi limpoak wet kahrehdo wekidekla laud nan mour en lih menet. Ni soangen ahnsou pwukat, e konehng en kihda iren Paipel kan, kamweit oh kangoang kan. (Rom 15:4) Ahpw kanahieng: Noumw tohnsukuhl en Paipel ele mwein kin mwadang kekeirada ahpw ekei eh wiewia kan kaidehn wiewiahn Kristian. Eri, e sohte wia elen erpit en nohn karanih ih me pid mehn kamweit kan oh mwadong kan. Werek itait kitail anahne kolokol.—1 Korint 15:33.
15. Iaduwen kitail kak kasalehda wahu ong irail me kin onop Paipel rehtail?
15 Kasalehda wahu ong irail me kin onop Paipel kin wehwehki me kitail sohte pahn song en kaunda ahr mour. (1 Deselonika 4:11) Karasepe ieu, mwein kitail kin wia onop en Paipel rehn emen lih me kin koasoan rehn emen ohl ahpw ira saikinte pwopwoud. Mwein mie neira seri kan. Ahpw ni ahnsou me liho sukuhliki loalokong pwung en Koht, e men kapwungala eh mour oh kapwaiada sapwellimen Siohwa koasoandi kan. (Ipru 13:4) E pahn pwoudiki ohlo de katohrorsang ih? Ele mwein kitail ni kehlail kin lemeleme me ma liho pahn pwoudikihda ohlo me sohte kin nsenohkin mehkot me ngehnen, met pahn kak kerempwa liho en kekeirada. Ni pali teio, kitail ele pahn kak medemedewe duwen anahn en nah seri kan oh ahneki madamadau me e pahn mwahu liho en pwoudikihda ohlo. E sohte kin kasalehda wahu oh limpoak ma ke pahn idingkiong ih en idawehn ahmw madamadau me kin pid duwen irair pwukat. Pwe ni mehlel, liho pahn anahne mourki dahme e pahn pilada. E soh pahn konehng en kaiahne tohnsukuhl en Paipel en doadoangki pein e “loalokong,” oh wiahda pein eh pilipil?—Ipru 5:14, NW.
16. Iaduwen elder kan kak kasalehda limpoak oh wahu ong sapwellimen Koht sihpw?
16 E keieu kesempwal ong elder en mwomwohdiso kan en kasalehda limpoak oh wahu ong tohnmwomwohdiso kan. Pohl ntingwong Pailimwon: “Eri, pwehki kahrepe wet, nin duwen riomwi souleng men rehn Krais, I pil kak koasoanediong komwi en kapwaiada dahme konehng en wiawi. Eri, soh, limpoak me kahrehiong ie ei pekipek rehmwi.” (Pailimwon 8, 9) Ekei ahnsou, kahpwal akan kak pwarada nan mwomwohdiso. Kaweid kehlail me anahn. Pohl kangoange Taitus en “uhdahn pahn lipwoare irail, pwe irail en kak ahneki pwoson kehlail.” (Taitus 1:13) Ahpw, sounapwalih kan anahne en kanahieng en dehr koasoiong tohnmwomwohdiso kan ni lemei. Pohl ntingihdi, “Ladun Kauno en dehr akamai. E pahn kin kadek ong aramas koaros, sounpadahk mwahu oh kanengamah men.”—2 Timoty 2:24; Melkahka 141:3.
17. Sapwung dahieu Moses wiahda, oh dahme elder kan kak sukuhliki sang met?
17 Sounapwalih kan anahne katamankin pein irail me re apwalih “sapwellimen Koht pelin sihpw.” (1 Piter 5:2, NW) Mendahki Moses aramas men me ahneki lamalam en aktikitik, erein ahnsoukiste e pwupwudi. Mehn Israel kan “inenen kansensuwedihada kowahlap me kahrehiong eh koasoakoasoi oh sohte uhdi oh medewe dahme eh koasoia.” (Melkahka 106:33) Koht inenen nsensuwed pwehki, mendahki Mehn Israel me sapwung, e sohte kupwurki lokaia soh-kadek en kohwong sapwellime pwihn. (Nempe 20:2-12) Ni en soangen irair pwukat kin pwarada rahnwet, elder kan anahne nantiong en padahk oh kihda kaweid ni kadek oh loalokong. Riatail brother kan kin mwekidki mwahu kaweid kan ni ahnsou me elder kan kin kadek oh kilangwong irail nin duwen aramas akan me anahne sawas ahpw kaidehn aramas me sawas sohlahr kak wiawiong irail. Elder kan anahne kolokolte madamadau me soahng kan pahn pweida me Pohl kin ahneki ahnsou e mahsanih: “Eri, Kauno kin kupwurehda pwe se en koapworopworkin kumwail; se koapworopworki me kumwail kin wiewia, oh pil pahn nantihong wiewia mehkan me se kin padahkihong kumwail.”—2 Deselonika 3:4.
Mwekidki Ahr Anahn Akan
18, 19. (a) Iaduwen kitail pahn mwekidki anahn akan en atail tohnsukuhl en Paipel kan me sohte kak wadek mwahu de sohte kin kak mwadang koledi ire kan? (b) Iaduwen kitail kak sewese tohnsukuhl akan me kin apwaliki ekei padahk kan?
18 Sounpadahk koahiek men kin perenki kawukihla eh koasoandi en padahk pwehn sewese nah tohnsukuhl nin duwen pein ah koahiek kan. (Pil kilang Sohn 16:12.) Nan karasaras en Sises me ntingihdi nan Madiu 25:14-30, soumwaso kihong eh papah kan pwais kaselel kan “ong emenemente nin duwen eh koahiek.” (Madiu 25:15) Kitail pil kak idawehn mehn kahlemeng wet ni ahnsou me kitail kin wia onop en Paipel rehn aramas akan. Ni mehlel, kitail men kanokehla ehu pwuhk en sawaspen Paipel ni ahnsou mwotomwot. Ahpw kaidehn aramas koaros kak wadek mwahu oh pil mwadang en koledi de wehwehkihla padahk kapw kan. Ihme kahrehda, kitail anahne wehwehkihla mwahu iahd kitail pahn mwekid sang ni ehu ire en kasukuhl lahng ni ehu ma aramaso pahn sohte nok mwadang koledi ireo. Me kesempwal sang kanokehla ekei ire kesempwal kan nan ehu ehu onop, iei en sewese tohnsukuhl en Paipel en wehwehki dahme re kin sukuhliki.—Madiu 13:51.
19 Met pil duwehte tohnsukuhl en Paipel kan me kin apwaliki ire kan me duwehte padahk en Trinity de holiday kan me poansoanehda pohn kaudok likamw. Pali laud en ahnsou e sohte kesempwal kitail en koasoiada roporop loal akan en Paipel me kitail wia ni ahnsoun onop, ahpw miehte pak me kitail kak wia met ma e pahn wia sawas laud ehu ong tohnsukuhlo. Anahne doadoahngki atail loalokong pwehn dehr kapwandehla tohnsukuhlo en kekeirada.
En Ngoangki!
20. Iaduwen Pohl wia mehn kahlemeng mwahu en kasalehda irairen ngoang oh kamehlele eh padahk?
20 Pohl mahsanih kitail en “ngoangki.” (Rom 12:11, NW) Ehi, ahnsou me kitail kin onop Paipel rehn aramas akan de ahnsou me kitail alehda atail pwais nan mihding en mwomwohdiso, kitail anahne wia mehpwukat ni ngoang. Pohl padahkiong mehn Deselonika kan: “Pwe se kalohkiwohngkumwailehr Rongamwahwo, kaidehn ni lokaiahte, ahpw ni manaman oh ni Ngehn Sarawi, oh pil ni at kamehlele unsek en me mehlelo.” (1 Deselonika 1:5) Pohl oh ienge kan “onopadahr se en kihong kumwail, kaidehn Rongamwahuohte me sang rehn Koht, ahpw pil pein at mour.”—1 Deselonika 2:8.
21. Iaduwen kitail kak kolokolte atail madamadau en ngoang en wia atail padahk kan?
21 Ngoang ni mehlel kin kohsang atail kin uhdahn kamehlele me neitail tohnsukuhl en Paipel kan anahne rong dahme kitail pahn nda. Kitail en dehr ahneki madamadau me atail pwukoah en padapadahk me kapwang. Sounkawehwehn Kosonned Esra kin kanahieng eh padahk kan. E kin “kaunopada eh mongiong en sukuhliki sapwellimen Siohwa kosonned oh kapwaiada oh padahkiong mehn Israel kan audepen Kosonnedo kan.” (Esra 7:10, NW) Kitail pil kak kaunopada mwahu oh doudouloale duwen kesempwalpen audepen dahme kitail onopkihong aramas akan. Kitail en kapakap ong Siohwa en kakehle atail pwoson. (Luk 17:5) Atail ngoang pahn kak sewese tohnsukuhl en Paipel kan en kakairada ahr limpoak mehlel ong padahk mehlel. Ahpw ni mehlel, en kanahieng atail padahk kan ele kak pidada atail doadoahngki ekei ahl koahiek kan en padahk. Atail artikel en mwuhr pahn koasoia duwen ekei sawas pwukat.
[Nting tikitik me mi pah]
a Kilang pwuhken Insight on the Scriptures, Volume 2, pali 1071, me ntingda sang Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc.
Komw Tamanda?
◻ Dahme kahrehda sounpadahk Kristian kan anahn rahnwet?
◻ Wiewiahn onop dah kei kitail anahne wia?
◻ Dahme kahrehda e kesempwal kitail en kasalehda limpoak oh wahu ong irail akan me kitail kin kasukuhliki?
◻ Iaduwen kitail kak mwekidki anahn akan en irail me kin onop Paipel rehtail?
◻ Dahme kahrehda ngoang oh kamehlele dahme kitail kin padahk inenen kesempwal ni ahnsou me kitail kin padahki aramas teikan?
[Kilel nan pali 8]
Sounpadahk koahiek kan kin pil wia tohnsukuhl en sapwellimen Koht Mahsen
[Kilel nan pali 11]
Kasalehda me ke kin nsenohki irail me kin onop Paipel