Cayman—Ditlhaketlhake tse di Lebetsweng
O KA shapa mo metsing a a sisibetseng, a a botala jwa legodimo. O ka thabuela go ya kwa tlase go bona masalela a mantsi a dikepe tse di thubegetseng mo lewatleng. Kana o ka etela polasi ya dikhudu. Kae? Kwa Ditlhaketlhake tsa Cayman—Grand Caymañ, Caymañ Brac, le Little Caymañ.
‘Mme tota Ditlhaketlhake tsa Caymañ ke fa kae?’ o ka nna wa botsa. Eo ke potso e e tlhaloganyesegang ka go bo di le dipotlana fela thata mo gantsi di sa bontshiweng mo dimmapeng tsa lefatshe. Fa di tlhaga, di ka bontshiwa fela jaaka maronthonyana a mararo mo Western Caribbeañ Sea, dikilometara di le 240 kafa borwa jwa Cuba, kana dikilometara di le 800 kafa borwa jwa Miami, kwa Florida.
Fa Christopher Columbus a sena go di ribolola ka 1503 mo loetong lwa gagwe lwa bofelo go ralala West lndies, ditlhaketlhake tseno—Caymañ Brac le Little Caymañ, ereka Columbus a ile a seka a bona Grand Cayman—di ne di bidiwa Las Tortugas (Dikhudu). Seo e ne e le ka ntlha ya dikhudu tse dintsi tse di neng di bonwa mo ditlhaketlhakeng le mo tikologong ya tsone. Spaiñ o ne a naya Britane ditlhaketlhake tseno ka 1670, ka Treaty of Madrid, mme di ile tsa nna kolone ya Britane fa esale go tloga ka nako eo.
Dikhudu, Magodu a Lewatle, le Boranyane jo bo Kwa Godimo
Mo metlheng ya fa go dirisiwa dikepe tsa disaile, ditlhaketlhake tseno e ne e le boetelo jo bo rategang thata jwa dikepe tse dikgolo tse di neng di ralala lewatle la Caribbeañ. Dikhudu tsa lewatle tse di mmala wa botala jwa tlhaga e ne ya nna nama e e siametseng go jewa ke bapalami ba dikepe ba ba tlang ba tshwerwe ke tlala. Dikhudu di ne di jewa gone fela foo, kana di tseelwa mo dikepeng go dirwa digwapa kana di tshelwa letswai. Di ne tsa nna dijo tse di otlang thata mo maetong a maleele a lewatle.
Mme ditlhaketlhake di ne di tshwaega ka sengwe gape. Go nna lophatladika ga tsone le maemelo a dikepe a a babalesegileng di ne tsa oka banna ba bangwe ba ba etang ba mawatle. Dikebekwa tse dikgolo le magodu a lewatle jaaka bo-Sir Henry Morgañ le Edward Teach, bao ba neng gape ba itsege jaaka Blackbeard, ba ne ba iphitlha mo ditlhaketlhakeng tseno kana ba di dirisa jaaka mafelo ao ba kgonang go tlhasela dikepe tsa kgwebo mo go one. Karolwana eno e e kgatlhisang ya ditiragalo e gopolwa ngwaga le ngwaga ka moletlo o o bidiwang Pirates’ Week, oo o tsewang jaaka tiragalo e kgolo ya ngwaga mo lefelong leo.
Jaaka losika-loo-khudu lo ntse lo fokotsega le dikepe tsa disaile di tseelwa sebaka ke dikepe tsa molelo, dikepe tse di neng di ema foo le tsone di ne tsa fokotsega. Mme ereka e ne e le baagi ba sekae fela mo ditlhaketlhakeng tseno ba ba neng ba na le diradio, Ditlhaketlhake tsa Caymañ di ne tsa tlhaolega tsa bo tsa lebalesega mo lefatsheng lotlhe. Di ne tsa iponela leina le go tweng “Ditlhaketlhake tse di Lebetsweng.”
Lefa go ntse jalo, ka bo-1960, seemo se ne sa simolola go fetoga. Dibanka tsa mo lefelong leo le melao ya lekgetho gammogo le ditsamaiso tsa ditlhaeletsano tsa boranyane jo bo kwa godimo, di ne tsa fetola lefatshe le le lebetsweng leno go nna lengwe la mafelo a a itsegeng thata a dibanka tsa boditshabatshaba. Setlhaketlhake se no se ne sa bula banka ya bo-500 ka June 1987. Tswelelopele eno e ne ya godisa kgwebo ya bojanala. Lekgotla la lefelo leo la bojanala le ne la ipela thata fa le tlelwa ke baeng ba le 8 244 ka 1966. Palo eo e ne ya golela go 430 000 ka 1986, mme seo se dira bojanala karolo ya bobedi e e botlhokwa mo madirelong a tsa madi. Lefa go ntse jalo, go na le setlhopha se sengwe sa batho ba ba kgatlhegelang ditlhaketlhake tseno fela thata.
Baeti ba Mofuta o Mongwe
Basupi ba ga Jehofa, bao ba tsayang masisi mafoko a ga Jesu a gore mafoko a a molemo a Bogosi a tla rerwa mo merafeng yotlhe, ga ba a ka ba tlhokomologa Ditlhaketlhake tsa Caymañ. (Mathaio 24:14) Mo e ka nnang ka 1929, Patrick Davidsoñ, yo a neng a okametse tiro ya go rera mo Jamaica, o ne a etela Grand Caymañ. Lefa go ne go na le kganetso, o ne a kgona go jala peo ya boammaaruri jwa Bogosi.
Davidson o ne a eta labobedi ka 1937, mme e ne ya nna fela ka bo-1950 fa Aleck Bangle le morongwa-ka-ene ba tla go dira mo Grand Caymañ. Mo nakong e khutshwane go ne ga gasiwa makgolokgolo a dibuka tsa Bibela. Barongwa ba ne ba bega gore ba fitlhetse batho ba koo ba le botsalano, go le bonolo go bua nabo, mme ba tlhagafaletse go utlwa mafoko a a molemo.
Ba-Caymañ ba Utlwa Mafoko a a Molemo
Ka bonya mme e le ka bopelotelele, barongwa le badihedi ba bangwe ba nako e e tletseng ba ne ba tsweletsa tiro ya bone. Ka 1959 go ne go na le setlhopha se sennye sa baboledi ba Bogosi ba le 12, me go ne ga rulaganngwa phuthego. Mongwe wa baagi ba ntlha ba lefelo leo ba ba neng ba amogela boammaaruri jwa Bibela e ne e le Wilbert Sterling. O santse a gakologelwa sentle malatsi ao setlhopha seo se sennye sa Basupi se neng se tshwanela go akaretsa tshimo ya sone yotlhe ka dinao. Lefa jaanong a foufetse ebile a le mo dingwageng tsa bo-80, Mokaulengwe Sterling o santse a direla jaaka mogolwane mo Phuthegong ya Georgetown.
Maiteko a a tlhagafetseng a baboledi bao ba pele ba Bogosi a ne a segofadiwa ke Jehofa. Jaanong go na le palogare ya baboledi ba Bogosi ba le 60 mo gare ga batho ba ba ka nnang 17 000. Baagi ba bantsi ba ditlhaketlhake tseno ba ntse ba lemoga gore Basupi ba ga Jehofa ba farologane ka go bo kobamelo ya bone e theilwe mo Bibeleng.
Ka sekai, mosadi mongwe yo o neng a dira mo lebenkeleng le le rekisang dijo o ne a bona Mosupi a rera ka ntlo le ntlo. O ne a mo atamela mme a mmotsa gore o tshwanetse go dirang gore a nne mongwe wa Basupi ba ga Jehofa. O ne a bolelelwa gore o tshwanetse go nna le kitso e e tlhomameng ka Jehofa Modimo le Morwawe, Jesu Keresete, a bo a e dirise. (Yohane 17:3) Fa a utlwa seo, o ne a amogela thuto ya legae ya Bibela. Gompieno, o direla Jehofa jaaka mongwe wa basupi ba gagwe.
Bontsi jwa bao ba amogetseng boammaaruri ke bao ba tswang mo dinageng tse dingwe. Ba ile ba fudugela mo Caymañ kana ke baagi ba nakwana ba ba tlileng ka tiro. Jalo, kgaitsadi mongwe o ne a eletsa ekete Ba-Caymañ ba ba tsaletsweng mo nageng eo ba ka tsena mo phuthegong. O ne a rapela Jehofa gore a mo thuse go bona mongwe yo o tsaletsweng koo yoo a neng a batla go ithuta Bibela. Go ise go e kae, o ne a kopana le mosadi mongwe yo monana yo a neng a setse a na le buka ya Boamarure jo bo isang Botshelong jo Bosakhutleng, mme kgaitsadi o ne a simolola thuto ya Bibela le ene. Mo dikgweding di sekae fela, mosadi o ne a simolola go nna gone mo dipokanong, a latlha bodumedi jwa gagwe jwa pele, mme a simolola go bolelela ba bangwe se a neng a se ithuta. Morago ga ngwaga fela o ne a fetoga Mosupi yo o ineetseng, le yo o kolobeditsweng wa ga Jehofa.
Tiro ya go rera e ne ya tlhagafadiwa gape ka 1982, fa banyalani bangwe ba barongwa ba ne ba romelwa mo Grand Caymañ. Ba ne ba tsamaisa dithuto di le dintsi tsa Bibela mme ba dira motheo o o molemo wa tswelelopele.
Go Fenya Kganetso mo Caymañ Brac
Setlhaketlhake sa Caymañ Brac se dikilometara di le 140 kafa bokone-botlhaba jwa Grand Caymañ. Nako le nako, barongwa le badihedi ba bangwe ba nako e e tletseng ba ba tswang Grand Caymañ ba ne ba fapogela mo go sone go tlisetsa baagi ba sone ba ba 1 700 mafoko a a molemo. Mme dilo tse di kgatlhisang di ne tsa simolola go diragala koo ka 1986.
Banyalani bangwe ba ba neng ba dira koo ka konteraka ba ne ba simolola go ithuta mme ba ineela ba bo ba kolobediwa. Morago, Basupi ba bangwe ba babedi ba ne ba tla foo ba tswa kwa mafatsheng a mangwe. Go gola ga tiro go ne ga galefisa baganetsi, bao ba neng ba ya kwa batlhankeding ba tsa loago go leka go senya ditumelelo tsa go dira koo tsa banyalani bao ba neng ba kolobeditswe bosha. Lefa go nt se jalo, maiteko a bone ga a ka a atlega, mme motlhankedi yo mogolo wa tsa khudugelo mo Georgetown, kwa Grand Caymañ, o ne a bontsha gore fa baganetsi ba bodumedi ba sa rate tiro ya Basupi, le bone ba tshwanetse go tsamaya ka ntlo le ntlo ba e ganetsa. Fa esale ka nako eo ga go ise go ke go nne le ditlhaselo dipe gape.
Ba Gakologelwa ke Jehofa
Batho ba Ditlhaketlhake tsa Caymañ eleruri ga ba ise ba ko ba lebalwe ke Jehofa, ebong Mmopi yo Mogolo. Go na le moo, o dira gore mafoko a a molemo a rerwe mo ditlhaketlhakeng tse dipotlana tseno e le go diragatsa polelelopele eno ya ga Isaia: “Opèlèlañ Yehofa sehela se sesha, le pakō ea gagwè go cwa bokhutloñ yoa lehatshe; lona ba lo hologèlañ mo lewatleñ, le cotlhe tse di mo go yeōna; le ditlhake le banni ba cōna.”—Isaia 42:10.
Ditlhaketlhake tsa Caymañ di ka ipela ka go bo mo ponong ya ga Jehofa, ga se “Ditlhaketlhake tse di Lebetsweng.”
[Dimmapa mo go tsebe 22]
(For fully formatted text, see publication)
Caribbean Sea
LITTLE CAYMAN
CAYMAN BRAC
[Mmapa]
GRAND CAYMAN
[Mmapa]
CUBA
LITTLE CAYMAN
GRAND CAYMAN
CAYMAN BRAC
JAMAICA