Watchtower LIBRARY EKE INTANET
Watchtower
LIBRARY EKE INTANET
Efịk
Ẹ,Ê,Ị,Ọ,Ụ,Û,N̄
  • Ẹ
  • ẹ
  • Ê
  • ê
  • Ị
  • ị
  • Ọ
  • ọ
  • Ụ
  • ụ
  • Û
  • û
  • N̄
  • n̄
  • BIBLE
  • MME N̄WED
  • MBONO ESOP
  • w99 12/15 p. 9-13
  • Ndinyene Ata Emem ke Idụt Emi Ntịme Odude

Vidio ndomokiet idụhe mi.

Kûyat esịt, n̄kpọ anam vidio emi okûbre.

  • Ndinyene Ata Emem ke Idụt Emi Ntịme Odude
  • Enyọn̄-Ukpeme Ọnọ Ntọt Obio Ubọn̄ Jehovah—1999
  • N̄kpri Ibuotikọ
  • “Mma N̄kpon, Nyodụk IRA!”
  • Edida San̄asan̄a Edi Ata N̄kpọ Ukpeme
  • “Ikan̄ Mi Ẹkedi N̄kukụre Ukpeme Mi”
  • “Mme N̄kpọ Ikakam Inyeneke Se Ẹwọrọde”
  • “Mme Ntiense Ẹma Ẹmen Nnyịn Ẹwụt Bible Kpukpru Ini”
Enyọn̄-Ukpeme Ọnọ Ntọt Obio Ubọn̄ Jehovah—1999
w99 12/15 p. 9-13

Ndinyene Ata Emem ke Idụt Emi Ntịme Odude

“Enyene-ndịk afai emi mme isio n̄ka ẹdade ẹdi ọtọn̄ọ ọyọhọ ọyọhọ,” ntre ke mbụk kiet ọkọdọhọ ko ke edem ke 1969. Oro ekedi ke ini emi Ntịme, kpa ikpehe ini ndutịme emi akade iso idahaemi ke Northern Ireland, ọkọtọn̄ọde nditara nsuana.

AFAI emi mme isio n̄ka ẹdade ẹdi ye uwotowo ẹma ẹkabade ẹdi ọsọ n̄kpọ nte mme owotowo ẹmi ẹdide mbon Protestant ye mbon Catholic, “ndiọi owo ẹmi ẹdude ke edem mbiba” ke en̄wan ukaraidem ye eke ido ukpono, ẹketịmde-tịm ẹsịn idem ke en̄wan ndikara Ireland. Toto ke ini oro “ẹwot se iwakde ibe owo 3,600 ẹnyụn̄ ẹbiomo ediwak tọsịn owo ndo ke se ikperede ndisịm isua 30 ẹmi afai odude,” ntre ke The Irish Times ọtọt.

Nte ededi, emi idịghe obufa en̄wan. Enye ọnọmọ Ireland ke ediwak isua ikie. Ke mme isua ndondo emi ẹkụt mme ata akama-n̄kpa utịp esie ke Northern Ireland, edi iyatesịt ye utọk oro enye adade edi abiat uwem mme owo ke ofụri Ireland.

Ke utọ idaha oro, ke se ibede isua ikie idahaemi, Mme Ntiense Jehovah ẹnyan ubọk ẹwụt ata usọbọ mfịna oro ọnọmọde idụt emi ntịme odude mi. Usọbọ oro edi Obio Ubọn̄ Abasi ke ubọk Jesus Christ. (Matthew 6:9, 10) Ke ini Ntịme emi ọkọtọn̄ọde ke 1969, Mme Ntiense Jehovah 876 ẹkedu ke Ireland. Idahaemi mmọ ẹnen̄ede ẹwak ẹbe 4,500, ke se iwakde ibe esop 100. Ibat ibat ifiọkutom ẹdu mi ẹmi ẹtode ndusụk owo ẹmi ẹsịnde ndibuana ke mme edinam ukaraidem ye eke n̄ka en̄wan.

“Mma N̄kpon, Nyodụk IRA!”

Michaela ọkọkọri okpon nte owo Catholic ke Republic of Ireland. Ke ufọkn̄wed ẹma ẹkpep enye n̄kpọ ẹban̄a mbụk Ireland ye en̄wan esie ye Britain emi ebịghide ke ediwak isua ikie. Nte eyenọwọn̄, enye ama enyene ọkpọsọn̄ usua ọnọ mbon England, emi enye akadade nte “mme andifịk mbon Ireland.” Ke ini enye ekedide isua duop ke emana, enye ama ọdọhọ ekaeka esie ete, “Mma n̄kpon, nyodụk IRA!” (Irish Republican Army) “Ẹma ẹsiak mi ufia ke iso oro nsụk ntide tutu esịm mfịn emi,” ntre ke enye ọdọhọ. Enye ama edifiọk ke ukperedem ete ke eteeka esie ama odu ke udịmekọn̄ Britain ke ini Ekọn̄ Ererimbot I. Ini kiet ekaeka esie ekenyene ndida eteeka esie ke iso man ọbiọn̄ọ mbon IRA nditop enye n̄wot.

Edi, ke ini Michael ọkọkọride okpon, enye ama oyom ndinam n̄kpọ ndin̄wam ekemmọ mbon Catholic ke Northern Ireland. Enye ọdọhọ ete: “Eketie mi ini oro nte ke n̄kukụre mbon oro ẹkenamde n̄kpọ ndin̄wam mbon Catholic eke Northern Ireland ẹkedi mbon IRA.” Ke ọbọde odudu oto se enye akadade nte eti ntak, enye ama akabade edi owo IRA onyụn̄ ọbọ ukpep ke nte ẹkamade mme n̄kpọekọn̄. Mbon n̄ka en̄wan Protestant ke Northern Ireland ẹma ẹtop ufan esie ita ẹwot.

Ke akpatre, Michael ikokopke inemesịt aba ndisịn idem ke en̄wan mbon n̄ka en̄wan, ke uwụtn̄kpọ, ama okop editịmede esịt ke ntak ndotndot utọk emi akakade iso ke otu nsio nsio otu mbon n̄ka en̄wan. Ke adan̄aemi okodude ke ufọk-n̄kpọkọbi ke ntak mme ndudue ẹmi enye akanamde ke ebuana ye edinam IRA, enye ama ọbọn̄ akam ọnọ Abasi ete an̄wam imọ ikụt ata usụn̄ emi adade esịm nsinsi emem ye unenikpe. Ndusụk ini ke ukperedem Mme Ntiense Jehovah ẹma ẹwaha ufọk esie. Nte ededi, mme asari ini edem ẹma ẹbiọn̄ọ enye. Mme Ntiense oro ẹkedi mbon England. Ọkpọsọn̄ usua emi enye ekenyenede ama anam edi ọkpọsọn̄ n̄kpọ enye ndikpan̄ utọn̄. Enye ọdọhọ ete: “Ami kpukpru ini n̄kesidarake mmọ, edi mmọ ẹma ẹkọbọ ke ndiwaha ndi nnyụn̄ ndinyene nneme ye ami, ndien mma ntọn̄ọ ndikụt nte ke Obio Ubọn̄ Abasi ayada utịt ọsọk kpukpru ukwan̄ikpe eke ukaraidem ye eke n̄kaowo oro ami n̄kan̄wanade ndibiat mfep.”—Psalm 37:10, 11; 72:12-14.

Ọkpọsọn̄ idaha ama odu mbubịteyo kiet ke ini Michael okosobode ye akwa owoekọn̄ esie oro odude ke IRA, emi ọkọdọhọde ete, “Nnyịn imenyene utom inọ fi ndinam.” Michael ọdọhọ ete: “Mma n̄kụt nte ke oyom nnam ubiere do ke ebe oro, ntre mma n̄kot ibifịk nnyụn̄ ndọhọ nte, ‘Ami ndi kiet ke otu Mme Ntiense Jehovah idahaemi,’ idem okposụkedi ami mmen̄kanaha baptism ke ini oro. Mma n̄kam ndiọn̄ọ nte ke nyom ndidi asan̄autom Jehovah.” “Afo omodot se ẹdiande ke ibibene ẹtop ẹwot,” ekedi ibọrọ akwa owoekọn̄ oro. Kpa ye ndịghe oro, Michael ama ọkpọn̄ IRA. Enye ekenyene uko ndinam emi oto ediyak mme ikọ Jehovah ẹtụk ekikere ye esịt esie. “Nte ini akade, n̄wan mi ye ndusụk ke otu nditọ mi n̄ko ẹma ẹyak uwem mmọ ẹnọ Jehovah. Nnyịn idahaemi imenyene ata emem ke esịt nnyịn. Ndien nnyịn iyowụt esịtekọm kpukpru ini inọ Jehovah ke enye ndiyak nnyịn ikpep akpanikọ inyụn̄ ibuana ke ndisuan etop emem ke idụt emi ntịme odude.”—Psalm 34:14; 119:165.

Edida San̄asan̄a Edi Ata N̄kpọ Ukpeme

“N̄kọkọri n̄wọrọ owo ke obio-in̄wan̄ ke Ikpehe Derry ke Northern Ireland,” ntre ke Patrick ọdọhọ. “Nte eyenọwọn̄, mma nnen̄ede ndiọn̄ọ n̄kpọ mban̄a Ntịme oro. Nte an̄wan̄ade n̄kann̄kụk oro ama otụk nte nsede n̄kpọ onyụn̄ otụk ekikere mi.” Patrick ama ọtọn̄ọ ndinyene mme ekikere mbon ukwan̄ ifiopesịt oto ntak ibak ibak ufreidụt ye ntotụn̄ọ asari emi ọbiọn̄ọde mbon Britain. Enye ama okụt mbon ido ukpono ke edem mbiba ke en̄wan ukaraidem emi nte ẹbiatde mme akpan edumbet Christian ọkọrọ ye mme akpan edumbet ido uwem. Nte utịp, enye ama osion̄o idem ọkpọn̄ ido ukpono, ke akpatre akabade edi owo oro mînịmke edidu Abasi ke akpanikọ ye owo ukpọtiọ n̄ka Marx.—Men Matthew 15:7-9; 23:27, 28 domo.

“Se n̄kemede nditi ke ata ntọn̄ọ edi mbon n̄kpọkọbi republican ke Edem Edere ndikesịn ndidia udia nyụhọ,” ntre ke Patrick ọdọhọ. “Edinam mmọ ama otụk mi ntotụn̄ọ ntotụn̄ọ. Mmeti nte n̄kowụkde mme ọfọn̄ etakubom Ireland nnyụn̄ n̄wetde ufiet emi ọbiọn̄ọde mbon Britain ke an̄wan̄wa itie ke kpukpru ebiet nte n̄kekeme. Ke ndide isua 15 kpọt ke emana, ami n̄kedi adaidaha ke itie edinam edibụk kiet ke otu mbon oro ẹkesịnde ndidia udia nyụhọ emi akakpade ke ufọk-n̄kpọkọbi.” Ukem nte ediwak mmọ eken ẹmi ẹkesịnde idem ke editịm ye ndutịme ini oro, Patrick ama etiene abuana ke edisịn ntịme ye mme isan̄ uwụt iyatesịt emi enye ekebịnede se enye akadade nte unenikpe ke n̄kaowo ye unana utụk. Enye ama ọkọri n̄kpet n̄kpet itie ufan ye ediwak mbon ukwan̄ ifiopesịt ufreidụt, ẹmi mbon ukara Britain ẹkemụmde ediwak mmọ ẹdọn̄ ke ufọk-n̄kpọkọbi.

Patrick ọdọhọ ete: “Ekem, man nnyene se ndade ndu uwem, mma mbiat ndusụk ini ke England. Ke adan̄aemi n̄kodude do, mme bodisi ke Britain ẹma ẹmụm kiet ke otu mme ufan mi emi akakade isan̄ uduọk bọmb.” Idem okposụkedi Patrick okosụk ọnọde mbon ufreidụt ọkpọsọn̄ ibetedem, edu esie ama ọtọn̄ọ ndikpụhọde. Enye ama ọtọn̄ọ ndikụt nte ke asari emi enye ekenyenede aban̄a kpukpru mbon England ikenyeneke isọn̄ ndomokiet. Enye ọdọhọ ete: “Ami n̄ko mma ntọn̄ọ ndikụt nte ke mme edinam n̄ka en̄wan tutu amama idinen̄ekede ikọk mme mfịna inyụn̄ ision̄o mme ukwan̄ikpe oro ẹkeyatde mi esịt ifep. Mbiara ido ye mme edikpu eken ẹma ẹdu ẹwak ẹkaha ke otu mbon oro ẹkedade iso ke mme n̄ka en̄wan.”—Ecclesiastes 4:1; Jeremiah 10:23.

Patrick ke akpatre ama afiak ọnyọn̄ Northern Ireland. “Ke ini n̄kafiakde nnyọn̄, ufan kiet ama emen mi owụt Mme Ntiense Jehovah.” Patrick ama ọtọn̄ọ ndikụt ata usọbọ kaban̄a en̄wan ye utọk owo oto ukpepn̄kpọ Bible esie ye Mme Ntiense. Enye ama anam usọp usọp n̄kọri eke spirit nte mme edumbet Bible ẹketụkde enye ekikere ye esịt. (Ephesus 4:20-24) Enye ọdọhọ ete: “Idahaemi, utu ke ndidụk odu ndibiat editịm n̄kpọ oro odude ke emi, ami n̄kwọrọ etop emem emi otode Bible, idem ke mme ikpehe mbon oro ẹdade ye ukara emi mmen̄kpekedehede nsan̄a n̄kpere ke mbemiso. Ke akpanikọ, ke ini emi mme isio n̄ka ẹkewotde ediwak owo ke Belfast, n̄kukụre mbon oro ẹkekemede ndisan̄a ifụre ifụre ke mme ikpehe mbon oro ẹdade ye ukara ye mbon n̄ka uyom nda-ke-idem ye unana edisan̄a ke ubomisọn̄ ekọn̄ ẹkedi Mme Ntiense Jehovah.” Ukem nte Mme Ntiense eken ke Northern Ireland ke ini emi, enye ama okụt ete ke edida san̄asan̄a, kpa nte mme akpa Christian ẹkedade, edi ata n̄kpọ ukpeme. (John 17:16; 18:36) Enye eberi ete: “Enen̄ede edi ediwọrọ ke ufụn ndifiọk nte ke Jehovah ebede ke Jesus Christ ayanam ofụri ubonowo enyene ata unenikpe onyụn̄ ọwọrọ ke ufụn ufịk.”—Isaiah 32:1, 16-18.

“Ikan̄ Mi Ẹkedi N̄kukụre Ukpeme Mi”

William ọdọhọ ete: “N̄kọkọri n̄wọrọ owo ke n̄kan̄ eken emi en̄wan ukaraidem ye eke ido ukpono abaharede. Mma nnen̄ede nnyene asari mbon Protestant ndien mma nnen̄ede nsua se ededi oro enyenede n̄kpọ ndinam ye mbon Catholic. Ami n̄kakam ndụkke ufọkurua owo Catholic ke n̄kemede, ndien n̄kaka Republic of Ireland ini kiet kpọt. Mma nsịn idem ke nsio nsio otu ye n̄ka Protestant, utọ nte Orange Order—n̄ka oro ẹyakde ẹnọ edikpeme ido ukpono ye usụn̄ uwem mbon Protestant.” Ke ini enye ekedide isua 22, William ama odụk Mbahade Ikpehe Udịmekọn̄ Ulster, kpa ubak udịmekọn̄ Britain emi ẹkedade owo ẹto n̄kann̄kụk oro. Ekese ke otu mme andibuana ke enye ẹkedi mbon Protestant. Enye ama enen̄ede enyịme ndiwot owo man ekpeme isọn̄ emana esie. “Mma nnyene ikan̄ ifan̄ ndien n̄kpekemen̄eke ndida mmọ nnam n̄kpọ ke oro edide se ẹyomde. Mma nsịn kiet ke idak udoribuot mi ke okoneyo.”

Edi ini edinam ukpụhọde ama edisịm. “Mma ntọn̄ọ ndikụt nte ke Mme Ntiense Jehovah ẹma ẹnyene san̄asan̄a n̄kpọ ke ini n̄ketienede owo mmọ kiet ndiọn̄ akani ufọk kiet. Nsan̄autom emi ama otụk mi ntotụn̄ọ ntotụn̄ọ. Nte nnyịn ikọbọpde ufọk oro ọtọkiet, mma n̄keme ndibụp enye ediwak mbụme oro ẹkefịnade mi kaban̄a Ntịme oro, ido ukpono, ye Abasi. Mmemmem, in̄wan̄în̄wan̄ ibọrọ esie ẹma ẹn̄wam mi ndikụt se Mme Ntiense Jehovah ẹnen̄erede ẹdi—otu mme owo ẹmi ẹdianade kiet, mîsịnke idem ke afai ẹnyụn̄ ẹdade san̄asan̄a ke n̄kan̄ ukaraidem, ẹmi ẹdade ima oro ẹnyenede ẹnọ Abasi ye mbọhọidụn̄ ẹdiọn̄ọ.”—John 13:34, 35.

Ke ufan̄ ọfiọn̄ inan̄ nte ọkọtọn̄ọ ndikpep Bible, William ama ọkpọn̄ kpukpru n̄ka ido ukpono ye eke ukaraidem oro enye akabuanade. Enye eti ete: “Emi ekedi akamba usio-ukot ọnọ mi, koro n̄kenyene ndiduọn̄ọ ediwak ido edinam oro n̄kenyenede ke ediwak isua.” Nte ededi, n̄kponn̄kan udomo esie okosụk ododu ke iso. “Ke ntak idaha oro odude ke Northern Ireland, n̄kekere nte ke ikan̄ mi ẹkedi n̄kukụre ukpeme mi. Mbon n̄ka en̄wan IRA ẹkeda mi nte ‘eti iso en̄wan.’ Ntre ama enen̄ede ọsọn̄ nditre ndikama mme n̄kpọekọn̄ ẹmi.” Nte ededi, sụn̄sụn̄, item Bible, utọ nte enye oro ẹkụtde ke Isaiah 2:2-4, ama okpụhọde idaha ekikere esie. Enye ama okụt ke akpatre ke Jehovah ekedi ata ebiet ukpeme esie, kpa nte Enye ekedide ọnọ mme Christian akpa isua ikie. William ndien ama ayak ikan̄ esie ọnọ.

William ọdọhọ ete: “Kiet ke otu n̄kpọ oro nnen̄erede n̄kop idatesịt mban̄a edi nte ke ami idahaemi mmenyene ntotụn̄ọ itie ufan emi ebịghide ye mme owo ẹmi ke akpa n̄kpakadade nte mme asua ẹmi ẹdotde n̄kpa. N̄ko, edi ata n̄kpọ idatesịt ndikeme ndida etop idotenyịn eke Bible ndụk se ikedide mme ikpehe ẹmi ndịk mîkpayakke mi ndụk ke mbemiso. Nditie n̄kere se akpanikọ anamde ọnọ mi ye ubon mi anam mi n̄wụt esịtekọm nnọ Jehovah ye esop esie ke nsinsi.”

“Mme N̄kpọ Ikakam Inyeneke Se Ẹwọrọde”

Robert ye Teresa ẹnyene ata nsio nsio idaha ke uwem. Robert ọdọhọ ete: “Ami nto ubon mme enyene-ifịk mbon Protestant. Ndusụk ke otu iman mi ẹmesịn idem ke mme edinam n̄ka en̄wan. Ami ke idemmi mma ndụk Mbahade Ikpehe Udịmekọn̄ Ulster eke udịmekọn̄ Britain ke ndide isua 19 ke emana. N̄kabiat ekese ini oro ndiwat n̄kanade mme ikpehe ẹmi Teresa okodụn̄de. Okoneyo usen kiet ẹma ẹkpụhọ mi utom ediwat n̄kanade ẹnyụn̄ ẹnọ mi utom en̄wen. Okoneyo oro bọmb ama asuan Land-Rover oro ami n̄kpekesịnede. Ẹma ẹwot mbonekọn̄ iba ndien iba eken ẹma ẹda unan.”

Robert ama ọtọn̄ọ ndikere mban̄a se uwem ọwọrọde. “Ami mma nsinịm Abasi ke akpanikọ kpukpru ini, edi ke ini n̄kesede n̄kanade Northern Ireland, mme n̄kpọ ikakam inyeneke se ẹwọrọde ẹnọ mi. Mma ntọn̄ọ ndibọn̄ akam nnọ Abasi. Mma mbụp Abasi m̀mê enye enen̄ede odu, ndien edieke enye odude, yak enye owụt mi nnennen usụn̄ ndidu uwem mi. Mmeti ndọhọde Abasi nte ke anaedi enyene ebiet emi ido ukpono akpanikọ odude!” Ke n̄kpasịp usen ifan̄ ke ukperedem, kiet ke otu Mme Ntiense Jehovah ama awaha etiene Robert onyụn̄ ọnọ enye akpan n̄wed kiet. Ke ini enye ọkọnyọn̄de utom ediwat n̄kanade oro edi ke okoneyo, Robert ama ọtọn̄ọ ndikot enye onyụn̄ okụre ke n̄kanika ition usenubọk. Enye ọdọhọ ete: “Mma nsọsọp n̄kụt ke emi ebiet akpanikọ, ndien mma n̄keme ndikụt nte ke kpukpru n̄kpọ ẹkewọrọ nnennen ẹto Bible.” (2 Timothy 3:16) Enye ama ọtọn̄ọ ndikpep Bible, ndien ke esisịt ini, enye ama ayak uwem esie ọnọ Abasi.

“Mme Ntiense Ẹma Ẹmen Nnyịn Ẹwụt Bible Kpukpru Ini”

Teresa, ke n̄kan̄ eken, okoto ubon Catholic, ọnọde mme n̄ka uyom nda-ke-idem ntotụn̄ọ ibetedem. “Nte ekpri n̄kaiferi, mma ndụk n̄ka Sinn Féin.”b Teresa enyịme ete: “Emi ama anam mi mbuana ke ndin̄wam mme edinam n̄ka en̄wan. Mma n̄n̄wam ke ndikọ okụk nnọ un̄wana ekọn̄. Mma n̄ka iso ndinam IRA ẹdiọn̄ọ ẹban̄a se ikakade iso ke n̄kann̄kụk mi. Mma mbuana n̄ko ke edisịn ntịme ye editop itiat ntọ mme bodisi ye mbonekọn̄ ẹmi ẹkewatde ẹkanade.”

Ke ini ndusụk owo ke ubon Teresa ẹketọn̄ọde ndikpep Bible ye Mme Ntiense Jehovah, udọn̄ esie ama edemede n̄ko. Odudu Ikọ Abasi ama otụk enye akamba akamba. Enye ọdọhọ ete: “Mme Ntiense ẹma ẹmen nnyịn ẹwụt Bible kpukpru ini man inyene ibọrọ ke mme mbụme. Un̄wọn̄ọ oro odude ke Daniel 2:44 ama enen̄ede atat mi enyịn. Mma n̄kụt nte ke Obio Ubọn̄ Abasi ekedi ata usụn̄ nditre kpukpru ukwan̄ikpe oro n̄kan̄wanade mbiọn̄ọ.” Enye ama ọdọdiọn̄ okop itekesịt aban̄a ndusụk ibak oro mbon n̄ka en̄wan ẹkenamde. Ke uwụtn̄kpọ, ikan̄wan̄ake Teresa ntak emi owo ekededi emi enyenede esịtmbọm ye eti ido uwem okposiode n̄kpo idara ke okopde mbụk edinam oyomonsia emi mbonekọn̄ m̀mê mbon en̄wen ẹkpan̄ade m̀mê ẹbiomode ndo ndien mfụhọ ye editịmede esịt ọnọmọde mme ubon. Enye n̄ko ama enyịme akpanikọ emi odude ke Bible onyụn̄ ayak mme edumbet Abasi ẹkpụhọde ekikere esie. Enye ama ayak uwem esie ọnọ Abasi ndien ibịghike enye ama ana baptism.—Mme N̄ke 2:1-5, 10-14.

Teresa okosobo ye Robert ke ini mmọ mbiba ẹkedụkde mbono esop ke kiet ke otu mme esop Mme Ntiense Jehovah ke Northern Ireland. Enye ọdọhọ ete: “Ke ini ami ke akpa ini n̄kosobode ye Robert, ama ọsọn̄ mi ndinịm ke akpanikọ nte ke ami n̄ketịn̄ ikọ ifụre ifụre ye emem emem ye owo emi, mîkpedịghe ke ndondo emi, n̄kpakadade nte ubak ndutịm ukaraidem ye eke ekọn̄ Britain. Ikọ Abasi ke akpanikọ ama an̄wam mi ndision̄o ọkpọsọn̄ usua ye asari mfep ke esịt.” Enye ye Robert ẹma ẹkụt ẹte ke utu ke ubahade ndidu ke ntak usua ye asari ẹmi ẹtode ido obio ye ido edinam mmọ ẹmi ẹdide nsio nsio, uwem mmọ idahaemi ama ekem kiet ye eken ke ediwak n̄kpọ. Andikop odudu n̄kan ke otu mmọ ẹmi ekedi ima emi ẹnyenede ẹnọ Jehovah Abasi. Mmọ ẹma ẹdọ ndọ. Idahaemi mmọ ẹnam utom ọtọkiet ke ndida etop ata emem Abasi nsọk mme owo eke kpukpru idaha ke uwem ye eke mme edinịm ke akpanikọ ke idụt emi ntịme odude mi.

Mbon en̄wen ke Ireland ẹnyene mme ukem ifiọkutom ẹmi. Ebede ke ndikpan̄ utọn̄ nnọ nnyụn̄ nnyịme mme ukpepn̄kpọ Ikọ Abasi eke odudu spirit, mmọ ẹbọhọ “ifiọk owo ye ikpîkpu abian̄a.” (Colossae 2:8) Idahaemi mmọ ẹkọn̄ ofụri mbuọtidem mmọ ke mme un̄wọn̄ọ Abasi ẹmi ẹwetde ke Bible. Mmọ ẹkop inemesịt ndibuana idotenyịn mmọ emi aban̄ade emem emem ini iso ye owo ekededi emi edikpan̄de utọn̄—kpa ini iso oro edibọhọde afai emi mme isio n̄ka ẹdade ẹdi ye mme orụk afai en̄wen ofụri ofụri.—Isaiah 11:6-9.

[Mme Ikọ idakisọn̄]

a Ẹkpụhọ mme enyịn̄.

b N̄ka ukaraidem emi enyenede n̄kpet n̄kpet ebuana ye IRA emi odude ke emi.

[Mme ndise ke page 10]

Ẹtoro ukeme emi n̄ka en̄wan esịnde ke mme mbuwed ke ofụri Northern Ireland

    Mme N̄wed Ikọ Efịk (1982-2025)
    Wọrọ
    Dụk
    • Efịk
    • Share
    • Mek nte amade
    • Copyright © 2025 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Nte Ẹkpedade Ikpehe Intanet Emi Ẹnam N̄kpọ
    • Ediomi
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Dụk
    Share