Go Thusa Batsofe ba Rona ka Dilo tse ba di Tlhokang—Ke Kgwetlho mo Bakereseteng
DIKGWEDI di le tharo di setse di fetile. Mme ga go ope wa bana ba mosadi yono yo o tsofetseng yo o itshwentseng go mo etela. O nna a le nosi mo ntlong ya batsofe kwa Cape Town, mo Afrika Borwa. Bana ba gagwe ba nna gautshwane fela.
Kwa ntlong ya batsofe mo Gauteng, mosadi yo o tsofetseng o senya bontsi jwa nako ya gagwe a ntse mo serepuding sa kamore ya gagwe. Gangwe le gape o bonwa a lela.
Dipono tse di tlhomolang pelo jaaka tseno di ntse di oketsega, le eleng mo dinageng tseo e kileng ya bo e le tlwaelo go tlhokomela batsofe sentle. Mo Soweto, eleng lefelo leo bantsho ba agileng ka bontsi mo go lone gaufi le Gauteng, “batho ba bagolo ga ba tlhole ba bona tlotlo e e neng e tlwaelesegile, go laola le tlhokomelo go tswa malapeng a bone,” go ya ka pego nngwe ya dikgang. Seemo se se tshwanang se setse se le gone gareng ga baagi ba bantsi ba Ma-India mo Afrika Borwa. Lefa Ma-India ka setso e ne e le batho ba ba tshwenyegang thata ka batsofe ba bone, gautshwane jaana motlhankedi mongwe o ne a tlhalosa gore banyalani ba basha ba Ma-India ‘ga ba batle go rwesiwa mokgweleo ka batsadi ba bone.’
Lefa go ntse jalo, Bakeresete ba boammaaruri, ba reetsa taolo ya Bibela e e mng: “Tlotla rrago le mmago.” (Ekesodo 20:12; Baefesia 6:2) Boikarabelo jono ga bo khutle fa batsadi ba bone ba tsofala. 1 Timotheo 5:8 e bolela jaana: “Me ha moñwe a sa tlamele ba ga gabō, bogolo ba e leñ ba ntlo ea gagwè, o latotse tumèlō, me o boshula go gaisa eo o sa dumeleñ.” Batsadi ba ba tsofetseng ba gareng ga bao Mokeresete a tshwanetseng go ba tlhokomela, le eleng fa seno se kopanyeletsa go intsha setlhabelo—mo maikutlong le mo go tsa madi.
Gantsi, maloko a phuthego ya Bokeresete gompieno a dirile ditiro tse di molemo ka go tlhokomela ditlhokafalo tsa batsadi ba bone tsa boikutlo le tsa mmele. Lefa go le jalo, go diragala eng, fa Mokeresete yo o godileng a sena bana kana ditlogolwana tse di boifang Modimo go mo tlhokomela? Ditlhokafalo tsa bone di fitlhelelwa jang?
Boikarabelo jwa Phuthego
Morutwa Jakobe o ne a kwala jaana: “Tumèlō e e itshekileñ, e e sa leshwèhalañ ha pele ga Modimo le Rra echo, ke e, go lekola masièla le basadi ba ba batlhōlagadi mo pitlaganoñ ea bōnè.” Yakobe o ne a bolela gape jaana: “Ha oo ra motho, kgotsa kgantsadia motho a sa apara, a ba a tlhōka tse e leñ diyō tsa letsatsi, Me moñwe oa lona a ba raea, a re, Tsamaeañ sentlè, lo thuthahalè, lo kgorè; me leha go nntse yalo lo sa ba nee dilō tse di tlhōkwañ ke mmele, ana goa bo go thusañ? Go nntse hèla yalo tumèlō, ha e sena ditihō, e be e shule ka eosi.”—Yakobe 1:27; 2:15-17.
Jalo fa Mokeresete yo o tsofetseng a tlhoka thuso, seno se ama phuthego yotlhe. Bagolwane ba ka etelela pele mo go seno. Jaaka Paulo a ne a bolela mo go 1 Timotheo 5:4, ba tshwanetse go batlisisa gore a motho yo o godileng o na le bana kana ditlogolwana bao ba ratang “go leboga batsadi ba bōnè: gonne mo, go lebosèga mo matlhoñ a Modimo.” Fa go sa nna jalo, bagolwane ba ka nna ba batlisisa go bona fa go sena dipaakanyetso tsa inshorense kana tsa ga goromente. Go ka nna ga nna le bangwe mo phuthegong bao ba ka thusang ka tsa madi ka bobone.
Lefa go ntse jalo, fa e le gore dipaakanyetso tse di jalo ga di kake tsa dirwa, bagolwane ba ka lebelela gore a mongwe yo o jalo o tshwanelwa ke go amogela thuso go tswa mo phuthegong ka boyone. Paulo o rile: “Mosadi opè a se ka a kwalwa e le motlhōlagadi a e se a nne dinyaga di le mashomè marataro, me e le eo o kileñ a nyalwa ke monna a le monwe hèla. A bolèlwa sentlè ka ditihō tse di molemō.”—1 Timotheo 5:9, 10.
Lefa go le jalo, go le gantsi, ga se madi a a tlhokegang. Bagolwane ba ka nna ba batlisisa gore ke eng se tota se tlhokegang. A mongwe yo o godileng o tlhoka go thusiwa ka go elwa mabenkeleng? A o bolawa ke bodutu kana o tlhoka kgothatso? A o tlhoka dipalangwa go mo isa kwa dipokanong? A o tlhoka mongwe yo o ka mmalelang Bibela le dikgatiso dingwe tsa Bokeresete? Fa mongwe yo o tsofetseng a golafetse ka tsela nngwe mo a sa kgoneng go ya kwa dipokanong, a dikgatiso tsa ditheipi di ka seka tsa dirwa e le gore a ka ikutlwela tseno kwa legaeng la gagwe? Go ka tsaya maeto a le mantsi le dipuisano pele go phepafala sentle. Mme jaaka badisa, bagolwane ‘ba tshwanetse go itse matsomane a bone.’—Diane 27:23.
Kafa Diphuthego di Thusitseng ka Gone
Fa ditlhokafalo tsa motho yo o tsofetseng di itsiwe, dithulaganyo tse di kgethegileng di ka dirwa. Fa go na le moya o o bothito, wa tlhokomelo, le o o seng bogagapa mo phuthegong, ga go thata go bona palo ya bakaulengwe le bokgaitsadi ba ba ratang go thusa. Ka gone go tilwa go rwesa ba sekae fela mokgweleo. Ka sekai, phuthego nngwe e dirile thulaganyo ya baboledi ya go etela batsofe. Bakaulengwe le bokgaitsadi ba ipelela thata go nna le seabe mo go seno, mme ga go ope wa batsofe yo o sa tlhokomelweng.
Mo phuthegong e nngwe, Mosupi mongwe yo o godileng o ne a tlhokomologiwa ke bana ba ba sa dumelang. Lefa go ntse jalo, Basupi bangwe ba lefelo leo ba basha, ba ne ba tlhatswa diaparo tsa gagwe ba di gatisa, ba mo phepafaletsa, ba bo ba phepafatsa le tikologo ya ntlo ya gagwe. Bakaulengwe ba ne ba thusa go mo duelela rente le dijo. Ba ne ba mo isa kwa dipokanong tsotlhe le dikopano. Mme fa a swa, ba ne ba dira dithulaganyo tsotlhe le go duelela ditshenyegelo tsotlhe tsa phitlho.
Mo phuthegong nngwe e nnye mo Afrika Borwa, mokaulengwe mongwe yo o godileng wa mokhalate (ba lotso lo lo tlhakaneng) o ne a omeleditswe ke bolwetsi jwa go swa mhama. Ereka jaana go ne go sena ope mo lelapeng go mo tlhokomela, kgaitsadi mongwe mo phuthegong—yo e neng e le motlholagadi ka boene—mmogo le morwa wa gagwe ba ne ba mo tsaya go nna nabo. Bakaulengwe go tswa mo phuthegong ba ne ba hapaanela go mo tlhapisa. Mo godimo ga moo, mokaulengwe mongwe wa mmulatsela yo mosweu o ne a tla a mo tseye a mo kgarametse ka wheelchair go mo tsamatsamaisa. Pono eno, e e sa tlwaelesegang mo Afrika Borwa, e ile ya tsosa modumo fela thata. Phuthego eo e ne ya naya mokaulengwe yono yo o godileng tlhokomelo e e lorato go fitlha a bo a swa.
Lefa go le jalo, sena ga se reye gore, go fitlhelela ditlhokafalo tsa motho yo o godileng go motlhofo. Go ka tsaya maiteko a magolo le maikemisetso go fenya mathata a a ka nnang a tsoga.
Go Isa ba ba Godileng kwa Dipokanong
Kgaitsadi mongwe yo o godileng, motlholagadi le molwetse wa pelo, o ne a etelwa ke mogolwane tsatsi lengwe. Fa a set se a le koo, moagelani wa gagwe o ne a tla mme a ngongorega, are: “Gangwe le gape fa ke tla fano ke mo fitlhela a lela ka gonne go se ope yo o mo tsereng go mo isa kwa Rolong ya Bogosi.” Bothata bo ne bo se masisi jaaka moagelani yono a ne a dira gore bo lebege, ka go ne go na le lelapa mo phuthegong leo le neng le tsamaya nae go ya dipokanong. Lefa go ntse jalo, ka makgetlo a se makae rre o ne a dira go feta nako ya tlwaelo ka jalo a seka a kgona go tla go tsaya kgaitsadi yono. Eleruri, go ka bo go ne ga dirwa dithulaganyo dingwe tsa dipalangwa.
Jalo he, go molemo go gakologelwa gore go tla dipokanong ga batho ba ba godileng go botlhokwa mo go bone. (Bahebera 10:24, 25) Mogolwane mongwe ka metlha o lebelela gore a Mosupi mongwe yo o godileng o gone. Fa a se gone ka ntlha ya gore dithulaganyo tsa dipalangwa di sa kgonega, mogolwane o tsamaya ka koloi go ya go mo tsaya. Go nyenya ga gagwe ka lorato mo go bonalang mo sefatlhegong sa gagwe go duelela mokauelengwe yoo maiteko a gagwe fela thata.
Ka Botlhale mme re sa Boe ka Morago
Lefa go ntse jalo, ka dinako dingwe, batho ba ba godileng ba ka gana thuso. Ba ka nna ba bo ba tlhoka thuso mme ba sa batle go e amogela. Mme fa bagolwane, kana bao ba abetsweng go thusa, ba se kelotlhoko batsofe bao ba ka nna ba sekamela mo go lekeng ‘go itirela dilo ka bobone.’
Motlholagadi mongwe yo o tsofetseng o ne a tshwerwe ke kankere mme a sa bolelele ope. O ne a tlhoka thuso go rwala dithoto tsa gagwe go ya lefelong leo le ka nnang bokgakala jwa mmaele. Go na le go itsise ba bangwe ka seno, o ne a kopa thuso mo tsaleng ya gagwe e e dingwaga di 84. Ka bobedi jwa bone ba ne ba pega dingwe tsa dilo mo kariking mme ba leka go e kgarametsa ka bobone. Lefa go ntse jalo, go ise go e kae, ba ne ba lemoga gore ba ne ba ka se kgone, mme tsala ya motlholagadi yono o ne a ya kwa mogolwaneng yo o gauti go kopa thuso.
Jalo he, go tlhoka gore re batlisise ka botlhale mme re sa boe ka morago go bona gore ke eng seo tota re ka se dirang go thusa batho bao. Fa re ka latlhelela fela mo go batleng go ba thusa, jaaka fa re ka re, ‘fa go na le sengwe se o se tlhokang, o nkitsise,’ go ka nna le karabo ya ka pele fela e e reng: ‘Ke a leboga, mme ga ke tlhoke sepe.’ Lefa go le jalo, gakologelwa, gore fa Lidia a ne a batla go thusa moaposetoloi Paulo le ba bangwe, ga a ka a thibelwa ke go gana ga bone ga ntlha. Go na le moo, ‘o ne a ba patelela.’ (Ditihō 16:15) Jalo nna yo o sa boeng ka morago. Batlisisa gore ba tlhoka eng le gore ba rata eng pele ba go kopa thuso.
Legale, batho ba ba godileng ba tshwanetse go bontsha kanaanelo mabapi le boiteko joo ba bangwe ba bo dirang mme ba seka ba nna ba ba kgopisegang ka bofefo, ba ba batlang dilo tse dintsi, kana ba ba thata go dirisana nabo. Ka sekai, fa go na le sepalangwa se se baakanyeditsweng, go tla bo go tshwanela fa a ka ithaopela go thusa mo ditshenyegelong. Kgaitsadi mongwe yo o tsofetseng o apaya borotho le go loga dilwana a bo a di abela bao ba mo isang kwa dipokanong jaaka dimpho. Lefa go le jalo, mo mabakeng a le mantsi, lefoko fela la tebogo ke sone se se tlhokegang.
Bakeresete gompieno ba lekela goobamela taolo e e mo go Lefitiko 19:32: “U nanogè u èmè ha pele ga eo o tlhōgō e pududu, u tlotlè sehatlhōgō sa mocohe. ” Batlhanka ba ga Jehofa ga ba latele mokgwa wa lefatshe wa go latlha batho ba ba tsofetseng le go tlogela boikarabelo jo bo ba lebaneng jaaka bana. Go na le moo, fa nako e ntse e ya, ka bopelotelele, le ka thuso ya ga Jehofa, Bakeresete ba leka go titlhelela kgwetlho eno ya go tlhokomela batsofe ba rona ka katlego.
[Setshwantsho mo go tsebe 23]
Ba basha mo phuthegong gantsi ba ka dira mo gogolo go th usa batsofe